Theo Cổng thông tin điện tử Công an tỉnh Gia Lai, thời gian gần đây, tình trạng tội phạm lừa đảo, rửa tiền trên không gian mạng đang diễn biến hết sức phức tạp. Để trốn tránh sự truy vết của cơ quan chức năng, các đối tượng xấu thường sử dụng hàng loạt tài khoản ngân hàng “rác” để luân chuyển dòng tiền phạm pháp.
Đáng lo ngại, “con mồi” được chúng nhắm tới hiện nay đang ngày càng trẻ hóa – đặc biệt là học sinh, sinh viên, những người chưa có nhiều kinh nghiệm xã hội và dễ bị dụ dỗ bởi những khoản lợi ích nhỏ trước mắt.
Công an xã Ayun khẩn thiết phát đi cảnh báo nhằm giúp học sinh, sinh viên và phụ huynh trên địa bàn nhận diện rõ thủ đoạn tinh vi này, từ đó chủ động phòng tránh và không vô tình tiếp tay cho tội phạm.
Ảnh minh họa: Cổng thông tin điện tử Công an tỉnh Gia Lai
Thủ đoạn tinh vi – đánh vào tâm lý “việc nhẹ lương cao”
Theo ghi nhận từ cơ quan Công an các cấp, các đối tượng tội phạm thường sử dụng mạng xã hội như Facebook, Zalo, Telegram để đăng tải các bài viết tuyển dụng “việc làm thêm” hoặc “chạy chỉ tiêu KPI mở thẻ” cho ngân hàng với mức thù lao hấp dẫn từ 200.000 đến 500.000 đồng mỗi tài khoản. Quá trình lôi kéo thường diễn ra qua ba bước có tính toán kỹ lưỡng:
Bước 1: Tiếp cận và dụ dỗ – Đối tượng dụ dỗ học sinh, sinh viên dùng CCCD của mình đến ngân hàng mở tài khoản. Với mỗi tài khoản mở thành công, các em được trả ngay một khoản tiền mặt hấp dẫn.
Bước 2: Bàn giao quyền kiểm soát – Sau khi mở xong, đối tượng yêu cầu học sinh, sinh viên đăng ký dịch vụ Internet Banking, rồi bàn giao toàn bộ thông tin đăng nhập, mật khẩu và cả SIM điện thoại nhận mã OTP cho chúng nắm hoàn toàn quyền kiểm soát tài khoản.
Bước 3: Mở rộng mạng lưới – Tội phạm còn khuyến khích các em giới thiệu thêm bạn bè, người thân cùng tham gia để nhận “hoa hồng” môi giới, khiến số lượng tài khoản rác tăng nhanh theo cấp số nhân trong môi trường học đường.
Nhiều học sinh, sinh viên nghĩ rằng việc mở tài khoản là hợp pháp, tài khoản rỗng thì không có gì để mất, và vài trăm ngàn đồng là khoản thu nhập dễ dàng – mà không lường trước được mối nguy hiểm ẩn sau đó.
Tuy nhiên, không có bất kỳ công việc hợp pháp nào yêu cầu bạn phải mở tài khoản ngân hàng rồi giao toàn bộ thông tin đăng nhập và SIM điện thoại cho người khác kiểm soát. Đây là dấu hiệu nhận biết rõ ràng nhất của một thủ đoạn lừa đảo.
Các đối tượng đăng tin tuyển dụng “việc nhẹ lương cao” trên mạng xã hội để dụ dỗ học sinh, sinh viên. Ảnh: Cổng thông tin điện tử Công an tỉnh Gia Lai
Vô tình trở thành “tòng phạm” của tội phạm công nghệ cao
Ngay sau khi nắm quyền kiểm soát, các ổ nhóm tội phạm lập tức sử dụng những tài khoản này làm công cụ thực hiện hàng loạt hành vi vi phạm pháp luật nghiêm trọng:
- Lừa đảo chiếm đoạt tài sản: Dùng tài khoản làm đầu mối nhận tiền từ nạn nhân của các vụ lừa đảo qua mạng, giả danh công an, cán bộ thuế, người thân gặp nạn...
- Tổ chức cờ bạc trực tuyến: Dùng tài khoản để giao dịch tiền cược trong các sòng bài trực tuyến bất hợp pháp.
