Hai “bước ngoặt” khiến phụ nữ lão hóa nhanh hơn
Một nghiên cứu do các nhà khoa học từ Viện Hàn lâm Khoa học Trung Quốc và Đại học Y khoa Ôn Châu (Trung Quốc) thực hiện đã tìm hiểu các dấu ấn sinh học của quá trình lão hóa ở phụ nữ dựa trên 5 khía cạnh khác nhau, từ đó xây dựng một “đồng hồ lão hóa” đa tầng nhằm đánh giá sự thay đổi theo thời gian.
Nghiên cứu được tiến hành trên 113 phụ nữ khỏe mạnh, trong độ tuổi từ 20 đến 66. Khi so sánh các nhóm tuổi khác nhau, các nhà khoa học nhận thấy quá trình lão hóa không diễn ra đồng đều mà có hai giai đoạn tăng tốc rõ rệt, rơi vào khoảng 30 tuổi và 50 tuổi.
Cụ thể:
Ở khoảng 30 tuổi, những thay đổi chủ yếu liên quan đến chuyển hóa, bao gồm hiện tượng tích tụ lipid (chất béo) và sự suy giảm các hormone steroid.
Ở khoảng 50 tuổi, lão hóa trở nên rõ rệt và toàn diện hơn, diễn ra đồng thời ở nhiều cấp độ như cơ quan, tế bào và phân tử. Nhiều chỉ số liên quan chặt chẽ đến tuổi tác có sự tăng hoặc giảm đột ngột.
Bên cạnh đó, ở cả hai giai đoạn này, hệ nội tiết có sự biến động đáng kể kéo theo sự thay đổi về hormone. Điều này tương ứng với hai cột mốc quan trọng trong cuộc đời phụ nữ là giai đoạn sinh sản và thời kỳ mãn kinh.
Từ kết quả trên, nghiên cứu cho thấy 30 tuổi và 50 tuổi có thể là hai “điểm rẽ” quan trọng trong quá trình lão hóa của phụ nữ.
6 biện pháp giúp làm chậm quá trình lão hóa
Để phòng ngừa và làm chậm lão hóa, các chuyên gia khuyến nghị nên duy trì những thói quen sau:
1. Ăn nhiều rau củ quả tươi
Rau củ quả tươi chứa nhiều vitamin C. Dù không trực tiếp cấu tạo nên collagen, vitamin C lại đóng vai trò là “trợ thủ” quan trọng trong quá trình tổng hợp collagen, giúp các sợi collagen ổn định hơn và tăng khả năng nâng đỡ cấu trúc da, từ đó giúp da săn chắc và đàn hồi tốt hơn.
Ngoài ra, vitamin C còn là một chất chống oxy hóa mạnh, giúp bảo vệ da khỏi tác động của các gốc tự do và giảm tổn thương da.
Một số thực phẩm giàu vitamin C có thể kể đến như: ớt chuông, củ cải, rau cải xanh, mướp đắng, rau mùi; các loại trái cây như táo tàu tươi, kiwi, ổi, dâu tây, đu đủ, cam…
Bên cạnh đó, nên ưu tiên rau củ quả có màu đậm bởi chúng thường chứa nhiều chất chống oxy hóa hơn so với loại màu nhạt. Những chất này giúp giảm stress oxy hóa, từ đó hạn chế sự hình thành các sản phẩm cuối của quá trình đường hóa (AGEs), góp phần chống lão hóa và kháng viêm.
Ví dụ:
Nhóm giàu beta-carotene: bông cải xanh, cà rốt, rau bina, bí đỏ, xoài, đu đủ;
Nhóm giàu anthocyanin: bắp cải tím, xà lách tím, cà tím, khoai lang tím, kỷ tử, việt quất;
Nhóm giàu lycopene: cà chua, cà chua bi
2. Hạn chế đồ ngọt
Các loại thực phẩm nhiều đường như bánh kẹo, kem, trà sữa… có thể thúc đẩy quá trình “đường hóa” trong cơ thể. Điều này khiến da giảm độ đàn hồi, trở nên xỉn màu, dễ xuất hiện đốm nâu và lão hóa nhanh hơn.
3. Không hút thuốc
Hút thuốc là một thói quen có hại cho sức khỏe, đặc biệt là đối với phổi. Không chỉ vậy, thuốc lá còn ảnh hưởng tiêu cực đến làn da.
Các nghiên cứu cho thấy, so với người không hút thuốc, người hút thuốc có chức năng vi tuần hoàn dưới da kém hơn, lượng máu cung cấp cho da giảm. Điều này làm suy giảm collagen, khiến da mất độ đàn hồi, dễ hình thành nếp nhăn và lão hóa nhanh hơn.
Ngoài ra, hút thuốc còn làm tăng sản sinh các gốc tự do, phá vỡ khả năng chống oxy hóa của da.
4. Tránh thức khuya
Thức khuya là thói quen phổ biến nhưng gây nhiều tác động tiêu cực. Nghiên cứu cho thấy, những người thường xuyên thức khuya có hàng rào bảo vệ da bị tổn thương, dẫn đến tình trạng mất nước qua da tăng lên, làm giảm độ ẩm của lớp sừng. Khi da thiếu nước sẽ trở nên khô, xỉn màu và kém sức sống. Đồng thời, lượng dầu trên da có thể tăng lên trong khi độ săn chắc lại giảm, khiến da trông già hơn rõ rệt.
Thực tế, chỉ sau một đêm ngủ muộn, nhiều người đã cảm nhận rõ sự mệt mỏi và vẻ ngoài kém tươi tắn. Vì vậy, ngủ đủ giấc và hạn chế thức khuya là yếu tố quan trọng để làm chậm lão hóa.
5. Tăng cường vận động
Tập thể dục giúp duy trì trạng thái trẻ trung và cải thiện sức khỏe tổng thể. Đặc biệt, các bài tập aerobic có thể giúp làm chậm lão hóa, phòng ngừa bệnh tật và cải thiện các chỉ số sinh học liên quan đến tuổi tác như mức độ methyl hóa DNA - một dấu hiệu quan trọng của quá trình lão hóa.
Khuyến nghị nên tập aerobic khoảng 30 phút mỗi ngày, ít nhất 5 ngày/tuần, đồng thời kết hợp tập luyện sức mạnh ít nhất 2 lần/tuần.
6. Bảo vệ da khỏi ánh nắng
Tiếp xúc lâu dài với ánh nắng mặt trời là một trong những nguyên nhân hàng đầu gây lão hóa da từ bên ngoài.
Tia cực tím (UV) được chia thành ba loại:
- UVA: gây sạm da, nếp nhăn và đốm sắc tố
- UVB: gây cháy nắng, tổn thương da và làm tăng nguy cơ ung thư da
- UVC: hầu như bị tầng ozone hấp thụ, ít ảnh hưởng trong môi trường tự nhiên, nhưng có thể gây hại trong một số môi trường nhân tạo như đèn khử trùng
Do đó, việc chống nắng, che chắn và hạn chế tiếp xúc trực tiếp với ánh nắng trong thời gian dài là biện pháp cần thiết để bảo vệ da và làm chậm quá trình lão hóa.
Lão hóa là quy luật tự nhiên không thể tránh khỏi, nhưng hoàn toàn có thể làm chậm nếu chủ động điều chỉnh lối sống. Việc nhận diện những giai đoạn cơ thể dễ “lão hóa tăng tốc”, kết hợp với chế độ ăn uống, sinh hoạt hợp lý sẽ giúp duy trì sức khỏe và vẻ ngoài trẻ trung lâu dài.
Nguyệt Hạ (Theo Jimu News)
