Hành trình tri ân chưa có điểm dừng
Sau gần 4 tháng triển khai, "Chiến dịch 500 ngày đêm đẩy mạnh thực hiện tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ" (sau đây gọi tắt là Chiến dịch - PV) đã quy tập gần 1.500 hài cốt liệt sĩ, khơi dậy mạnh mẽ truyền thống "Uống nước nhớ nguồn" và lan tỏa tinh thần tri ân sâu sắc trong toàn xã hội.
Chia sẻ với phóng viên ĐS&PL, Trung tướng Hoàng Khánh Hưng, Chủ tịch Hội Hỗ trợ gia đình liệt sĩ Việt Nam, đánh giá, Chiến dịch do Chính phủ phát động mang ý nghĩa đặc biệt, không chỉ tạo chuyển biến trong công tác tìm kiếm, quy tập hài cốt liệt sĩ mà còn lay động tình cảm của người dân trong và ngoài nước.
Trung tướng Hoàng Khánh Hưng, Chủ tịch Hội Hỗ trợ gia đình liệt sĩ Việt Nam.
Theo Trung tướng Hoàng Khánh Hưng, Chiến dịch đã khơi dậy tinh thần trách nhiệm của toàn xã hội đối với những người đã hy sinh vì độc lập, tự do của Tổ quốc, đồng thời góp phần giáo dục truyền thống yêu nước cho thế hệ trẻ.
"Để có được hòa bình hôm nay, gần 1,2 triệu liệt sĩ đã ngã xuống. Vì vậy, việc tìm kiếm, đưa các anh trở về với gia đình không chỉ là trách nhiệm mà còn là đạo lý của dân tộc", Trung tướng Hoàng Khánh Hưng nhấn mạnh.
Ông cho rằng, Chiến dịch còn mở ra cơ hội tiếp cận nhiều nguồn thông tin mới phục vụ công tác tìm kiếm. Không chỉ các cựu chiến binh, nhân chứng lịch sử hay người dân trong nước, nhiều cựu binh nước ngoài cũng chủ động cung cấp tài liệu, chỉ dẫn về các khu vực chôn cất tập thể, góp phần hỗ trợ xác định vị trí hài cốt liệt sĩ.
Theo Trung tướng Hoàng Khánh Hưng, thành công bước đầu của Chiến dịch giúp hàng vạn gia đình liệt sĩ thêm hy vọng và niềm tin rằng Đảng, Nhà nước luôn quan tâm, không bỏ quên bất kỳ liệt sĩ nào trên hành trình tri ân.
Theo Trung tướng, chiến dịch 500 ngày đêm đang huy động sự vào cuộc của nhiều lực lượng nhằm đẩy nhanh công tác tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ. Ảnh: NVCC
Từ dữ liệu lịch sử đến công nghệ ADN: Nối dài hành trình tri ân
Tham gia Chiến dịch, Hội Hỗ trợ gia đình liệt sĩ Việt Nam đã cử nhiều hội viên tham gia tổ tư vấn giúp việc Ban Chỉ đạo; huy động các văn phòng đại diện tại TP.HCM, miền Trung phối hợp trực tiếp tại những điểm khai quật trọng điểm; đồng thời phát động mạng lưới gần 10.000 hội viên trên cả nước cùng phối hợp với chính quyền địa phương hỗ trợ tìm kiếm, xác minh thông tin.
Bên cạnh việc quy tập hài cốt, Hội xác định một trong những nhiệm vụ trọng tâm là đính chính thông tin trên bia mộ liệt sĩ.
Trung tướng Hoàng Khánh Hưng cho rằng, công nghệ hiện đại là công cụ hỗ trợ, còn con người vẫn giữ vai trò quyết định trong hành trình tìm kiếm liệt sĩ.
Theo Trung tướng Hoàng Khánh Hưng, hiện cả nước có hơn 900.000 hài cốt liệt sĩ đang an táng tại khoảng 3.200 nghĩa trang. Tuy nhiên, nhiều bia mộ còn sai hoặc thiếu thông tin về tên, quê quán, năm sinh, đơn vị, ngày hy sinh... khiến việc xác định danh tính và đưa hài cốt về quê gặp nhiều khó khăn.
"Chỉ cần sai một chi tiết trên bia mộ cũng có thể khiến gia đình không thể xác định đúng phần mộ của người thân", ông nói.
Từ khi thành lập năm 2010 đến nay, Hội Hỗ trợ gia đình liệt sĩ Việt Nam đã phối hợp xác minh, trả lại tên cho khoảng 1.100 liệt sĩ; hỗ trợ đưa hơn 1.600 hài cốt liệt sĩ trở về quê hương; đồng thời xây dựng nhiều nhà tình nghĩa, trao hàng nghìn suất quà và sổ tiết kiệm cho thân nhân gia đình liệt sĩ.
Hội đã tổ chức nhiều hoạt động trao quà cho các mẹ Việt Nam Anh hùng và con/em của liệt sĩ với những món quà ý nghĩa. Ảnh: NVCC
Riêng trong chiến dịch 500 ngày đêm, Hội đặt mục tiêu đưa từ 200-250 hài cốt liệt sĩ về quê, đính chính khoảng 100 thông tin trên bia mộ, xây dựng 50-60 căn nhà tình nghĩa, trao khoảng 500 sổ tiết kiệm và 5.000 phần quà cho thân nhân gia đình liệt sĩ.
Đánh giá về ứng dụng khoa học công nghệ trong công tác tìm kiếm hài cốt liệt sĩ, Trung tướng Hoàng Khánh Hưng cho biết, Hội đã tiếp nhận nhiều tài liệu do cựu binh Mỹ trao tặng, đồng thời phối hợp với các chuyên gia quốc tế triển khai công nghệ radar xuyên đất tại một số khu vực trọng điểm.
Hội đã tiếp nhận 21 bộ tài liệu do cựu binh Mỹ trao tặng liên quan đến vị trí, tọa độ nghi ngờ có mộ tập thể liệt sĩ.
Tuy nhiên, theo ông, công nghệ chỉ là công cụ hỗ trợ. "Máy móc không thể thay thế con người. Thiết bị hiện đại giúp quá trình tìm kiếm nhanh hơn, chính xác hơn nhưng yếu tố quyết định vẫn là con người, từ kinh nghiệm thực tiễn đến khả năng phân tích, đánh giá thông tin", Trung tướng Hoàng Khánh Hưng khẳng định.
Ông cũng cho rằng việc tìm kiếm hài cốt liệt sĩ trong giai đoạn hiện nay ngày càng khó khăn do chiến tranh đã lùi xa hơn nửa thế kỷ, địa hình thay đổi, nhân chứng già yếu, trong khi nhiều hài cốt chỉ còn là dấu tích rất ít, gây trở ngại lớn cho công tác giám định ADN.
Dẫu vậy, ông tin rằng với sự chung tay của Nhà nước, các lực lượng chức năng, cựu chiến binh, nhân chứng lịch sử và người dân, hành trình đưa các anh hùng liệt sĩ trở về với gia đình sẽ tiếp tục được nối dài, góp phần làm trọn đạo lý "Uống nước nhớ nguồn" của dân tộc.