- Rửa tiền xuyên quốc gia: Luân chuyển dòng tiền bẩn qua hàng loạt tài khoản rác để xóa dấu vết, hợp thức hóa tài sản do phạm tội mà có.
Khi cơ quan Công an điều tra các vụ án, người đứng tên chủ tài khoản ngân hàng sẽ là đối tượng bị triệu tập và điều tra đầu tiên. Dù không trực tiếp thực hiện hành vi lừa đảo, nhưng việc bàn giao tài khoản cho người khác sử dụng vào mục đích phạm tội đã đủ cơ sở để truy cứu trách nhiệm hình sự.
Điều 291 – Bộ luật Hình sự 2015 (sửa đổi 2017): Tội “Thu thập, tàng trữ, trao đổi, mua bán, công khai hóa trái phép thông tin về tài khoản ngân hàng” – Phạt tiền từ 20.000.000 đến 50.000.000 đồng, cải tạo không giam giữ đến 03 năm hoặc phạt tù từ 06 tháng đến 07 năm.
Vi phạm quy định Ngân hàng Nhà nước: Mua bán, cho thuê, cho mượn tài khoản ngân hàng là hành vi bị nghiêm cấm, có thể bị phong tỏa tài khoản và đưa vào danh sách đen tín dụng.
Hồ sơ lý lịch: Tiền án, tiền sự liên quan đến tội phạm tài chính sẽ ảnh hưởng nghiêm trọng đến cơ hội học tập, xin việc và cuộc sống tương lai của học sinh, sinh viên.
Nhận diện và phòng tránh – bảo vệ bản thân
Để không trở thành nạn nhân và công cụ của tội phạm mạng, Công an xã Ayun khuyến cáo học sinh, sinh viên và phụ huynh thực hiện nghiêm các biện pháp sau:
- Tuyệt đối không cho mượn, cho thuê, mua bán tài khoản ngân hàng hoặc thông tin cá nhân (CMND/CCCD) dưới bất kỳ hình thức, lý do nào – dù người đề nghị là người quen hay người lạ.
- Tránh xa mọi bài đăng tuyển dụng trên mạng xã hội yêu cầu mở tài khoản ngân hàng để nhận hoa hồng, chạy chỉ tiêu. Đây luôn là chiêu bài của tội phạm, không bao giờ là cơ hội việc làm hợp pháp.
- Cất giữ cẩn thận CMND/CCCD, không chụp ảnh và đăng tải giấy tờ tùy thân lên mạng xã hội. Không chia sẻ thông tin đăng nhập tài khoản ngân hàng, mã OTP với bất kỳ ai dù người đó tự xưng là nhân viên ngân hàng.
Hành động ngay nếu đã lỡ sập bẫy
Nếu đã lỡ mở và bàn giao tài khoản ngân hàng cho người khác, cần bình tĩnh và thực hiện ngay các bước sau:
- Mang giấy tờ tùy thân đến chi nhánh ngân hàng gần nhất yêu cầu khóa hoặc hủy tài khoản ngay lập tức.
- Trình báo toàn bộ sự việc với cơ quan Công an nơi gần nhất để được hỗ trợ và giảm trừ trách nhiệm pháp lý.
- Tuyệt đối không che giấu, vì chủ động hợp tác với cơ quan điều tra là yếu tố quan trọng giúp giảm nhẹ xử lý.
Bên cạnh việc nâng cao ý thức tự bảo vệ của học sinh, sinh viên, các cơ sở giáo dục và phụ huynh đóng vai trò vô cùng quan trọng trong công tác phòng ngừa. Công an xã Ayun đề nghị nhà trường tăng cường tổ chức các buổi tuyên truyền, phổ biến pháp luật về tội phạm công nghệ cao, lồng ghép nội dung cảnh báo vào các giờ sinh hoạt lớp, chào cờ đầu tuần.
Phụ huynh thường xuyên trao đổi, hỏi thăm con em về các mối quan hệ và hoạt động kiếm thêm thu nhập; kịp thời cảnh báo khi phát hiện dấu hiệu bất thường. Khi phát hiện hành vi mua bán, lôi kéo người khác bàn giao tài khoản ngân hàng, hãy kịp thời tố giác đến Công an xã Ayun hoặc gọi 113 để ngăn chặn kịp thời.
