Cứ mỗi dịp Tết đến, ngoài việc lo sắm Tết, chuẩn bị tiền tiêu Tết, các cặp vợ chồng còn 1 nỗi băn khoăn khác: Nên làm gì với khoản tiền lì xì của con?
Khi con còn nhỏ, chưa có nhận thức về tiền bạc, đương nhiên là bố mẹ sẽ giữ giúp con khoản ấy. Nhưng khi con đã lớn, đã biết tiêu tiền, câu chuyện không còn đơn giản như vậy nữa.
“Bố mẹ cũng phải lì xì cho con của người ta thì các con mới có lì xì”
Mới đây, một ông bố đã trải lòng về khoản tiền lì xì của con mỗi dịp Tết đến. Anh viết: “Các bác nghĩ sao về tiền lì xì của các con ạ? Mình nghĩ tiền lì xì của các con cũng là tiền của bố mẹ, vì bố mẹ cũng phải đi lì xì cho con của người ta, người ta lì xì con mình 1 đồng hay 10 đồng, mình cũng phải lì xì lại tương đương.
Mình có nhiều bạn, do ngày trước là chủ doanh nghiệp nhỏ, giữ mỗi quan hệ giao lưu nên mỗi năm các con mình cũng được khoảng 10-15 triệu tiền lì xì, và mình đi lì xì con người ta cũng tầm đó, của thiên trả địa nhưng vợ mình cứ muốn mang đi gửi tiết kiệm đến năm 18 tuổi thì đưa cho con. Mình thì thấy không thấm vào đâu.
Nhà mình trước làm ăn thất bại, giờ đi làm thuê tổng thu nhập của hai vợ chồng sau khi chi tiêu chỉ còn dư khoảng 10 triệu/tháng, nên mình thấy số tiền lì xì đó cũng là khá lớn với mình. Các bác cho mình lời khuyên với ạ, liệu mình có đang nghĩ sai không?”.
Trong phần bình luận của bài đăng, có khá nhiều người đưa ra những quan điểm trái chiều. Có người đồng tình tiền lì xì của con cũng là tiền của bố mẹ, nếu gia đình chưa dư dả thì dùng tiền lì xì để đóng tiền học cho con hay gửi tiết kiệm cũng không sai. Có người lại cho rằng tiền lì xì là tiền của riêng con, vì nếu chưa có con, thì tết đến bố mẹ vẫn phải đi lì xì người khác cơ mà?
“Sao phải nghĩ phức tạp vậy nhỉ? Nhà nào dư dả thoải mái thì cứ bỏ tiết kiệm cho con. Nhà nào không có tiền tiêu thì lấy tiền lì xì đó tiêu, có thể dùng để đóng học cho con. Nhà mình nghèo nên là phải lấy ra tiêu, chứ chẳng có tiết kiệm tiền lì xì làm gì hết” - Một người chia sẻ.
“Mình cũng nghĩ thế. Tiền lì xì của con chính là tiền của bố mẹ trao qua trao lại với con người ta rồi con mình cầm. Mình nói rõ với con rồi bảo cháu như vậy, nên cháu cũng vui vẻ đưa lại cho mẹ chi tiêu thôi. Nhà mình mới 1 cháu nên năm nào tiền lì xì cũng bỏ ra nhiều hơn là con nhận lại được, vì con họ hàng mỗi nhà toàn 2-3 cháu. Mình không lấy lại từ con thì lấy gì mà chi tiêu, trong khi mẹ thất nghiệp, bố lương công chức. Gia đình chưa dư dả thì cũng không để dành cho con khoản ấy được bạn ạ. Khó khăn thì nói để con hiểu, con cũng thông cảm cho bố mẹ thôi ấy mà” - Một người chia sẻ.
“Đây là người ta lì xì cho con chứ có lì xì cho bố mẹ đâu mà nghĩ là của bố mẹ? Bạn bỏ tiền ra lì xì cho con người ta thì đúng rồi, nhưng giả dụ bạn chưa có con hoặc không có con, thì bạn vẫn phải lì xì chứ chả lẽ không? Từ bao giờ chuyện lì xì lại mang ra trao đổi theo kiểu hơn thiệt như thế nhỉ?” - Một người phản đối suy nghĩ tiền lì xì của con là của bố mẹ.
“Có dư thì mới bỏ tiết kiệm được chứ. Con mình mấy năm trước bỏ heo tiền lì xì, được hơn 100 triệu, sau mình lấy ra mang đi mua được 1,6 cây vàng. Định bụng là để làm của hồi môn cho con sau này, nhưng đến tháng 10 vừa rồi, vợ chồng mình mua đất, bí quá nên vẫn phải bán số vàng đó đi. Mình nghĩ là sau này kiểu gì cũng vẫn cho con, dù là vàng hay đất nên không nhất thiết phải rạch ròi quá làm gì. Dư dả thì tiền tiết kiệm để gửi tiết kiệm hoặc mua vàng, chưa dư dả thì lấy ra tiêu cũng chẳng sao. Ngày xưa bố mẹ mình nghèo, tiền lì xì cũng đều đưa cho bố mẹ hết chứ có được giữ bao giờ đâu” - Một người chia sẻ.
