Từ dữ liệu huấn luyện đến cuộc đua giành nhân tài
Tháng 6/2025, Meta đầu tư khoảng 14,3 tỷ USD để nắm 49% cổ phần Scale AI, công ty chuyên cung cấp dữ liệu và dịch vụ phục vụ huấn luyện trí tuệ nhân tạo. Cùng thời điểm, Alexandr Wang rời vị trí điều hành công ty do mình sáng lập để tham gia các nỗ lực phát triển AI của Meta. Scale AI tiếp tục hoạt động độc lập.
Đến ngày 8/9/2026, Meta ra mắt Muse - ứng dụng được giới thiệu là một tác nhân AI cá nhân. Sau 12 ngày đầu, Muse ghi nhận khoảng 2,8 triệu lượt cài đặt, theo ước tính của Apptopia được TechCrunch dẫn lại. Hai sự kiện cách nhau hơn một năm tạo nên một câu chuyện đáng chú ý về khoản đầu tư, nhân sự và sản phẩm AI mới của Meta. Tuy nhiên, hiện chưa có cơ sở để quy thành tích ban đầu của Muse cho riêng Wang hoặc coi đó là kết quả trực tiếp của thương vụ Scale AI.
Scale AI hoạt động trong một khâu ít xuất hiện trước người dùng nhưng quan trọng với quá trình phát triển AI: chuẩn bị và đánh giá dữ liệu. Theo Forbes, công ty sử dụng cả hệ thống tự động lẫn lực lượng nhân sự để gán nhãn hình ảnh, văn bản, âm thanh, video và đánh giá chất lượng phản hồi của các mô hình. Những dữ liệu và đánh giá này giúp các nhà phát triển huấn luyện, kiểm tra và cải thiện sản phẩm của họ.
Khoản đầu tư của Meta vì thế thu hút sự chú ý ở cả hai mặt. Một mặt, tập đoàn mở rộng quan hệ với một nhà cung cấp dịch vụ dữ liệu AI lớn. Mặt khác, họ đưa về Alexandr Wang - nhà sáng lập trẻ tuổi của Scale AI - để tham gia dẫn dắt nỗ lực phát triển AI. Thông báo của Scale AI khi đó cho biết thương vụ định giá công ty trên 29 tỷ USD và Wang vẫn giữ ghế trong hội đồng quản trị Scale AI sau khi gia nhập Meta.
Một số bài bình luận, trong đó có bài đăng trên mạng xã hội bạn gửi, diễn đạt thương vụ như việc Meta “chi 14,3 tỷ USD để có Alexandr Wang”. Cách nói này có sức hút, nhưng dễ khiến người đọc hiểu nhầm: 14,3 tỷ USD là giá trị khoản đầu tư vào Scale AI, không phải khoản tiền trả riêng để tuyển Wang.
Muse đạt 2,8 triệu lượt cài đặt: So với ChatGPT thế nào?
Khác với chatbot chủ yếu phản hồi câu hỏi hoặc tạo nội dung, Muse được Meta giới thiệu là ứng dụng có thể thay người dùng thực hiện công việc nhiều bước. Theo mô tả của hãng, Muse có thể mở trình duyệt, điền biểu mẫu, hỗ trợ gửi email hoặc đặt chuyến đi. Ứng dụng có thể tiếp tục xử lý một số tác vụ sau khi người dùng đóng ứng dụng và sẽ yêu cầu chấp thuận trước những hành động nhạy cảm, chẳng hạn gửi email hoặc mua hàng.
Trong 12 ngày đầu ra mắt, Muse đạt khoảng 2,8 triệu lượt cài đặt, theo dữ liệu ước tính của Apptopia. Con số này cho thấy mức độ quan tâm ban đầu, nhưng cần phân biệt lượt cài đặt với số người sử dụng thường xuyên. Meta chưa công bố số liệu nội bộ để xác nhận lượng người dùng Muse trong giai đoạn này.
Meta cũng đang tìm cách đưa Muse ra ngoài màn hình điện thoại. Theo The Guardian, tại sự kiện Meta Connect tháng 9/2026, Mark Zuckerberg giới thiệu Muse Charm - một thiết bị AI nhỏ có màn hình hiển thị nhân vật hoạt hình, có thể gắn vào túi hoặc móc khóa. Thiết bị dự kiến ra mắt vào tháng 12. Giới nghiên cứu nhận xét vẻ ngoài dễ thương có thể khiến người dùng cảm thấy gần gũi hơn với một trợ lý AI.
CEO Meta Mark Zuckerberg giới thiệu thiết bị Muse Charm tại sự kiện Meta Connect ở Menlo Park, California (Mỹ). Ảnh: Meta
TechCrunch cũng dẫn một phép so sánh giữa Muse và ứng dụng ChatGPT khi mới ra mắt trên di động. Vì ChatGPT ban đầu chỉ phát hành trên iOS nhưng có mặt toàn cầu, còn Muse có trên cả iOS lẫn Android và phát hành tại Mỹ, Canada, Apptopia thu hẹp phạm vi về iOS tại Mỹ và Canada trong 12 ngày đầu của từng ứng dụng. Theo cách tính đó, Muse đạt khoảng 1,8 triệu lượt tải, so với 1,3 triệu của ChatGPT. Đây là hai con số có thể đặt cạnh nhau; không nên lấy tổng 2,8 triệu của Muse để so trực tiếp với 1,3 triệu của ChatGPT.
Apptopia còn ước tính Muse có khoảng 642.000 người dùng hoạt động hằng ngày trên di động tại Mỹ, so với 231.000 của ChatGPT ở cùng giai đoạn sau khi ra mắt. Nếu chỉ xét iOS, Muse có khoảng 359.000 người dùng hoạt động hằng ngày. Dù vậy, đây vẫn là dữ liệu do bên thứ ba ước tính và chỉ phản ánh chặng khởi đầu của hai ứng dụng.
CEO Meta Mark Zuckerberg giới thiệu thiết bị Muse Charm tại sự kiện Meta Connect ở Menlo Park, California (Mỹ). Ảnh: The Guardian
Gulf News ghi nhận sự quan tâm dành cho Muse đi cùng đà tăng của cổ phiếu Meta sau khi ứng dụng ra mắt. Bài bình luận đăng trên 36Kr cũng dùng mức tăng vốn hóa của tập đoàn để nhìn lại quyết định đầu tư vào Scale AI và đưa Wang về Meta. Bài đăng mạng xã hội bạn gửi đẩy câu chuyện xa hơn với thông điệp rằng tác nhân AI mới đã “mang lại hơn 200 tỷ USD giá trị thị trường”.
Có thể ghi nhận Muse ra mắt trong giai đoạn cổ phiếu Meta tăng giá, nhưng không thể từ đó kết luận toàn bộ mức tăng vốn hóa là do Muse, càng không thể tính đó là “lợi nhuận” trực tiếp của khoản đầu tư vào Scale AI. Giá cổ phiếu phản ánh kỳ vọng của nhà đầu tư trước nhiều thông tin và có thể thay đổi nhanh.
Điều đã rõ ở thời điểm này là Meta có một ứng dụng AI thu hút nhiều lượt cài đặt ngay khi ra mắt, sau hơn một năm kể từ thương vụ Scale AI và cuộc chuyển việc gây chú ý của Alexandr Wang. Phép thử tiếp theo của Muse sẽ là liệu người tải ứng dụng có tiếp tục dùng nó, giao cho nó những công việc thực tế và sẵn sàng trả tiền cho dịch vụ hay không.
Nguồn: Forbes, TechCrunch, Gulf News, 36Kr, The Guardian
Minh Ngọc
