Sáng sớm ngày 15/12/2011, trên đường Thự Quang Tây, quận Triều Dương, Bắc Kinh, Trung Quốc, tiếng động cơ của một chiếc máy xúc đã xé toang bầu không khí tĩnh mịch của mùa đông. Chỉ sau vài nhịp vung cần máy, căn nhà cấp bốn cũ kỹ từng án ngữ ở trục giao thông chính suốt 8 năm trời đã sụp đổ trong làn bụi mù mịt.
Đứng bên đống gạch vụn, chủ nhà Trương Trường Phúc lặng lẽ nhìn căn nhà của mình biến mất. Căn nhà ấy từng được dư luận xứ Trung gọi là “ngôi nhà đinh ngoan cố nhất Bắc Kinh”. Trong suốt nhiều năm, nó trở thành “chướng ngại vật” ngay giữa con đường 2 chiều 8 làn xe.
Để tránh căn nhà, đoạn đường rộng thênh thang buộc phải thu hẹp chỉ còn 2 làn, khiến giao thông ở đây vào giờ cao điểm thường xuyên tê liệt, kéo theo vô số lời phàn nàn từ tài xế và cư dân xung quanh.
Từ chối khoản bồi thường hậu hĩnh
Năm 2003, làng Thượng Gia Lâu, quận Triều Dương, nằm trong diện phải giải tỏa để phục vụ dự án xây dựng Làng Quốc tế UHN. Theo quy hoạch, vị trí ngôi nhà của gia đình anh Trương sẽ trở thành một phần của tuyến đường Thự Quang Tây – trục giao thông 2 chiều, 8 làn xe quan trọng của thành phố.
Theo phương án bồi thường, căn nhà cấp bốn rộng 153,6 m² của gia đình anh Trương có thể nhận 830.000 NDT (hơn 3,1 tỷ đồng) tiền mặt, đồng thời được mua nhà tái định cư với giá ưu đãi 4.239 NDT/m².
Vào thời điểm đó, giá nhà thương mại tại khu vực xung quanh đã lên tới khoảng 8.000 NDT/m². Điều này đồng nghĩa với việc nếu chấp thuận phương án đền bù trên, anh Trương không chỉ có tiền mặt trong tay mà còn có thể sở hữu nhà mới với chi phí chỉ bằng một nửa giá thị trường.
Tuy nhiên, Trương Trường Phúc cho rằng diện tích sử dụng thực tế của gia đình anh là hơn 400m², vì vậy mức bồi thường đó là không thỏa đáng. Anh đưa ra yêu cầu được đền bù 2,5 triệu NDT (hơn 9,3 tỷ đồng) tiền mặt kèm theo 1 căn hộ 3 phòng ngủ. Người đàn ông này cũng khẳng định rằng nếu không được đáp ứng yêu cầu, gia đình anh sẽ không bao giờ rời đi.
Sau nhiều vòng thương lượng bất thành, chủ đầu tư đã lựa chọn phương án khác. Để có thể tiếp tục thi công và đưa tuyến đường vào sử dụng, họ buộc phải điều chỉnh thiết kế, hợp nhất phần đường xung quanh ngôi nhà thành lối đi hẹp, chỉ còn 2 làn xe.
Cái giá của việc “cố thủ” suốt 8 năm
Để giữ vững lập trường không di dời, gia đình anh Trương cũng phải trả giá không nhỏ. Sau khi bị cắt nước, cắt điện, hai vợ chồng anh sống dựa vào khoản trợ cấp 630 NDT mỗi tháng (hơn 2 triệu đồng) , mỗi ngày chỉ dám ăn hai bữa.
Để có thêm thu nhập, họ cho một số lao động nhập cư thuê phòng với giá 200 NDT/tháng. Những người thuê này phải đi xuyên qua hàng rào công trường, lội qua con đường bùn lầy mới đến được “ốc đảo” giữa đô thị.
Mùa hè, bụi công trường và mùi rác thải xộc thẳng vào nhà. Mùa mưa, nước ngập tới đầu gối, đồ đạc ẩm mốc, hư hỏng. Việc đi vệ sinh cũng trở thành gánh nặng khi hai vợ chồng phải đi bộ hàng chục phút đến nhà vệ sinh công cộng.
Sự tồn tại của ngôi nhà không chỉ gây ảnh hưởng đến giao thông mà còn vấp phải nhiều chỉ trích từ dư luận. Nhiều tài xế đi ngang qua thường ném chai nước vào cửa sổ nhà anh Trương. Truyền thông Trung Quốc gọi nơi đây là “vết sẹo của thành phố”. Thậm chí, có gia đình nạn nhân tai nạn giao thông từng tìm đến và khẳng định chính căn nhà của anh Trương đã gián tiếp gây ra vụ tai nạn.
Cái kết đã được báo trước
Tháng 11/2011, Tòa án quận Triều Dương ban hành lệnh cưỡng chế tháo dỡ sau quá trình tố tụng kéo dài. Khi cán bộ đến làm việc, Trương Trường Phúc vẫn cố gắng mặc cả thêm thời gian. Vợ anh thậm chí tuyên bố sẽ “liều mạng” để bảo vệ căn nhà. Tuy nhiên, khi mùa đông đến, căn nhà này đã chính thức bị phá dỡ.
Sau tất cả, anh Trương phải chấp nhận khoản bồi thường 840.000 NDT và rời khỏi nơi từng gắn bó suốt nhiều năm. Nhiều phân tích cho rằng, nếu vào năm 2003 anh Trương đồng ý phương án đền bù ban đầu và sử dụng số tiền này để mua nhà, trong bối cảnh giá bất động sản Bắc Kinh tăng trung bình khoảng 25% mỗi năm, thì đến năm 2011, giá trị tài sản có thể đã vượt ngưỡng 5 triệu NDT (hơn 18,7 tỷ đồng).
Thực tế lại đi theo chiều ngược lại. Sau gần một thập kỷ kiên quyết bám trụ nhưng không đạt được thỏa thuận như mong muốn, số tiền anh Trương nhận được sau cưỡng chế chỉ đủ để mua một căn hộ cũ rộng khoảng 60 m² tại quận Phòng Sơn – khu vực nằm xa trung tâm Bắc Kinh.
Cuộc sống của gia đình này cũng thay đổi hoàn toàn. Từ chỗ sinh sống tại khu vực nội đô, mỗi ngày anh Trương phải di chuyển bằng xe buýt gần hai tiếng để đến nơi làm việc, đảm nhận công việc sắp xếp hàng hóa trong một siêu thị.
Khi được cơ quan truyền thông tìm đến phỏng vấn về câu chuyện từng gây xôn xao dư luận, anh Trương từ chối chia sẻ. Người đàn ông này chỉ nói ngắn gọn: “Đừng nhắc lại vết thương cũ nữa”.
Ánh Lê (Theo Sohu)
