Những trẻ sơ sinh bú bình có thể nuốt phải hơn 1 triệu hạt vi nhựa mỗi ngày. Đây là kết quả nghiên cứu mới được các nhà khoa học Ireland công bố trên tạp chí Nature Food.
Nhóm nhà khoa học đã nghiên cứu lượng vi nhựa từ 10 loại bình sữa của trẻ em hay những vật dụng làm bằng polypropylene - loại nhựa được dùng nhiều nhất để làm vật dụng đựng thực phẩm. Họ đã tiến hành các bước làm sạch, khử trùng và pha sữa theo các hướng dẫn chính thức của Tổ chức Y tế Thế giới (WHO).
Sau 21 ngày thí nghiệm, các nhà nghiên cứu phát hiện các bình sữa đã thải ra khoảng 1,3 - 16,2 triệu hạt vi nhựa mỗi lít. Sử dụng số liệu này và dựa trên tỷ lệ trung bình cho trẻ bú sữa mẹ, nhóm đã lập mô hình ước tính lượng vi nhựa mà trẻ sơ sinh toàn cầu có thể hấp thu từ bú bình. Kết quả cho thấy trẻ bú bình có thể tiêu thụ trung bình 1,6 triệu hạt vi nhựa/ngày trong 12 tháng đầu đời.
Các nhà nghiên cứu giải thích việc tiệt trùng và tiếp xúc với nước nóng là tác nhân lớn nhất khiến bình sữa thải ra lượng vi nhựa cao, từ mức 0,6 triệu hạt/lít ở nhiệt độ trung bình 25 độ C lên 55 triệu hạt/lít ở nhiệt độ 95 độ C. Theo nghiên cứu này, những trẻ sơ sinh tại các nước phát triển có nguy cơ tiêu thụ lượng vi nhựa nhiều nhất: 2,3 triệu hạt/ngày ở Bắc Mỹ và 2,6 triệu tại châu Âu. Nguyên nhân là tỷ lệ trẻ sơ sinh bú mẹ khá thấp ở những nước giàu.
Để giảm lượng vi nhựa đi vào cơ thể trẻ sơ sinh, các nhà nghiên cứu cho rằng các phụ huynh có thể áp dụng một số bước đơn giản như rửa bình hoặc tiệt trùng bình bằng nước khử trùng lạnh, pha sữa công thức bằng vật dụng không làm bằng nhựa trước khi đổ vào bình sữa.
Phát hiện vi nhựa trong sữa mẹ
Ngày 11/10/2022 đánh dấu lần đầu tiên phát hiện vi nhựa có trong sữa mẹ, gây chấn động toàn thế giới. Nghiên cứu này được công bố trên tạp chí Polymers.
Cụ thể, các nhà khoa học đã phát hiện ra các mảnh vi nhựa - bao gồm polyethylene, PVC và polypropylene - trong 76% mẫu sữa được lấy từ 34 bà mẹ khỏe mạnh sau khi sinh con một tuần ở Rome, Italy.
Hầu hết các bà mẹ đều tiêu thụ thực phẩm và đồ uống đựng trong bao bì nhựa, cũng như việc sử dụng các sản phẩm vệ sinh cá nhân có chứa nhựa, nhưng nhóm nghiên cứu không tìm thấy mối liên hệ trực tiếp nào với sự hiện diện của vi nhựa. Điều này cho thấy mức độ phổ biến của vi nhựa trong môi trường "khiến con người không thể tránh khỏi sự phơi nhiễm".
Vi nhựa là các hạt nhựa nhỏ hơn 5mm, có ảnh hưởng độc hại đối với tế bào con người và động vật, nhưng tác động cụ thể của chúng đối với sức khỏe vẫn chưa được hiểu rõ.
"Bằng chứng về sự hiện diện của vi nhựa trong sữa mẹ làm tăng mối quan tâm của chúng ta đối với nhóm trẻ sơ sinh cực kỳ dễ bị tổn thương. Việc xem xét các giải pháp giảm tiếp xúc với chất gây ô nhiễm hóa học này trong thời kỳ mang thai và cho con bú là rất quan trọng. Tuy nhiên, cần nhấn mạnh rằng những lợi ích của việc nuôi con bằng sữa mẹ vẫn lớn hơn nhiều so với tác hại gây ra bởi sự hiện diện của vi nhựa", Tiến sĩ Valentina Notarstefano, đồng tác giả của nghiên cứu tại Đại học Politecnica Della Marche ở Italy, cho biết.
Nhóm nghiên cứu chưa thể xác định các yếu tố nguy cơ liên quan đến vi nhựa trong sữa mẹ, nhưng Notarstefano khuyên phụ nữ mang thai nên chú ý hơn đến thực phẩm và đồ uống được đóng gói trong bao bì nhựa, cũng như quần áo làm bằng vải tổng hợp và mỹ phẩm có chứa vi nhựa.
"Các nghiên cứu của chúng tôi không hạ thấp việc cho trẻ bú sữa mẹ, mà thay vào đó, muốn nâng cao nhận thức của cộng đồng để gây áp lực cho các chính trị gia thúc đẩy luật giảm thiểu ô nhiễm", Notarstefano lưu ý.
Dù chỉ mới được phát hiện từ năm 2004, vi nhựa đã tràn ngập khắp mọi nơi, từ các đại dương sâu, băng tuyết ở Bắc Cực và Nam Cực, đồ ăn và thức uống, cho đến trong cơ thể người và động vật. Những mảnh nhỏ này có thể mất nhiều thập kỷ hoặc hơn để phân hủy hoàn toàn.
Nguyễn Phượng
