Từ hôm nay (1/3/2026), các nội dung do trí tuệ nhân tạo (AI) tạo ra hoặc chỉnh sửa đặc biệt là hình ảnh, âm thanh, video mô phỏng người thật, sự kiện có thật - bắt buộc phải gắn dấu hiệu nhận biết. Quy định được nêu trong Luật Trí tuệ nhân tạo 2025 chính thức có hiệu lực trên toàn quốc.
Bắt buộc nhận diện nội dung do AI tạo ra
Theo Điều 11 của Luật, các hệ thống AI tương tác trực tiếp với con người phải được thiết kế để người dùng biết rõ mình đang tương tác với máy. Quy định này áp dụng cho các nền tảng, ứng dụng, dịch vụ sử dụng AI trong giao tiếp với người dùng, trừ trường hợp pháp luật có quy định khác.
Đối với nội dung số, Luật yêu cầu âm thanh, hình ảnh, video do AI tạo ra phải được đánh dấu bằng định dạng máy đọc theo quy chuẩn do Chính phủ ban hành. Đây được xem là biện pháp kỹ thuật nhằm bảo đảm khả năng truy xuất, kiểm tra nguồn gốc nội dung trong môi trường số.
Đáng chú ý, các nội dung được tạo ra hoặc chỉnh sửa bằng AI nếu có khả năng gây nhầm lẫn về tính xác thực của sự kiện, nhân vật phải được thông báo rõ ràng khi công bố ra công chúng. Trường hợp mô phỏng, giả lập ngoại hình, giọng nói của người thật hoặc tái hiện sự kiện có thật thì việc gắn nhãn là bắt buộc và phải dễ nhận biết, bảo đảm phân biệt với nội dung thật.
Riêng đối với tác phẩm điện ảnh, nghệ thuật hoặc sản phẩm sáng tạo, việc gắn nhãn cần thực hiện theo phương thức phù hợp, không làm ảnh hưởng đến quá trình hiển thị, trình diễn hoặc thưởng thức tác phẩm.
Ngoài ra, nhà cung cấp và bên triển khai hệ thống AI phải duy trì thông tin minh bạch trong suốt quá trình cung cấp sản phẩm, dịch vụ cho người sử dụng. Chính phủ sẽ ban hành quy định chi tiết về hình thức thông báo và gắn nhãn.
Doanh nghiệp AI hưởng ưu đãi cao nhất
Bên cạnh yêu cầu về minh bạch, Luật Trí tuệ nhân tạo 2025 cũng đưa ra loạt chính sách hỗ trợ phát triển ngành AI.
Theo đó, doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực AI được hưởng mức ưu đãi cao nhất theo quy định của pháp luật về khoa học và công nghệ, công nghệ cao, chuyển đổi số và đầu tư. Doanh nghiệp cũng được hỗ trợ tiếp cận hạ tầng tính toán, nguồn dữ liệu và môi trường thử nghiệm.
Luật đồng thời thiết lập cơ chế thử nghiệm có kiểm soát (sandbox), cho phép miễn, giảm một số nghĩa vụ trong phạm vi và thời gian nhất định nhằm khuyến khích đổi mới sáng tạo nhưng vẫn bảo đảm kiểm soát rủi ro.
Một điểm đáng chú ý khác là việc thành lập Quỹ Phát triển AI quốc gia, tập trung đầu tư hạ tầng, đào tạo nhân lực, phát triển công nghệ lõi và hỗ trợ khởi nghiệp trong lĩnh vực trí tuệ nhân tạo. Doanh nghiệp nhỏ và vừa được hỗ trợ chi phí đánh giá, cung cấp công cụ tự đánh giá và tạo điều kiện tiếp cận dữ liệu dùng chung.
Với các quy định mới, từ ngày 1/3/2026, nội dung AI mô phỏng người thật hoặc sự kiện có thật sẽ không còn “vô hình” nguồn gốc. Giới chuyên môn kỳ vọng khung pháp lý này góp phần tăng tính minh bạch, hạn chế tình trạng deepfake và bảo vệ người dùng trên môi trường số, đồng thời tạo nền tảng thuận lợi cho doanh nghiệp AI phát triển bền vững.
Theo Cổng Thông tin điện tử Chính phủ
Huỳnh Duy
