Chở đồ trên nóc ô tô là giải pháp quen thuộc khi cần mang theo những món quá lớn để nhét vào cabin hoặc khoang hành lý, từ vali cỡ lớn, ván lướt sóng đến xuồng hay đồ nội thất. Tuy nhiên, buộc được món đồ lên nóc chưa đồng nghĩa với việc chiếc xe đã sẵn sàng lên đường.
Theo một nghiên cứu của Cơ quan An toàn Giao thông Đường cao tốc Quốc gia Mỹ (NHTSA) được dẫn lại, các vật thể trên đường liên quan đến khoảng 850 ca tử vong và 19.000 trường hợp bị thương ở Mỹ mỗi năm. Một món đồ tuột khỏi nóc xe ở tốc độ cao vì thế có thể trở thành mối nguy trực tiếp với những người chạy phía sau.
Jonny Wood, chuyên gia của hãng phụ kiện Yakima, đã đưa ra một số nguyên tắc đáng chú ý khi cố định đồ trên nóc ô tô.
Chở đồ trên nóc ô tô không phải càng siết chặt càng tốt
Điều đầu tiên cần quan tâm là loại dây sử dụng. Theo Wood, lựa chọn phù hợp là dây đai dệt có khóa cài thay vì loại sử dụng tăng đơ.
Tăng đơ có khả năng tạo lực siết rất lớn. Tâm lý "càng chặt càng chắc" có thể khiến người dùng siết quá mức cần thiết, làm hỏng món đồ đang chở, giá nóc hoặc thậm chí một số bộ phận của xe.
Điều đó không có nghĩa dây tăng đơ không thể sử dụng. Nhưng nếu dùng loại này, người dùng cần kiểm soát lực siết thay vì cố kéo đến mức tối đa.
Ngược lại, dây thun co giãn là lựa chọn Wood khuyến cáo nên tránh. Khi ô tô chạy nhanh, dây có thể giãn và dao động, khiến đồ đạc dịch chuyển. Trong tình huống xấu, món đồ có thể tuột khỏi vị trí ban đầu.
Dây nylon thông thường cũng có thể dùng, với điều kiện người buộc biết tạo nút đủ chắc chắn.
Không có giá nóc vẫn chở được, nhưng phải buộc đúng cách
Theo Wood, nóc ô tô thường rơi vào ba trường hợp: hoàn toàn trống trơn, có hai thanh dọc hoặc có cả thanh dọc lẫn thanh ngang. Cấu hình cuối cùng thuận lợi nhất bởi dây có sẵn những điểm neo chắc chắn.
Tuy nhiên, chở đồ trên nóc ô tô không nhất thiết yêu cầu xe phải có giá nóc.
Nếu nóc xe hoàn toàn trống trơn, dây có thể được luồn xuyên qua khoang cabin bằng cách mở cửa xe, sau đó vòng quanh món đồ phía trên. Điểm quan trọng là luồn dây qua cửa chứ không qua cửa kính.
Một lớp khăn hoặc chăn dày cũng nên được đặt giữa món đồ và nóc nhằm hạn chế trầy sơn hoặc những hư hỏng không đáng có.
Nếu xe đã có giá nóc, dây có thể được vòng trực tiếp quanh các thanh giá để tạo điểm neo.
Đừng để đồ nhô quá nhiều về phía kính lái
Không chỉ cách buộc, vị trí đặt đồ cũng ảnh hưởng đáng kể đến độ an toàn. Nếu nóc xe hoàn toàn trơn, món đồ nên được bố trí sao cho phần lớn kích thước nằm quanh khu vực cửa, nơi dây có thể vòng qua cabin để giữ chắc hơn.
Với xe có giá nóc, người dùng cần tính đến cả khí động học. Theo Wood, nên hạn chế để món đồ nhô quá xa về phía trước, đặc biệt là phía trên kính chắn gió.
Khi ô tô chạy nhanh, phần nhô ra sẽ hứng luồng không khí đi lên từ đầu xe. Diện tích đón gió càng lớn, lực có xu hướng nhấc món đồ khỏi nóc càng mạnh.
