Dưới đây là 2 loại đồ uống là "cặp đôi hoàn hảo" để thanh lọc, giải độc gan
Uống cà phê đúng cách tốt cho gan
Theo Sức khỏe & Đời sống, nhiều người vẫn lầm tưởng cà phê là chất kích thích có hại, nhưng thực tế, các hiệp hội gan mật lớn trên thế giới như Hiệp hội Gan mật Mỹ (AASLD) và Tổ chức Gan Anh quốc (British Liver Trust), đều công nhận cà phê là thức uống có lợi nhất để ngăn ngừa bệnh gan.
Ảnh minh họa.
Một nghiên cứu phân tích tổng hợp được công bố trên tạp chí Alimentary Pharmacology & Therapeutics đã phân tích dữ liệu từ hơn 430.000 người. Kết quả cho thấy uống 2 tách cà phê mỗi ngày có liên quan đến việc giảm 44% nguy cơ mắc xơ gan.
Cơ chế tác động:
Khi cơ thể tiêu hóa caffeine, nó tạo ra một chất chuyển hóa gọi là paraxanthine. Chất này có khả năng làm chậm sự phát triển của các mô sẹo, từ đó ngăn chặn tiến trình xơ hóa gan. Ngoài ra, trong hạt cà phê chứa hai hợp chất đặc trưng thuộc họ tinh dầu cà phê là kahweol và cafestol, cùng các acid hữu cơ có khả năng chống viêm và ngăn chặn sự đột biến tế bào - nguyên nhân gốc rễ gây ra ung thư biểu mô tế bào gan (HCC).
Điều quan trọng nhất là cà phê không chỉ bảo vệ gan khỏe mạnh mà còn có thể hỗ trợ người có bệnh lý. Nghiên cứu đăng trên Journal of Hepatology chỉ ra rằng ở bệnh nhân viêm gan C, việc uống cà phê thường xuyên đúng cách giúp giảm mức độ tổn thương gan và cải thiện phản ứng với các liệu pháp điều trị.
Nước lọc đảm bảo môi trường vận hành cho gan
Ảnh minh họa.
Gan là cơ quan lọc máu chính và nước lọc chính là dung môi để gan thực hiện chức năng này. Mặc dù nước lọc không chứa các hoạt chất sinh học mạnh như cà phê nhưng vai trò của nó được khẳng định qua các nghiên cứu về chuyển hóa lipid.
Một nghiên cứu trên tờ European Journal of Nutrition nhấn mạnh rằng tình trạng mất nước nhẹ kéo dài làm gia tăng gánh nặng cho gan, gây rối loạn chức năng bài tiết mật và giảm khả năng chuyển hóa độc tố.
Cơ chế tác động:
Gan cần nước để duy trì lưu lượng máu chảy qua các tiểu thùy gan. Khi cơ thể đủ nước, máu có độ nhớt thấp hơn, giúp gan dễ dàng lọc bỏ các sản phẩm phụ của quá trình trao đổi chất. Đặc biệt, nước lọc là loại nước duy nhất hoàn toàn không gây áp lực lên gan.
Các loại nước ngọt hay nước ép trái cây quá ngọt chứa hàm lượng fructose cao - "thủ phạm" trực tiếp gây ra gan nhiễm mỡ không do rượu (NAFLD). Bằng cách thay thế đồ uống có đường bằng nước lọc, chúng ta đã gián tiếp bảo vệ gan khỏi sự tích tụ mỡ thừa.
Cách sử dụng để đạt hiệu quả tối ưu
Để hai loại nước này thực sự tối ưu cho gan, người dùng cần tuân thủ các nguyên tắc dựa trên khuyến nghị sau:
Với cà phê: Tốt nhất là cà phê đen truyền thống (có thể pha máy hoặc pha phin). Việc thêm quá nhiều đường, sữa đặc hay kem béo sẽ làm mất đi lợi ích của cà phê, bởi đường và chất béo bão hòa là "kẻ thù" gây viêm gan. Mức tiêu thụ được khuyến nghị là từ 2 đến 3 tách mỗi ngày. Người nhạy cảm với caffeine có thể dùng cà phê tách caffeine (decaf) vì các polyphenol bảo vệ gan vẫn tồn tại trong loại cà phê này.
Dù là "lá chắn" cho gan, không nên lạm dụng cà phê. Tiêu thụ quá mức có thể gây mất ngủ, nhịp tim nhanh hoặc kích ứng dạ dày. Đặc biệt, người có bệnh lý nền (tim mạch, huyết áp, dạ dày) hoặc đang điều trị bệnh gan mạn tính nhất thiết phải tham khảo ý kiến bác sĩ để có liều lượng phù hợp.
