Phụ huynh rối bời: Điều chỉnh hay giữ nguyên nguyện vọng?
Ngay sau khi Sở GD&ĐT TP.HCM công bố số liệu đăng ký nguyện vọng 1, không khí lo lắng lan rộng trong cộng đồng phụ huynh và học sinh lớp 9. Điều khiến nhiều người bất ngờ là tỉ lệ chọi không chỉ tập trung ở các trường top đầu, mà còn tăng cao ở nhiều trường nhóm giữa.
Trong bối cảnh đó, bài toán chọn trường, chọn nguyện vọng trở nên khó hơn bao giờ hết. Báo Tin tức & Dân tộc dẫn lời phụ huynh Trần Hưng Cường (phường Bàn Cờ) chia sẻ, việc có quá nhiều nguyện vọng, nhiều phương án lựa chọn, khiến gia đình rơi vào trạng thái “rối”, không biết nên chọn thế nào cho hợp lý và an toàn.
Cùng chung tâm lý, phụ huynh Trần Hương Nhiên (phường Chánh Hưng) cho rằng, việc công bố tỉ lệ chọi sau khi học sinh đã đăng ký nguyện vọng khiến nhiều người có xu hướng muốn điều chỉnh để “né” những trường đông. Theo chị Nhiên, khi thấy tỉ lệ chọi cao, phản ứng tự nhiên của nhiều phụ huynh là tìm một phương án “dễ thở” hơn cho con.
Áp lực càng lớn hơn khi kỳ thi năm nay được nhận định là “khắc nghiệt”. Phụ huynh Đào Bản (xã Hóc Môn) cho rằng, lứa học sinh năm 2011 đang phải đối mặt với sự cạnh tranh cao hơn do số lượng học sinh lớp 9 tăng mạnh so với năm trước.
Tuy nhiên, không phải phụ huynh nào cũng lựa chọn cách tiếp cận theo tỉ lệ chọi. Phụ huynh Văn Thị Ngọc Lành (phường Thủ Dầu Một) cho rằng, thay vì nhìn vào số lượng đăng ký, điều quan trọng hơn là tham khảo điểm chuẩn các năm trước để đánh giá khả năng trúng tuyển. Theo chị Lành, điểm chuẩn phản ánh sát hơn mức độ cạnh tranh thực tế.
Số liệu đăng ký nguyện vọng 1 vào lớp 10 tại TP.HCM năm học 2026 - 2027 tăng mạnh, không chỉ ở các trường top mà cả nhóm giữa, khiến nhiều phụ huynh và học sinh lo lắng. Ảnh minh họa
Ở góc nhìn cụ thể hơn, anh Hoàng Khang (phường Cầu Ông Lãnh) chia sẻ kinh nghiệm từ chính gia đình mình. Con anh đặt nguyện vọng 1 vào Trường THPT Bùi Thị Xuân vì gần nhà. Với mức điểm dự kiến khoảng 24 điểm cho 3 môn, anh cho rằng có thể tự tin giữ nguyên lựa chọn, bởi điểm chuẩn những năm trước dao động khoảng 22 - 23,5 điểm. Nếu năng lực chưa đạt, học sinh vẫn có thể giữ nguyện vọng 1 như một mục tiêu phấn đấu, nhưng cần bố trí nguyện vọng 2 ở mức an toàn hơn để đảm bảo cơ hội trúng tuyển.
Những chia sẻ này phản ánh rõ một thực tế, giữa “ma trận” thông tin về chỉ tiêu, tỉ lệ chọi và điểm chuẩn, phụ huynh không chỉ lo chọn trường mà còn lo xây dựng chiến lược phù hợp. Việc điều chỉnh hay giữ nguyên nguyện vọng vì thế không còn là quyết định đơn giản.
Làm sao để tránh tình huống “bỏ nơi đậu, chọn nơi rớt”?
Theo quy định của Sở GD&ĐT, học sinh được điều chỉnh nguyện vọng đến 17h ngày 8/5. Khoảng thời gian này được nhiều người ví như “5 ngày vàng cho 3 năm THPT”. Tuy nhiên, đi cùng với cơ hội là không ít rủi ro.
Các giáo viên lớp 9 cho biết, tâm lý phổ biến hiện nay là “né chọi”. Khi thấy tỉ lệ đăng ký vào một trường quá cao, nhiều học sinh lập tức cân nhắc chuyển sang trường khác có vẻ “an toàn” hơn. Nhưng cách làm này không phải lúc nào cũng mang lại kết quả như mong muốn.
Trong tuyển sinh lớp 10, điểm chuẩn không chỉ phụ thuộc vào số lượng thí sinh đăng ký mà còn phụ thuộc rất lớn vào chất lượng thí sinh. Nếu nhiều học sinh khá, giỏi rút khỏi một trường, điểm chuẩn của trường đó có thể giảm. Ngược lại, nếu đông thí sinh đổ dồn vào những trường được cho là “dễ đậu”, điểm chuẩn ở đó có thể tăng bất ngờ.
