Những ngày cuối tháng Chạp, khi nhà nhà bắt đầu dọn dẹp, trang hoàng đón Tết, lễ cúng Tất niên cũng được chuẩn bị chu đáo như một nghi thức khép lại năm cũ đầy ý nghĩa. Không chỉ là mâm cơm sum họp, Tất niên còn là thời khắc con cháu bày tỏ lòng thành kính với tổ tiên, các đấng linh thiêng, gửi gắm ước nguyện cho năm mới bình an, đủ đầy.
Năm Bính Ngọ 2026 là năm thiếu, vì vậy ngày Tất niên rơi vào 29 tháng Chạp, tức thứ Hai ngày 16/2/2026 dương lịch.
Giờ đẹp cúng Tất niên 2026: Chiều tối là “thời khắc vàng” đoàn viên
Theo lịch Vạn niên và quan niệm phong thủy dân gian, gia chủ có thể tham khảo các ngày và khung giờ đẹp sau:
Ngày 26 tháng Chạp (13/2/2026 dương lịch):
-
Giờ Thìn (7h-9h)
-
Giờ Ngọ (11h-13h)
-
Giờ Mùi (13h-15h)
Ngày 27 tháng Chạp (14/2/2026 dương lịch):
-
Giờ Tỵ (9h-11h)
-
Giờ Thân (15h-17h)
Ngày 28 tháng Chạp (15/2/2026 dương lịch):
-
Giờ Thìn (7h-9h)
-
Giờ Tỵ (9h-11h)
Ngày 29 tháng Chạp (16/2/2026 dương lịch – chính Tất niên):
-
Giờ Thìn (7h-9h)
-
Giờ Tỵ (9h-11h)
-
Giờ Thân (15h-17h)
-
Giờ Dậu (17h-19h)
Trong đó, ngày 29 tháng Chạp được xem là thời điểm trọn vẹn nhất để làm lễ. Đặc biệt, giờ Dậu (17h-19h) được nhiều chuyên gia phong thủy đánh giá cao vì là khoảng thời gian âm dương hài hòa, thuận lợi cho việc dâng hương, khấn lễ.
Nhà nghiên cứu văn hóa, chuyên gia phong thủy Phạm Đình Hải (Liên hiệp các tổ chức hữu nghị Việt Nam) cho biết, người Việt chọn chiều tối ngày cuối cùng của năm để cúng Tất niên bởi đây là lúc “người và thần” đều có thể hiện diện đầy đủ. Theo quan niệm dân gian, con cháu có thể về nhà sớm, nhưng các vị gia thần và anh linh tổ tiên cũng cần đến thời điểm cuối năm mới hoàn tất công việc để về sum họp cùng gia đình.
Tuy nhiên, trong nhịp sống hiện đại, việc chọn giờ đẹp chủ yếu mang tính tham khảo về văn hóa, tâm linh. Điều cốt lõi vẫn là sự tề tựu đông đủ, không khí ấm áp và lòng thành của gia chủ.
Mâm cỗ Tất niên: Không cần “mâm cao cỗ đầy”, chỉ cần đủ đầy yêu thương
Theo truyền thống, nhiều gia đình chuẩn bị hai mâm cúng: mâm cúng gia tiên đặt trên bàn thờ trong nhà và mâm cúng trời đất đặt ngoài sân hoặc trước cửa.
Mâm cúng gia tiên
Đây là mâm lễ quan trọng nhất, thể hiện sự tri ân với ông bà tổ tiên. Các lễ vật cơ bản thường gồm:
-
Hương và đèn: tượng trưng cho sự kết nối âm – dương. Hai ngọn đèn đặt cân xứng hai bên bàn thờ tạo thế hài hòa.
-
Mâm ngũ quả: gồm 5 loại trái cây tươi, nguyên vẹn, tượng trưng cho tài lộc, sức khỏe, bình an, hạnh phúc.
-
Hoa tươi, vàng mã: tăng thêm vẻ trang trọng.
-
Mâm cỗ mặn hoặc chay: tùy điều kiện và tín ngưỡng mỗi gia đình.
Những món ăn quen thuộc thường xuất hiện trên mâm cỗ Tất niên gồm gà luộc, bánh chưng hoặc bánh tét, xôi, thịt kho tàu, thịt đông… Mỗi món đều mang ý nghĩa riêng: gà tượng trưng cho khởi đầu mới hanh thông; bánh chưng, bánh tét gợi nhắc cội nguồn; thịt kho, thịt đông thể hiện sự sung túc, đủ đầy.
Nhiều gia đình hiện nay chọn thêm mâm chay với các món như miến xào chay, canh rau củ, đậu phụ xào nấm, giò chay… thể hiện sự linh hoạt, phù hợp với nếp sống hiện đại.
Mâm cúng trời đất
Mâm này thường đặt ngoài sân, gồm hương, hoa, bánh trái, trà nước và một số lễ vật đơn giản. Đây là nghi thức tạ ơn trời đất, các vị thần linh cai quản và cầu mong năm mới thuận buồm xuôi gió. Dù tổ chức một hay hai mâm, các chuyên gia đều khuyến nghị gia chủ nên chuẩn bị vừa phải, phù hợp số lượng người trong nhà để tránh lãng phí. Lễ vật không cần cầu kỳ, đắt đỏ; điều đáng quý nhất vẫn là sự chỉn chu và thành tâm.
Tất niên còn được gọi là “bữa cơm đoàn viên”. Sau nghi thức dâng hương, cả gia đình quây quần bên mâm cơm, cùng nhìn lại một năm đã qua – những khó khăn đã vượt, những thành tựu đã đạt – và chia sẻ ước vọng cho năm mới. Trong không khí se lạnh của những ngày cuối năm, tiếng cười nói rộn ràng, mùi hương trầm lan tỏa, ánh đèn vàng ấm áp… tất cả tạo nên cảm giác trọn vẹn. Đó mới chính là “giờ đẹp” quý giá nhất của mỗi gia đình. Bởi suy cho cùng, tài lộc và bình an không chỉ đến từ khung giờ hoàng đạo, mà bắt đầu từ sự sum họp, yêu thương và gìn giữ truyền thống qua từng thế hệ.
Trang Đào