Chuyên gia giải đáp thắc mắc “Nên làm gì với tiền lì xì của con?”
Với băn khoăn này của các bậc phụ huynh, chị Nguyễn Kim Liên - chuyên gia tư vấn tài chính cá nhân, cho biết tùy vào tình trạng tài chính mà mỗi gia đình lại có cách sử dụng tiền lì xì khác nhau. Tuy nhiên, điều quan trọng nhất là bố mẹ phải chia sẻ với con cách sử dụng khoản tiền này để đạt được sự đồng thuận từ cả 2 phía. Đây cũng là cơ hội rất tốt để bố mẹ dạy con cách dùng tiền, cũng như giá trị của đồng tiền.
Theo chị Kim Liên, đây là 2 nguyên tắc mà bố mẹ nên tuân thủ khi chia sẻ, trò chuyện với con về tiền bạc nói chung và tiền lì xì nói riêng.
Nguyên tắc 1: Tôn trọng ý kiến của con
Khi dùng tiền lì xì, lựa chọn của bố mẹ chưa chắc đã là lựa chọn của con. Bởi kiến thức, trải nghiệm và khẩu vị đầu tư của mỗi người, mỗi thế hệ lại rất khác nhau.
Nhiều khi phụ huynh tự cho mình quyền định đoạt khoản này dẫn tới hình thành ấn tượng không tốt về tiền lì xì đối với con. Nhưng ngược lại, nếu để con tự ý sử dụng khoản tiền lớn mà không có sự hướng dẫn, cũng dễ dẫn đến thói quen hoang phí, không coi trọng tiền bạc.
- Nguyên tắc 2: Hãy để con cùng tính toán các khoản đầu tư
Một sai lầm mà phụ huynh mắc phải đó là suy nghĩ “trẻ con thì biết gì”. Họ không cho con quyền quyết định đến tiền bạc vì sợ dẫn đến tiêu xài phung phí hoặc làm mất tiền.
Tuy nhiên, phụ huynh không nên đặt nặng khi con dùng tiền lì xì thì phải sinh lời. Mà bạn hãy xem chúng là các khoản “học phí”. Mỗi lần bạn và con đưa quyết định đều là một lần con được học hỏi về tiền theo cách trực quan nhất.
Hãy để cho con “tận hưởng” hậu quả của một lần phung phí tiền bạc, cảm giác sung sướng trong ngắn hạn khi mua được món đồ đắt tiền mình thích, rồi sau đó là cảm giác tiếc nuối, hối hận như thế nào khi lại có nhu cầu mua sắm mà trong ví không còn một xu. Thực tế, bạn phải để con được trải qua lúc hết tiền thì trẻ mới thấy quý những khi có tiền.
Tiếp theo, bạn nên cho con trực tiếp tham gia vào quá trình sử dụng những phong bao đỏ này. Bố mẹ có thể cùng con đi mua vàng, mở sổ tiết kiệm tại ngân hàng và để con tự cất giữ sổ. Hãy cho con theo dõi tài khoản đầu tư để thấy số tiền tăng hay giảm theo biến động của thị trường.
Ngoài ra, đây cũng là cơ hội tốt để bạn giải thích cho con những thuật ngữ về tiền bạc tưởng như khô khan như “lãi suất”, “giá mua”, “giá bán”, “vốn”, “lợi nhuận”,… Ban đầu, con có thể không hiểu hết về thuật ngữ nhưng nếu bạn kiên nhẫn nhắc đi nhắc lại và áp dụng vào tình huống thực tế thì sau cùng con sẽ hiểu ra. Đây là nền tảng giúp con biết cách quản lý tài chính cá nhân tốt sau này.
“Hiện nay, phụ huynh có rất nhiều cách sử dụng tiền lì xì. Những bố mẹ có xu hướng tiết kiệm thì thường dùng để mở sổ tiết kiệm cho con, mua vàng hoặc tích luỹ qua bảo hiểm nhân thọ. Mặt khác, có những phụ huynh thì dùng cho việc chi tiêu hàng ngày như đóng học phí cho con,,...
Bên cạnh đó, các sản phẩm tài chính đầu tư đã phổ biến hơn và dễ tiếp cận. Những gia đình có kiến thức tài chính tốt cũng hay hướng dẫn con dùng tiền lì xì đầu tư vào chứng chỉ quỹ, thậm chí cổ phiếu.
Mỗi cách thức nói lên những đặc điểm về tính cách tài chính khác nhau, dù lựa chọn của gia đình mình thế nào thì các bố mẹ đều phải nhớ rằng chúng đều có ưu và nhược điểm riêng: gửi tiết kiệm thì an toàn nhưng lãi ít, mua vàng thì chắc chắn nhưng cũng có thể hụt tiền khi bán lại lẫn khó cất giữ, còn đầu tư thì có lãi có lỗ,... Nhìn chung trước khi đầu tư, phụ huynh cần biết lý do tại sao mình lựa chọn chúng và khoản tiền sau khi “sinh đẻ” sẽ được dùng để làm gì” - Chị Kim Liên chia sẻ.
