Trong lúc cả ngành công nghệ đang bị cuốn vào cuộc đua robot hình người, nơi các công ty liên tục khoe khả năng bê vác, chạy nhảy hay thao tác vật thể với độ chính xác cao, thì Colin Angle, người được xem là “cha đẻ” của robot hút bụi hiện đại lại chọn một con đường hoàn toàn khác.
Startup mới của ông mang tên Familiar Machines không tạo ra robot giúp việc, cũng không phát triển một “quản gia AI” đa năng như nhiều công ty tại Thung lũng Silicon đang theo đuổi. Thay vào đó, họ tạo ra Familiar, một sinh vật robot lông lá giống thú cưng, chuyên cung cấp giá trị cảm xúc.
Vào năm 1990, Colin Angle cùng vài cựu sinh viên MIT đã sáng lập ra iRobot. Sau nhiều năm chế tạo thiết bị thăm dò vũ trụ và quân sự, ông đã mở ra kỷ nguyên tiêu dùng mới với chiếc máy hút bụi Roomba vào năm 2002.
Trong ba thập kỷ, ông đã đưa 50 triệu chiếc máy dọn dẹp vào các gia đình trên toàn cầu. Với nền tảng đó, ông hoàn toàn có thể tạo ra một cỗ máy giúp việc toàn năng hơn. Tuy nhiên, sản phẩm mới nhất của ông lại là Familiar - một con thú cưng máy móc giống như đồ chơi nhồi bông. Nó không thể quét nhà, rửa bát hay thậm chí là rót nước. Familiar hoàn toàn từ bỏ các chức năng thực tế trong thế giới vật lý.
Vậy một cỗ máy vô dụng như vậy có tác dụng gì? Để hiểu Familiar, người dùng cần vứt bỏ định kiến về các thiết bị gia dụng. Theo công bố, Familiar là một người bạn đồng hành cảm xúc. Nó có bốn chân, khoác lên mình lớp lông có khả năng cảm nhận xúc giác và trông giống một chú chó cỡ trung bình.
Điểm mạnh nhất của nó là khả năng đọc hiểu không khí theo thời gian thực. Nó có thể quan sát biểu cảm, nghe tông giọng và phân tích ngôn ngữ cơ thể để đưa ra phản ứng trực giác giống như sinh vật thật. Nếu bạn áp lực, nó sẽ cọ mũi vào bạn. Khi bạn vui, nó sẽ nghiêng đầu nhìn.
Để làm được điều này, Colin Angle đã chiêu mộ một đội ngũ chuyên gia hàng đầu từ Boston Dynamics để xử lý dáng đi linh hoạt, các chuyên gia từ Disney để điều chỉnh vi biểu cảm, và cả nghệ nhân Richard Landon từ Hollywood - người từng tạo ra các quái vật sống động trong Jurassic Park và Terminator.
Theo thời gian, Familiar sẽ tạo ra những ký ức riêng và hình thành tính cách độc đáo dựa trên các tương tác với chủ nhân. Thiết bị này sử dụng lớp lông mềm mại thay vì vỏ nhựa lạnh lẽo như mẫu chó Aibo của Sony trước đây. Sự phát triển vượt bậc của công nghệ đã giúp cỗ máy hiểu được cảm xúc, do đó nó cần một cơ thể ấm áp để đáp lại tình cảm đó một cách chân thật.
Dù có sức mạnh thuật toán ấn tượng, nhưng Familiar được lập trình để không bao giờ nói tiếng người nhằm tránh những ảo giác ngôn ngữ có thể phá vỡ niềm tin cảm xúc. Nó chỉ phát ra những tiếng rên rỉ nhỏ nhẹ đặc trưng của động vật.
Sự ra đời của Familiar là kết quả của một giấc mơ ấp ủ kéo dài ba mươi năm. Khi mới thành lập công ty, tham vọng ban đầu của Colin Angle là tạo ra các sinh vật nhân tạo mang thương hiệu Artificial Creatures để kết nối với con người.
Tuy nhiên, giới hạn kỹ thuật thời đó đã buộc ông phải rẽ hướng sang các thiết bị thực dụng như Roomba. Máy hút bụi đã tạo ra một tư duy rập khuôn rằng sản phẩm gia đình hoàn hảo nhất là thứ vô hình, âm thầm làm việc và không gây chú ý. Nhưng trong bài phỏng vấn The iRobot Story, Regulation, and the Next Era of Physical AI, ông nhấn mạnh tư duy này đã lỗi thời. Thiết bị điện tử cần sự hiện diện rõ ràng để tạo ra sự gắn kết.
Ông cũng mạnh mẽ bác bỏ cơn cuồng nộ về hình dáng con người tại thung lũng Silicon. Việc đặt một cỗ máy kim loại khổng lồ trong không gian riêng tư sẽ kích hoạt cơ chế phòng vệ tâm lý tự nhiên của con người. Familiar chọn thiết kế động vật nhỏ nhắn để nhanh chóng gỡ bỏ lớp phòng vệ đó. Hơn nữa, để đảm bảo tính riêng tư tuyệt đối và tránh biến ngôi nhà thành một bối cảnh đáng sợ như trong loạt phim Black Mirror, toàn bộ dữ liệu tương tác của thiết bị đều được xử lý và lưu trữ cục bộ.
Dù Familiar vẫn còn đối mặt với nhiều thách thức kỹ thuật về bảo trì hay sự mượt mà trong giao tiếp, nó đã mang đến một góc nhìn hoàn toàn mới mẻ cho ngành công nghiệp. Giữa lúc các tập đoàn thi nhau gia tăng lực nắm của bàn tay cơ khí, người tiên phong này lại đi tìm cách làm cho ánh mắt của cỗ máy trở nên ấm áp hơn. Suy cho cùng, giá trị cảm xúc luôn là một nhu cầu thiết yếu của nhân loại, và đây chính là lúc những sinh vật nhân tạo thực thụ bước ra từ trí tưởng tượng để đi vào đời sống thực.
Tham khảo: Zhihu
Đức Khương