Với nước lọc: Không đợi đến khi khát mới uống. Quy tắc uống đủ 1,5-2 lít nước/ngày giúp duy trì nồng độ dịch mật ổn định, ngăn ngừa sự hình thành sỏi mật và hỗ trợ gan thải độc qua đường nước tiểu trơn tru hơn.
Những người nên hạn chế uống cà phê
Mắc hội chứng ruột kích thích
Theo Vnexpress, người mắc hội chứng ruột kích thích (IBS) thường khó tiêu, ợ nóng, buồn nôn, nôn, tiểu nhiều và mót tiểu. Caffeine có thể làm tăng nhu động ruột, bao gồm tăng nguy cơ tiêu chảy - triệu chứng chính của hội chứng này. Người bệnh nên hạn chế hoặc tránh đồ uống có chứa caffeine.
Bị bệnh tăng nhãn áp
Tăng nhãn áp là hiện tượng áp lực cao hơn mức bình thường do không thoát được thủy dịch. Đối với mắt thông thường, thủy dịch tạo ra bằng với lượng dịch thoát ra. Caffeine dễ gây tăng áp lực trong mắt, dẫn đến tăng nhãn áp. Người bệnh tăng nhãn áp nên hạn chế tiêu thụ các nguồn caffeine như cà phê, trà, nước ngọt có cồn, năng lượng.
Bàng quang tăng hoạt
Bàng quang hoạt động quá mức khiến người bệnh đi tiểu thường xuyên và khẩn cấp, ngay cả khi bàng quang không đầy. Bệnh dẫn đến tiểu không tự chủ. Caffeine có thể làm thay đổi hoạt động của bàng quang, ảnh hưởng đến tần suất đi tiểu và cả lượng nước tiểu.
Người bệnh tim
Sau khi tiêu thụ, caffeine đi vào máu, dạ dày, ruột non và bắt đầu kích thích hệ thống thần kinh trung ương, cụ thể là các thụ thể thuộc các tế bào trong tim để tăng nhịp tim. Nhịp tim tăng có thể diễn ra ngay sau khi uống cà phê khoảng 20 phút và cơ thể mất khoảng 6 giờ để đào thải chất này ra ngoài.
Người gặp các vấn đề về tim như đau thắt ngực hoặc rối loạn nhịp tim nên tham khảo ý kiến bác sĩ điều trị về liều lượng tiêu thụ caffeine phù hợp. Caffeine có thể làm tăng huyết áp tạm thời. Người uống cà phê xong, nhịp tim nhanh hơn bình thường, nôn nao, khó chịu, nên dành thời gian nghỉ ngơi, hít thở sâu. Sau một thời gian cơ thể quen dần. Người có tiền sử huyết áp cao nên hỏi ý kiến của bác sĩ có cần giảm hoặc loại bỏ lượng caffeine hay không.
Thai phụ
Lượng khuyến nghị caffeine cho phụ nữ mang thai hoặc đang có kế hoạch sinh con khoảng 200 mg hoặc ít hơn. Tùy thuộc vào loại cà phê và phương pháp pha chế, lượng này tương đương với khoảng 1-2 cốc (240-580 ml). Thai phụ nên tham khảo ý kiến của bác sĩ khi uống cà phê.
Rối loạn giấc ngủ
Uống cà phê gần giờ đi ngủ có thể làm gián đoạn chu kỳ ngủ, khiến khó ngủ sâu và chất lượng. Thông thường nên tránh tiêu thụ caffeine tối thiểu 6 giờ trước khi đi ngủ.
Dễ bị hoảng loạn
Caffeine góp phần làm trầm trọng thêm tình trạng lo lắng ở một số người. Nếu bạn thường xuyên trải qua các cơn hoảng loạn, cần cân nhắc tránh hoặc giảm tiêu thụ lượng chất này.
Trẻ em dưới 12 tuổi
Trẻ em sử dụng nhiều caffeine có thể dẫn đến tăng nhịp tim, tăng cảm giác lo lắng, khó tập trung và đau bụng. Uống cà phê có thể làm giảm cảm giác đói, khiến trẻ không nhận được dinh dưỡng cần thiết cho sự tăng trưởng và phát triển. Cuối cùng đồ uống này có tính axit khá cao, dễ làm hỏng men răng, tăng nguy cơ sâu răng.
Mắc bệnh trào ngược dạ dày thực quản
Cà phê có chứa một hợp chất là axit chlorogenic, gây kích ứng niêm mạc dạ dày, nhất là khi dạ dày trống rỗng. Với người bệnh trào ngược dạ dày thực quản (GERD), sự kích thích này có thể làm trầm trọng thêm triệu chứng ợ chua, ợ hơi, đau bụng, buồn nôn và nôn.
