Mô hình trí tuệ nhân tạo Claude do Anthropic phát triển được cho là đã được sử dụng trong chiến dịch quân sự của Mỹ nhằm bắt giữ cựu Tổng thống Venezuela Nicolás Maduro. Thông tin do The Wall Street Journal dẫn lại từ các nguồn thạo tin, làm nổi bật nghịch lý giữa chính sách sử dụng của công ty và cách công nghệ này có thể đã được triển khai.
Theo bài báo, chiến dịch diễn ra tại thủ đô Caracas, bao gồm các đợt không kích vào nhiều địa điểm. Bộ Quốc phòng Venezuela cho biết 83 người đã thiệt mạng. Trong khi đó, điều khoản sử dụng của Anthropic nêu rõ Claude không được phép dùng cho các mục đích bạo lực, phát triển vũ khí hoặc giám sát.
Người phát ngôn của Anthropic từ chối xác nhận liệu Claude có được sử dụng trong chiến dịch nói trên hay không. Ông cho biết công ty không bình luận về các hoạt động cụ thể, dù là mật hay không, và khẳng định mọi triển khai Claude, dù trong khu vực tư nhân hay cơ quan chính phủ, đều phải tuân thủ chính sách sử dụng. Công ty cũng cho biết họ làm việc với các đối tác để đảm bảo việc tuân thủ này.
Theo các nguồn tin được dẫn lại, việc triển khai Claude diễn ra thông qua quan hệ hợp tác giữa Anthropic và Palantir Technologies, một nhà thầu có quan hệ lâu năm với Bộ Quốc phòng Mỹ và các cơ quan thực thi pháp luật liên bang. Palantir không đưa ra bình luận về thông tin này.
Các điều khoản sử dụng do Anthropic đặt ra rõ ràng: không cho phép Claude hỗ trợ hoặc thực hiện các hoạt động bạo lực, thiết kế vũ khí hay giám sát thu thập thông tin. Dù vậy, bản tin cho biết Claude vẫn xuất hiện trong chiến dịch này, dẫn tới câu hỏi về mức độ tuân thủ nguyên tắc của công ty và cách thức đưa công cụ này vào môi trường quân sự thông qua bên trung gian.
Về phía Washington, người phát ngôn Lầu Năm Góc cho biết mối quan hệ giữa Bộ Quốc phòng Mỹ và Anthropic đang được xem xét lại. Trước đó, Anthropic đã ký hợp đồng trị giá tối đa 200 triệu USD với Bộ Quốc phòng vào mùa hè năm ngoái.
Tổng giám đốc Anthropic, ông Dario Amodei, từng nhiều lần kêu gọi thiết lập các rào chắn và quy định chặt chẽ hơn nhằm hạn chế rủi ro từ AI. Ông cũng bày tỏ sự thận trọng đối với việc sử dụng AI trong các hoạt động sát thương tự động và giám sát trong nước. Những quan điểm này được cho là một trong các điểm vướng trong quá trình đàm phán hợp đồng với Lầu Năm Góc.
Trong bối cảnh quân đội Mỹ ngày càng tích hợp AI vào các hoạt động nghiên cứu và tác chiến, vụ việc đặt ra câu hỏi về cách các công ty công nghệ kiểm soát việc sử dụng sản phẩm của mình khi làm việc với lĩnh vực quốc phòng. Tuy nhiên, đến nay, chưa có xác nhận chính thức từ phía Anthropic hay Bộ Quốc phòng Mỹ về vai trò cụ thể của Claude trong chiến dịch tại Venezuela.
Nguyễn Hải
