Theo báo cáo được một nhóm phi lợi nhuận công bố vào hồi cuối tháng 10, một số loại thực phẩm bổ sung protein phổ biến có chứa hàm lượng chì có thể gây ra các vấn đề về sức khỏe.
Cụ thể, nhóm Consumer Reports (CR- Mỹ) đã thử nghiệm 23 loại bột protein và sữa lắc, kết quả phát hiện ra rằng hơn hai phần ba trong số đó có hàm lượng chì trong mỗi khẩu phần cao hơn mức an toàn để tiêu thụ hàng ngày.
Sana Mujahid, giám đốc nghiên cứu và thử nghiệm an toàn thực phẩm tại Consumer Reports, cho biết "không có nguy cơ gây hại ngay lập tức từ những sản phẩm này, đặc biệt nếu chúng được người lớn khỏe mạnh tiêu thụ". Tuy nhiên, việc sử dụng kéo dài có thể không an toàn, đặc biệt là vì con người cũng có thể tiếp xúc với chì thông qua các loại thực phẩm khác.
Consumer Reports đã cảnh báo các sản phẩm bổ sung protein chứa hơn 0,5 microgam chì mỗi khẩu phần, dựa trên tiêu chuẩn nghiêm ngặt của California về lượng chì tiêu thụ hàng ngày.
Điển hình như, bột protein Vegan Mass Gainer của Naked Nutrition có 7,7 microgam chì mỗi khẩu phần; bột Black Edition của Huel, có 6,3 microgam chì. Các sản phẩm khác vượt quá tiêu chuẩn 0,5 microgam có hàm lượng chì dưới ba microgam mỗi khẩu phần.
Không có ngưỡng tiêu thụ chì an toàn nào được biết đến. Chì rất độc và có thể tích tụ trong cơ thể theo thời gian. Ngay cả những trường hợp phơi nhiễm nhỏ cũng có thể dẫn đến các vấn đề sức khỏe lâu dài, vì vậy, ngưỡng chính thức tốt nhất nên được xem là sự thừa nhận rằng không thể loại bỏ hoàn toàn việc tiếp xúc với chì.
Các chuyên gia khác bày tỏ lo ngại về những phát hiện này. Tiến sĩ Stephen Luby, giáo sư y khoa tại Đại học Stanford, cho biết kết quả "rất đáng lo ngại". Tiến sĩ Pieter Cohen, phó giáo sư tại Trường Y Harvard, cũng cho rằng chúng đáng lo ngại và từng đưa ra cảnh báo trước đó.
Tiến sĩ Cohen cho biết, “Đây là lời nhắc nhở rằng chúng ta có một vấn đề lớn hơn trong ngành thực phẩm bổ sung, đó là chì và các kim loại nặng khác có thể xâm nhập vào những sản phẩm mà chúng ta dùng vì lý do sức khỏe.”
Thực phẩm bổ sung không được quản lý tại Hoa Kỳ giống như thực phẩm và thuốc. Tiến sĩ Cohen khuyến nghị mọi người nên chọn thực phẩm bổ sung từ các công ty tham gia các chương trình chứng nhận chất lượng của bên thứ ba như USP hoặc NSF .
Liên quan đến vấn đề này, James Clark, giám đốc tiếp thị của Naked Nutrition, đã viết trong một tuyên bố rằng, công ty đã ủy quyền cho một cuộc thử nghiệm độc lập để ứng phó với những phát hiện này và rằng "xác nhận rằng không có kim loại nặng nào vượt quá mức tiêu thụ tham chiếu của FDA".
Ông cũng lưu ý rằng, vì bột Vegan Mass Gainer có mục đích giúp mọi người tăng cân nên khẩu phần ăn của nó lớn hơn các loại bột có nguồn gốc thực vật khác mà Consumer Reports đã thử nghiệm.
Rebecca Williams, giám đốc dinh dưỡng tại Huel, đã viết trong email rằng hàm lượng chì "nằm trong giới hạn an toàn được quốc tế công nhận" và các sản phẩm của công ty "hoàn toàn an toàn".
Consumer Reports đồng ý rằng mức độ mà họ tìm thấy "thấp hơn nhiều so với nồng độ cần thiết để gây hại ngay lập tức". Và không có gì đảm bảo rằng mức độ chì tìm thấy trong các mẫu thử nghiệm là đại diện cho mức độ trong các khẩu phần khác của cùng một sản phẩm. Nhưng Tiến sĩ Luby cho biết, ông "kinh hoàng" khi các công ty không giám sát chuỗi cung ứng của mình đủ tốt để tránh mức độ mà cuộc thử nghiệm phát hiện.
Kim loại nặng như chì có thể xâm nhập vào nguồn cung cấp thực phẩm theo nhiều cách khác nhau, bao gồm qua đất và nước ngầm bị ô nhiễm, cũng như qua quy trình sản xuất. Consumer Reports phát hiện ra rằng, các chất bổ sung có nguồn gốc thực vật chứa nhiều chì hơn so với các chất bổ sung có nguồn gốc từ sữa và thịt, điều này cho thấy cây trồng bị ô nhiễm có thể là một phần của vấn đề — mặc dù Tiến sĩ Luby cho biết một số mức độ trong báo cáo có vẻ quá cao so với hàm lượng chì thông thường trong đất không phải là vấn đề duy nhất.
Tiến sĩ Cohen cho biết, một khi chì đã vào cơ thể, nó có thể được lưu trữ trong xương và đào thải rất chậm. Vì vậy, việc tiếp xúc lâu dài có thể nguy hiểm, dẫn đến các triệu chứng thần kinh và các triệu chứng khác. Trẻ em có nguy cơ cao bị ngộ độc chì và có thể bị chậm phát triển, khó khăn trong học tập và co giật.
Jenna Forsyth, giám đốc Dự án Không chì tại Đại học Stanford, một chương trình nghiên cứu nhằm giảm thiểu ngộ độc chì, cho biết những phát hiện này khiến bà đặc biệt lo ngại cho phụ nữ mang thai vì họ thường được khuyên nên tăng lượng protein tiêu thụ trong thời kỳ mang thai.
Tiến sĩ Forsyth cho biết bà khuyên những phụ nữ đang mang thai hoặc đang cố gắng mang thai nên tránh các sản phẩm có hàm lượng chì cao nhất và những người thuộc nhóm nguy cơ thấp hơn có lẽ không nên sử dụng chúng hàng ngày.
Tiến sĩ Luby cho biết người tiêu dùng nên cân nhắc những rủi ro khi sử dụng thực phẩm bổ sung protein, vì chúng có tác dụng điều chỉnh nhẹ và thực tế là mọi người có thể bổ sung protein bằng phương pháp khác.
Chì đã từng được phát hiện trong các loại thực phẩm phổ biến trước đây. Năm 2023, hàng triệu túi sốt táo vị quế đã bị thu hồi vì chúng bị nhiễm hàm lượng chì cực cao. Năm ngoái, một nghiên cứu khác của Consumer Reports đã phát hiện hàm lượng chì cao trong hàng chục sản phẩm quế.
Nguyễn Phượng
Theo The New York Times