Hiện tượng này tạo ra một “hiệu ứng domino”, khiến những dự đoán ban đầu trở nên thiếu chính xác. Một quyết định thay đổi nguyện vọng tưởng chừng hợp lý có thể vô tình làm giảm cơ hội trúng tuyển.
Đáng chú ý, việc một số trường có số đăng ký nguyện vọng 1 thấp hơn chỉ tiêu cũng không đồng nghĩa với việc “đậu chắc”. Đại diện Sở GD&ĐT TP.HCM lý giải, do học sinh đều đăng ký đủ 3 nguyện vọng, nhiều trường tuy ít nguyện vọng 1 nhưng lại có lượng lớn nguyện vọng 2 và 3. Khi xét tuyển, điểm chuẩn vẫn được xác định theo nguyên tắc từ cao xuống đến khi đủ chỉ tiêu nên không có chuyện tất cả học sinh đăng ký nguyện vọng 1 đều trúng tuyển.
Các chuyên gia tuyển sinh cũng khuyến cáo học sinh cần thận trọng khi điều chỉnh nguyện vọng, tránh rơi vào tình huống “bỏ nơi đậu, chọn nơi rớt”. Ảnh minh họa
Trong bối cảnh tỉ lệ chọi biến động, việc điều chỉnh nguyện vọng có thể là cơ hội để tối ưu khả năng trúng tuyển, nhưng cũng có thể trở thành “con dao hai lưỡi” nếu thiếu cân nhắc.
Các chuyên gia tuyển sinh cũng khuyến cáo học sinh cần thận trọng khi điều chỉnh nguyện vọng, tránh rơi vào tình huống “bỏ nơi đậu, chọn nơi rớt”.
Báo Dân trí dẫn lời ông Nguyễn Hùng Khương, Hiệu trưởng Trường THPT Ten Lơ Man (phường Bến Thành), cho rằng học sinh cần giữ tâm lý bình tĩnh, không nên bị tác động bởi sự thay đổi về tỷ lệ chọi. Việc lựa chọn cần dựa trên năng lực học tập thực tế và chỉ tiêu tuyển sinh đã công bố.
Theo ông, chỉ nên điều chỉnh nguyện vọng khi nhận thấy mức độ cạnh tranh vượt quá khả năng của bản thân. Nếu kết quả học tập ổn định và phù hợp với mặt bằng điểm của trường, học sinh nên giữ nguyên lựa chọn để tránh dao động tâm lý.
Ông cũng lưu ý học sinh không nên thay đổi nguyện vọng chỉ vì ảnh hưởng từ bạn bè hoặc các thông tin mang tính thời điểm. Mỗi quyết định cần có cơ sở rõ ràng, tránh điều chỉnh theo cảm tính trong thời điểm cận kề và không còn cơ hội điều chỉnh lại.
Về cách sắp xếp nguyện vọng, ông Khương cho rằng nguyện vọng 1 nên là trường mong muốn nhất, nguyện vọng 2 là phương án phù hợp với năng lực và khả năng trúng tuyển cao hơn, còn nguyện vọng 3 là lựa chọn an toàn nhằm đảm bảo cơ hội vào trường công lập.
Đặc biệt, học sinh cần tránh đăng ký cả 3 nguyện vọng vào các trường có tỷ lệ cạnh tranh cao hoặc điểm chuẩn các năm ở mức cao, cũng như tránh lựa chọn theo bạn bè hoặc đánh giá chưa chính xác về năng lực của bản thân.
Tỷ lệ chọi vào lớp 10 tại TP.HCM năm nay ghi nhận nhiều biến động, đặc biệt ở nhóm trường top 10. So với năm 2025, danh sách này có sự thay đổi khi xuất hiện nhiều trường mới, đồng thời một số trường quen thuộc không còn nằm trong nhóm dẫn đầu.
Trong đó, Trường THPT Bùi Thị Xuân đứng đầu với tỷ lệ chọi 1/2,84; THPT Thủ Đức xếp thứ 3 với 1/2,57; THPT Lê Trọng Tấn đứng thứ 5 với 1/2,45; THPT Mạc Đĩnh Chi xếp thứ 7 với 1/2,35…
Ngược lại, một số trường từng thuộc top 10 nhiều năm như THPT Nguyễn Thị Minh Khai, Phú Nhuận, Lê Quý Đôn, Võ Trường Toản... "rớt" khỏi danh sách này.
Theo quy định tuyển sinh lớp 10 của TP.HCM, học sinh có thể điều chỉnh nguyện vọng lần cuối đến hết ngày 8/5.