Đây cũng là lý do một món đồ tưởng như rất chắc khi xe đứng yên vẫn có thể rung lắc mạnh sau khi ô tô chạy lên cao tốc.
Đồ quá dài phải cố định cả đầu và đuôi xe
Một chiếc xuồng, tấm ván hoặc món đồ dài vượt quá kích thước nóc xe đặt ra bài toán khác. Khi đó, chỉ buộc món đồ vào các thanh ngang của giá nóc có thể chưa đủ.
Wood khuyến nghị tạo thêm điểm neo ở cả phía trước và phía sau ô tô.
Ở đuôi xe, nên tìm một kết cấu bằng kim loại đủ chắc chắn để móc dây. Điều chuyên gia đặc biệt cảnh báo là không móc dây vào cản bằng nhựa.
Phía trước thường khó tìm điểm neo hơn. Một giải pháp là sử dụng loại dây tạo điểm neo dưới nắp ca-pô. Dây được cố định vào kết cấu chắc chắn bên dưới, trong khi phần vòng nhô ra sau khi đóng ca-pô trở thành điểm neo cho dây giữ món đồ trên nóc.
Cách này giúp hàng hóa được giữ thêm theo chiều dọc thay vì phụ thuộc hoàn toàn vào các điểm buộc trên giá nóc.
Chở đồ trên nóc ô tô phải kiểm tra tải trọng
Một con số đáng chú ý được Wood đưa ra là 165 pound, tương đương khoảng 75kg. Theo chuyên gia này, đây là mức tải trọng động phổ biến của nhiều hệ thống giá nóc ô tô.
Tải trọng động có thể hiểu là khối lượng mà hệ thống nóc và giá đỡ được phép chịu khi xe đang di chuyển, khác với tải trọng khi ô tô đứng yên.
Tuy nhiên, 75kg không phải con số có thể áp dụng cho mọi chiếc xe. Trước khi chở đồ trên nóc ô tô, chủ xe cần kiểm tra giới hạn do nhà sản xuất ô tô cũng như nhà sản xuất giá nóc công bố.
Ngoài khối lượng, kích thước và hình dạng món đồ cũng ảnh hưởng tới chiếc xe. Hàng hóa đặt ở vị trí cao có thể tác động tới trọng tâm, trong khi những món cồng kềnh làm tăng lực cản không khí.
Vì vậy, khi chở đồ nặng hoặc cồng kềnh trên nóc, người lái nên giảm tốc độ và tránh những thao tác chuyển hướng đột ngột.
Buộc xong chưa phải là xong
Trước khi khởi hành, hãy dùng tay đẩy và kéo món đồ theo nhiều hướng. Nếu nó vẫn có thể dịch chuyển đáng kể, dây buộc cần được kiểm tra lại.
Nhưng ngay cả khi mọi thứ đã chắc chắn lúc xe đứng yên, công việc vẫn chưa kết thúc.
Theo Wood, nếu thực hiện hành trình dài trên cao tốc, người lái nên dừng lại sau khoảng chục km đầu tiên, rồi kiểm tra toàn bộ dây và các điểm neo.
Lý do là gió, rung động và sự dịch chuyển của hàng hóa có thể khiến độ căng của dây thay đổi sau khi xe chạy thực tế.
Đây cũng là bước đặc biệt đáng lưu ý khi chở đồ trên nóc ô tô đường dài. Một món đồ được cố định chắc chắn trong bãi đỗ chưa chắc giữ nguyên trạng thái sau vài kilomet chạy ở tốc độ cao.
Do đó, chở đồ trên nóc không đơn giản là đặt hành lý lên trên và "buộc thật chặt". Chọn đúng dây, đúng điểm neo, bố trí món đồ hợp lý, không vượt tải trọng và kiểm tra lại sau khi xe đã chạy thực tế mới là những yếu tố quan trọng.
Bởi nếu một món đồ tuột khỏi nóc ở tốc độ cao, thiệt hại không chỉ dừng lại ở việc mất hành lý. Với người đang chạy phía sau, đó có thể trở thành một chướng ngại xuất hiện bất ngờ ngay trước đầu xe.
Thanh Linh
