Hãng hàng không quốc gia Campuchia Air Cambodia và Tập đoàn Máy bay Thương mại Trung Quốc (COMAC) đã chính thức ký hợp đồng mua 20 máy bay phản lực khu vực C909 tại Thượng Hải, đánh dấu thương vụ xuất khẩu lớn nhất từ trước đến nay của dòng máy bay này sang một hãng hàng không quốc gia nước ngoài.
Theo thông báo của Air Cambodia được Guancha dẫn lại ngày 18/7, lô máy bay đầu tiên sẽ được bàn giao theo từng đợt và đưa vào khai thác trong nửa cuối năm 2026.
Thương vụ lớn nhất của máy bay Trung Quốc ở nước ngoài
Theo Air Cambodia, lễ ký kết diễn ra ngày 17/7 tại Thượng Hải.
Thỏa thuận đánh dấu Air Cambodia trở thành hãng hàng không quốc gia nước ngoài đầu tiên đặt mua C909 với số lượng lớn, phản ánh bước tiến mới trong chiến lược quốc tế hóa của COMAC - nhà sản xuất máy bay thương mại lớn nhất Trung Quốc.
Đây cũng là bước phát triển tiếp theo sau biên bản ghi nhớ hai bên ký kết trước đó, khi hợp tác được chuyển thành hợp đồng mua bán chính thức.
Theo Guancha, trước lễ ký kết, Thủ tướng Campuchia Hun Manet đã gặp Chủ tịch COMAC Shen Bo và Tổng giám đốc Air Cambodia David Zhan.
Ông Hun Manet chúc mừng COMAC về việc đưa C909 vào khai thác thành công tại Campuchia, đồng thời đánh giá cao sự hợp tác giữa COMAC và Air Cambodia.
Thủ tướng Campuchia cũng bày tỏ sự ủng hộ đối với kế hoạch hợp tác giữa COMAC, Cục Hàng không Dân dụng Campuchia và Air Cambodia nhằm đào tạo nguồn nhân lực, nâng cao trình độ hiện đại hóa của ngành hàng không Campuchia và tăng sức cạnh tranh trong khu vực.
Ông khẳng định các cơ quan chức năng Campuchia sẽ tạo điều kiện và hỗ trợ đầy đủ cho việc vận hành đội bay C909 trong thời gian tới.
C909 - "át chủ bài" của COMAC
C909 (trước đây mang tên ARJ21) là máy bay phản lực khu vực tầm ngắn đến trung bình đầu tiên do Trung Quốc tự nghiên cứu, thiết kế và sở hữu hoàn toàn quyền sở hữu trí tuệ.
Máy bay thực hiện chuyến bay thương mại đầu tiên năm 2016 và hiện đã trở thành dòng máy bay phản lực khu vực chủ lực của Trung Quốc.
Theo số liệu COMAC công bố và được truyền thông Trung Quốc dẫn lại, đến nay 186 máy bay C909 đã được bàn giao cho hơn 10 khách hàng, chiếm khoảng 70% thị phần máy bay phản lực khu vực tại Trung Quốc.
Dòng máy bay này đã vận chuyển hơn 37 triệu lượt hành khách, khai thác trên hơn 860 đường bay, kết nối hơn 180 thành phố và thực hiện trên 500 chuyến bay mỗi ngày.
Những con số này được Bắc Kinh xem là minh chứng cho việc C909 đã chuyển từ giai đoạn phát triển sang khai thác quy mô lớn, tạo nền tảng để đẩy mạnh xuất khẩu.
Đẩy nhanh chiến lược "vươn ra thế giới"
Trong vài năm gần đây, COMAC liên tục mở rộng thị trường Đông Nam Á.
Theo giới phân tích Trung Quốc, Đông Nam Á đang trở thành thị trường nước ngoài quan trọng nhất đối với COMAC trong giai đoạn đầu mở rộng quốc tế.
Khu vực này có nhu cầu lớn về máy bay phản lực khu vực để phục vụ các đường bay ngắn, trong khi nhiều hãng hàng không đang tìm cách đa dạng hóa nguồn cung ngoài hai nhà sản xuất truyền thống là Airbus và Boeing.
Việc liên tiếp có mặt tại Indonesia, Lào, Việt Nam và nay là Campuchia giúp COMAC từng bước xây dựng hồ sơ khai thác quốc tế - yếu tố được xem là rất quan trọng để thuyết phục thêm các khách hàng ở châu Á, Trung Đông và châu Phi.
Theo Guancha, đến nay C909 đã khai thác 25 đường bay quốc tế, kết nối 28 thành phố và phục vụ hơn 1 triệu lượt hành khách ngoài Trung Quốc.
Bên cạnh Campuchia, COMAC cũng đang ghi nhận nhiều đơn hàng mới ở nước ngoài. Tháng 10/2025, C909 được Cục Hàng không Dân dụng Brunei cấp chứng nhận đủ điều kiện bay. Sau đó, GallopAir (Brunei) ký ý định mua 15 máy bay C919 và 15 máy bay C909.
Tại Việt Nam, Vietjet Air cũng đã đưa C909 vào khai thác thông qua hình thức thuê ướt từ đầu năm 2025 trên một số đường bay nội địa, đánh dấu lần đầu tiên dòng máy bay do Trung Quốc sản xuất được khai thác thương mại tại Việt Nam.
Việc Air Cambodia ký hợp đồng mua 20 chiếc C909 được đánh giá là cột mốc quan trọng đối với chiến lược xuất khẩu máy bay thương mại của COMAC, đồng thời giúp Campuchia từng bước mở rộng đội bay phục vụ nhu cầu tăng trưởng của ngành hàng không nước này.
An An (Theo Guancha)
