Vài ngày trước, tôi đọc được một câu chuyện nhỏ nhưng rất đáng suy ngẫm. Một người ông dẫn cháu đi siêu thị, đứa trẻ vô tình làm vỡ cả hộp trứng. Nhiều người chắc sẽ nghĩ ngay: tiếp theo sẽ là cãi vã, đổ lỗi, hoặc tranh luận với nhân viên? Nhưng diễn biến lại hoàn toàn khác. Câu nói sau đó của người ông không chỉ khiến nhân viên bất ngờ, mà còn khiến nhiều người phải tự hỏi: khi trẻ mắc lỗi, người lớn nên phản ứng như thế nào?
Đằng sau một sự việc tưởng chừng rất nhỏ lại là một bài học lớn về cách dạy con.
Câu chuyện xảy ra tại một siêu thị ở miền Nam Trung Quốc. Hôm đó, ông Lý (67 tuổi) dẫn cháu trai 5 tuổi tên Hạo Hạo đi mua đồ. Ông đang chọn cà chua ở quầy rau, còn cậu bé thì tò mò nhìn ngó xung quanh.
Bất ngờ, một tiếng bốp vang lên. Khi ông quay lại, dưới đất đã là một mớ hỗn độn: cả hộp trứng bị đổ, vỏ vỡ, lòng trứng chảy ra khắp nơi. Hóa ra, cậu bé thấy trứng thú vị nên muốn cầm lên xem. Không may trượt tay, một quả rơi xuống. Vì hoảng, cậu bé loay hoay rồi làm đổ luôn cả hộp.
Nhân viên siêu thị nhanh chóng có mặt. Họ nói với ông: "Hộp trứng này bị vỡ rồi, cần phải bồi thường". Nhiều người nghĩ ông sẽ giải thích hoặc nói "trẻ con mà”" Nhưng ông chỉ nhìn xuống sàn rồi bình tĩnh nói: "Không vấn đề gì, chúng tôi sẽ bồi thường. Nếu những hộp bên cạnh bị bẩn, cứ tính chung luôn".
Rồi ông nói thêm: "Nhưng sàn trơn lắm, có thể dọn trước được không, kẻo người khác trượt ngã". Nhân viên khá bất ngờ.
Nhưng điều đáng nói là, câu chuyện chưa dừng lại ở đó.
Khi trẻ mắc lỗi, thái độ của người lớn là quan trọng nhất
Ông Lý không hề mắng cháu. Ông ngồi xuống ngang tầm mắt với cậu bé và hỏi: "Con biết vừa rồi xảy ra chuyện gì không?". Cậu bé cúi đầu: “Con làm vỡ trứng rồi ạ". "Vậy mình nên làm gì?".
Cậu bé nghĩ một lúc: "Phải xin lỗi… và phải bồi thường ạ". Ông gật đầu, rồi dẫn cháu đến trước mặt nhân viên. Cậu bé lấy hết can đảm nói: "Cô ơi, con xin lỗi, con làm vỡ trứng". Sau đó, em lấy từ túi ra một chiếc ví nhỏ là tiền tiêu vặt tích cóp bấy lâu.
Khung cảnh ấy khiến nhiều người xúc động.
Nhân viên vội nói: "Không cần đâu, cháu còn nhỏ mà".
Nhưng ông Lý vẫn nhẹ nhàng: "Việc này là do cháu gây ra, để cháu chịu một phần trách nhiệm thì cháu mới nhớ".
Cuối cùng, cậu bé dùng tiền của mình trả một phần, phần còn lại ông bù thêm. Chưa hết, ông còn cùng cháu ở lại lau dọn sàn. Dù nhân viên nói không cần, ông chỉ cười: "Chúng tôi làm bẩn thì nên cùng dọn".
Những chuyện nhỏ trong đời sống chính là bài học lớn
Nhiều phụ huynh nghĩ dạy con phải bằng sách vở, bài giảng nhưng thực tế, điều trẻ nhớ lâu nhất lại là những khoảnh khắc trong đời sống.
Nếu xử lý khác đi, kết quả có thể rất khác: Có người sẽ mắng con; Có người sẽ đứng ra "gánh thay"; Có người sẽ bỏ qua vì trẻ còn nhỏ. Nhưng ông Lý chỉ làm vài điều rất đơn giản: Để trẻ tự nhận lỗi; Khuyến khích trẻ nói lời xin lỗi; Cho trẻ tham gia chịu trách nhiệm và cùng trẻ khắc phục hậu quả.
Những điều này hiệu quả hơn rất nhiều so với một câu: "Lần sau đừng vậy nữa".
Nhiều người lo: để trẻ chịu trách nhiệm có quá nghiêm khắc không? Thực ra, điều khiến trẻ dễ “lệch” không phải là trách nhiệm, mà là sự nuông chiều không giới hạn.
Nghiên cứu tâm lý cho thấy: khi trẻ sớm hiểu mối liên hệ giữa hành vi và hậu quả, trẻ sẽ có trách nhiệm hơn và biết tôn trọng quy tắc.
Tùy độ tuổi, cách chịu trách nhiệm cũng khác nhau:
2-3 tuổi: cùng dọn đồ chơi
4-5 tuổi: tham gia khắc phục đơn giản
Từ 6 tuổi: có thể dùng tiền tiêu vặt để bù một phần
Điều quan trọng không phải là số tiền mà là sự tham gia.
Trẻ không nhớ chúng ta đã nói gì. Chúng nhớ cách chúng ta hành xử khi mọi chuyện xảy ra.
Hiểu Đan (theo Sohu)
