Một nhóm nghiên cứu thuộc Đại học Công nghệ Quốc phòng Trung Quốc đã khiến thế giới ngỡ ngàng khi công bố thử nghiệm thành công phương tiện chạy bằng công nghệ đệm từ siêu dẫn có khả năng tăng tốc từ 0 lên 700 km/h chỉ trong vòng 2 giây trên đoạn đường thử dài 400 mét.
Hình ảnh do Đài Truyền hình Trung ương Trung Quốc (CCTV) công bố cho thấy một bộ khung xe lao vút qua đường ray đệm từ, để lại vệt hơi mù trong không khí. Phương tiện đạt gia tốc cực lớn gần như tức thời và dừng lại an toàn chỉ vài giây sau đó, cho thấy khả năng kiểm soát lực đẩy và phanh ở mức cực kỳ chính xác.
Theo CCTV, thử nghiệm này đã giải quyết được hàng loạt bài toán kỹ thuật cốt lõi như: đẩy điện từ siêu tốc, dẫn hướng treo điện từ, biến đổi năng lượng tức thời ở công suất cao và sử dụng nam châm siêu dẫn có từ trường mạnh. Đây được xem là dấu mốc quan trọng, đưa Trung Quốc vào nhóm quốc gia dẫn đầu toàn cầu trong công nghệ đệm từ siêu tốc, đồng thời mở ra tiềm năng hiện thực hóa hệ thống giao thông "hyperloop" - tàu siêu tốc chạy trong ống chân không.
Không chỉ dừng lại ở lĩnh vực giao thông, công nghệ gia tốc điện từ này còn hứa hẹn ứng dụng trong lĩnh vực hàng không vũ trụ. Nó có thể hỗ trợ việc phóng tên lửa hoặc máy bay, giảm lượng nhiên liệu cần dùng trong giai đoạn khởi động, vốn là phần tiêu tốn chi phí nhiều nhất trong hành trình. Ngoài ra, hệ thống cũng có thể phục vụ mô phỏng chuyến bay siêu tốc trên mặt đất để kiểm nghiệm thiết bị và vật liệu chuyên dụng.
Được biết, nhóm nghiên cứu đã dành hơn 10 năm để phát triển hệ thống này. Vào tháng 1 năm nay, họ từng đạt vận tốc 648 km/h trên cùng đoạn đường thử. Giáo sư Li Jie, người dẫn dắt nhóm, khẳng định rằng kết quả này sẽ thúc đẩy mạnh mẽ quá trình nghiên cứu và triển khai hệ thống đệm từ siêu tốc tại Trung Quốc.
Không phải đến bây giờ Trung Quốc mới tham gia vào đường đua công nghệ đệm từ. Ngay từ 30 năm trước, chính Đại học Công nghệ Quốc phòng đã phát triển mẫu tàu đệm từ người lái đầu tiên, đưa Trung Quốc trở thành quốc gia thứ ba trên thế giới làm chủ công nghệ đệm từ. Ngày nay, quốc gia này đã vươn lên vị trí hàng đầu toàn cầu trong lĩnh vực này.
Trong những năm gần đây, Trung Quốc triển khai nhiều hướng tiếp cận khác nhau đối với công nghệ đệm từ. Năm 2020, Tập đoàn CRRC Qingdao Sifang phối hợp với hơn 30 đơn vị nghiên cứu chế tạo mẫu thử chạy ở tốc độ 600 km/h tại Đại học Đồng Tế. Song song đó, các nhà khoa học tại Đại học Giao thông Tây Nam ở Thành Đô cũng phát triển tuyến đường thử dành cho hệ thống đệm từ siêu dẫn nhiệt độ cao, đạt vận tốc mục tiêu hơn 600 km/h.
Khác với các dòng đệm từ thông thường sử dụng lực đẩy truyền thống, công nghệ siêu dẫn nhiệt độ cao ứng dụng các khối siêu dẫn được đặt trên đường ray nam châm vĩnh cửu để tạo lực nâng tự ổn định, sau đó kết hợp hệ thống đẩy điện từ để di chuyển. Công nghệ này đặc biệt phù hợp cho giao thông tốc độ siêu cao, đặc biệt trong môi trường chân không, là tiền đề để xây dựng các tuyến “hyperloop” liên thành phố với thời gian di chuyển tính bằng phút.
Không dừng lại ở đó, năm 2023, Viện Nghiên cứu số 3 thuộc Tập đoàn Khoa học Công nghiệp Hàng không Vũ trụ Trung Quốc, kết hợp với Đại học Bắc Trung Quốc, đã xây dựng đường thử nghiệm dài 2km tại thành phố Đại Đồng, tỉnh Sơn Tây. Giai đoạn đầu đã vượt qua kiểm định vào tháng 8, với tốc độ vận hành vượt mốc 600 km/h. Giai đoạn hai, dù chưa khởi công, đặt mục tiêu đạt vận tốc lên tới 1.000 km/h.
Vu Lam
Theo SCMP
