Bùng nổ các ngành “thời đại số”
Trong đề án tuyển sinh dự kiến năm 2026, nhiều trường đại học lớn đồng loạt công bố mở thêm ngành mới, tập trung mạnh vào các lĩnh vực được dự báo sẽ “khát” nhân lực trong 5-10 năm tới.
Tại Trường ĐH Luật TP.HCM, bên cạnh thế mạnh truyền thống về Luật, nhà trường tiếp tục mở rộng sang các lĩnh vực kinh tế và công nghệ. Riêng năm 2026, trường dự kiến tuyển sinh thêm 4 ngành liên ngành gồm Kinh tế số, Thương mại điện tử, Công nghệ tài chính và Ngôn ngữ Trung Quốc. Định hướng này cho thấy tham vọng chuyển mình thành trường đa ngành, đáp ứng nhu cầu nhân lực đang thay đổi nhanh chóng của nền kinh tế.
Trường ĐH Ngoại thương gây chú ý khi dự kiến mở tới 10 ngành học mới, chia thành 4 nhóm trọng điểm. Trong đó, nhóm Công nghệ – dữ liệu – AI được xem là “át chủ bài” với các chương trình như Khoa học dữ liệu cho đổi mới sáng tạo, Trí tuệ nhân tạo trong kinh tế và kinh doanh, Thương mại số thông minh… Ngoài ra, các ngành Luật kinh tế, Luật dân sự, Tố tụng dân sự cũng được bổ sung để mở rộng phổ đào tạo.
Không đứng ngoài xu hướng, Trường ĐH Sư phạm Hà Nội vốn có truyền thống đào tạo giáo viên cũng dự kiến mở 8 ngành mới, từ Trí tuệ nhân tạo, Khoa học dữ liệu đến Hóa dược, Quốc tế học, Huấn luyện thể thao hay Ngôn ngữ Pháp ứng dụng. Đây được xem là bước “lột xác” mạnh mẽ của khối trường sư phạm.
Ở lĩnh vực kỹ thuật, Trường ĐH Giao thông vận tải lần đầu tuyển sinh ngành Trí tuệ nhân tạo, nâng tổng chỉ tiêu năm 2026 lên hơn 6.700. Tại miền Tây, ĐH Cần Thơ dự kiến mở 7 ngành mới, trong đó có những lĩnh vực rất đặc thù như Thiết kế vi mạch bán dẫn và Đường sắt tốc độ cao, những ngành gắn với các dự án hạ tầng và công nghiệp chiến lược trong tương lai.
Không chỉ công nghệ, nhiều ngành “mở lối” mới
Bên cạnh làn sóng công nghệ, các ngành về sức khỏe, dịch vụ và ngôn ngữ cũng ghi nhận sự dịch chuyển đáng kể.
ĐH Y Dược TP.HCM dự kiến mở ngành Tâm lý học, hướng đến nhu cầu chăm sóc sức khỏe tinh thần ngày càng gia tăng trong xã hội hiện đại. Trường ĐH Ngân hàng TP.HCM mở rộng đào tạo sang các ngành Ngôn ngữ Trung Quốc, Bảo hiểm, Quản trị khách sạn – nhà hàng và Dịch vụ ăn uống.
Khối trường tư thục cũng nhập cuộc mạnh mẽ. Trường ĐH Công nghệ TP.HCM dự kiến mở ngành Y khoa, Y học cổ truyền và An ninh mạng. Trường ĐH Gia Định được cấp phép đào tạo thêm Điều dưỡng và Kỹ thuật phục hồi chức năng, bổ sung nguồn nhân lực cho khối ngành sức khỏe.
Tuyển sinh đổi nhịp, thí sinh cần tỉnh táo
Song song với việc mở ngành mới, phương thức và thời gian tuyển sinh năm 2026 cũng có nhiều điều chỉnh. Theo TS Phạm Tấn Hạ, năm nay kỳ thi tốt nghiệp THPT dự kiến diễn ra sớm hơn khoảng hai tuần, kéo theo các mốc đăng ký và xét tuyển đại học cũng được đẩy sớm.
Đáng chú ý, nhiều trường không còn xét học bạ riêng lẻ mà tích hợp vào các phương thức chung. Một số tổ hợp truyền thống như C00 hay A00 có thể bị thay thế bằng các tổ hợp mới, trong đó môn Toán, Ngữ văn hoặc môn đặc thù ngành học chiếm tỷ trọng lớn hơn.
Xu hướng xét tuyển tích hợp cũng ngày càng rõ nét, kết hợp điểm thi tốt nghiệp THPT, điểm đánh giá năng lực, thành tích học tập và hoạt động liên quan. Mỗi trường có cách tính điểm khác nhau, buộc thí sinh phải chủ động tìm hiểu kỹ thông tin chính thức.
TS Phạm Tấn Hạ khuyến nghị thí sinh không nên chạy theo các ngành “hot” nhất thời. Việc lựa chọn ngành học cần dựa trên năng lực, sở thích cá nhân và điều kiện đào tạo cụ thể của từng trường. Một môi trường phù hợp không chỉ giúp học tốt trong 4 năm đại học mà còn tạo nền tảng bền vững cho con đường nghề nghiệp sau này.
Mùa tuyển sinh 2026 vì thế không chỉ là cuộc đua điểm số, mà còn là bài toán lựa chọn chiến lược cho tương lai của mỗi thí sinh.
Trang Đào (Tổng hợp)
