Tình trạng kháng insulin kéo dài sẽ gây ra đái tháo đường. Người bệnh đái tháo đường lâu dài sẽ mắc nhiều bệnh nghiêm trọng ảnh hưởng đến tim, mạch máu, mắt, thận, thần kinh, thậm chí làm tăng nguy cơ mắc các bệnh nhiễm khuẩn.
Tại Việt Nam, nhiều người bệnh đái tháo đường đã bị biến chứng tim mạch, mù lòa, suy thận và cắt cụt chi dưới. Đáng báo động khi người lớn mắc đái tháo đường có nguy cơ nhồi máu cơ tim và đột quỵ cao gấp 2 đến 3 lần. Đái tháo đường còn là nguyên nhân hàng đầu âm thầm dẫn tới suy thận.
Theo chuyên gia, để tránh khỏi tình trạng kháng insulin của cơ thể, người dân nên thực hiện 3 thói quen: Xây dựng chế độ ăn cân đối, tăng chất xơ; Lựa chọn nguồn đạm phù hợp; Duy trì vận động thường xuyên.
Tăng cường chất xơ
Bác sĩ Dương Thị Phượng, Khoa Dinh dưỡng, Bệnh viện Đại học Y Dược cơ sở Linh Đàm, cho biết chất xơ là thành phần nên được tăng cường trong khẩu phần. Chất xơ có thể giúp làm chậm quá trình hấp thu carbohydrate, qua đó hỗ trợ kiểm soát đường huyết sau ăn.
Các nguồn chất xơ có thể dễ dàng bổ sung vào bữa ăn hằng ngày như rau xanh, yến mạch và các loại ngũ cốc nguyên hạt. Việc tăng chất xơ không chỉ góp phần kiểm soát đường huyết mà còn giúp chế độ ăn cân đối, giàu dinh dưỡng hơn.
Ưu tiên nguồn đạm lành mạnh
Bên cạnh chất xơ, người có nguy cơ kháng insulin cũng cần chú ý đến chất lượng nguồn đạm trong khẩu phần. Bác sĩ Phượng khuyến nghị ưu tiên các nguồn đạm phù hợp như cá và thịt trắng, thay vì thường xuyên sử dụng những thực phẩm giàu chất béo. Cách lựa chọn này giúp kiểm soát tốt hơn tổng lượng chất béo và năng lượng đưa vào cơ thể.
Một nguyên tắc quan trọng khác là hạn chế đồ uống có đường và thực phẩm chứa nhiều đường bổ sung. Đây là nhóm thực phẩm có thể nhanh chóng làm tăng lượng đường và năng lượng đưa vào cơ thể nhưng thường không tạo cảm giác no tương xứng.
Vận động là chìa khóa quan trọng
Kiểm soát kháng insulin không chỉ nằm ở bàn ăn. Theo bác sĩ Phượng, hoạt động thể lực cũng là yếu tố quan trọng giúp cơ thể sử dụng glucose hiệu quả hơn.
Đặc biệt, sau bữa ăn khoảng 30 phút đến một giờ, nếu có hoạt động thể lực phù hợp, cơ thể có thể sử dụng glucose làm năng lượng cho hoạt động, thay vì để lượng đường trong máu tăng cao kéo dài.
Vì vậy, thay vì ngồi hoặc nằm ngay sau khi ăn, mọi người có thể hình thành thói quen vận động nhẹ nhàng, phù hợp với thể trạng. Đi bộ là một trong những lựa chọn đơn giản, dễ thực hiện và có thể duy trì thường xuyên.
Từ góc độ dinh dưỡng, bác sĩ Phượng cho rằng kiểm soát cân nặng, điều chỉnh lượng đường và tinh bột phù hợp, tăng chất xơ, lựa chọn nguồn đạm lành mạnh và duy trì hoạt động thể lực là những yếu tố quan trọng giúp cải thiện độ nhạy insulin.
Kháng insulin có thể âm thầm tiến triển trước khi đường huyết tăng đến mức được chẩn đoán đái tháo đường. Vì vậy, thay vì chờ đến khi bệnh lý biểu hiện rõ ràng, chủ động điều chỉnh chế độ ăn, vận động và cân nặng từ sớm có ý nghĩa quan trọng trong việc bảo vệ sức khỏe chuyển hóa lâu dài.
Ngọc Minh
