Trong chương trình BizExplained của CafeBiz, gương mặt quen thuộc với nhiều tài xế qua kênh YouTube “Trà Đá Ô Tô”, chuyên gia Hải Kar đã đưa ra nhiều phân tích xoay quanh xăng E10.
Nội dung ông chia sẻ trải dài từ đặc tính của nhiên liệu sinh học, rủi ro với xe sử dụng chế hòa khí cho tới cách bảo quản phương tiện khi không vận hành trong thời gian dài.
Theo ông, điều quan trọng không nằm ở việc “xăng E10 tốt hay xấu”, mà là người dùng cần hiểu đúng đặc tính kỹ thuật của loại nhiên liệu này để sử dụng phù hợp với từng dòng xe.
Xăng E10 thực chất là xăng khoáng được pha thêm 10% ethanol sinh học, loại cồn được sản xuất từ các nguồn nguyên liệu tái tạo như ngô, khoai, sắn hoặc mía đường. Tương tự, xăng E5 chứa 5% ethanol.
Chuyên gia Hải Kar cho biết nguyên nhân khiến nhiều tài xế cảm thấy xe “hụt ga”, yếu máy khi chuyển sang dùng E5 hoặc E10 đến từ đặc tính nhiệt trị thấp của ethanol. So với xăng khoáng nguyên chất, ethanol tạo ra ít năng lượng hơn khi đốt cháy cùng một thể tích nhiên liệu. Vì vậy, cảm giác xe kém bốc hơn là điều có thể xảy ra, đặc biệt với những người đã quen sử dụng xăng RON 95 truyền thống.
Tuy nhiên, ông nhấn mạnh đây không phải dấu hiệu của xăng kém chất lượng hay xăng lỗi.
Đối với xe máy đời cũ sử dụng bộ chế hòa khí, nguy cơ lại nằm ở đặc tính hóa học của ethanol. Theo phân tích của ông, ethanol có khả năng ăn mòn và làm biến chất các chi tiết cao su tự nhiên. Trong khi đó, nhiều xe đời cũ sử dụng lượng lớn gioăng, phớt, kim ba cạnh hoặc ống dẫn bằng cao su trong hệ thống nhiên liệu.
Khi tiếp xúc lâu dài với xăng E10, các chi tiết này có thể bị trương nở, chai cứng hoặc nứt hỏng, dẫn tới hiện tượng rò rỉ nhiên liệu. Trong môi trường nhiệt độ cao quanh động cơ, việc rò rỉ xăng pha cồn làm tăng nguy cơ cháy nổ.
Ngược lại, các mẫu xe đời mới sử dụng hệ thống phun xăng điện tử (EFI) có khả năng tương thích tốt hơn với nhiên liệu sinh học. Dù vậy, chuyên gia Hải Kar vẫn khuyến nghị người dùng nên kiểm tra hướng dẫn từ nhà sản xuất hoặc tem khuyến cáo trên xe trước khi sử dụng E10 thường xuyên.
Bên cạnh đó, liên quan tới mẹo “tách nước khỏi xăng” đang được chia sẻ trên mạng xã hội bằng cách pha thêm nước vào xăng rồi để lắng qua đêm, chuyên gia Hải Kar cho rằng đây là phương pháp nguy hiểm và phản khoa học. Ông cảnh báo việc tự ý lưu trữ, pha trộn và xử lý xăng tại nhà tiềm ẩn nguy cơ cháy nổ cao, đồng thời vi phạm các quy định an toàn phòng cháy chữa cháy.
Không chỉ vậy, thao tác này còn làm giảm nghiêm trọng chất lượng nhiên liệu. Theo phân tích kỹ thuật, xăng nền dùng để pha E10 thường có chỉ số octane thấp, chỉ khoảng 87-90. Ethanol lại có Octane rất cao, khoảng 108-115, nên khi pha vào mới tạo thành hỗn hợp đạt chuẩn RON 95. Nếu loại bỏ phần ethanol, lượng xăng còn lại sẽ có octane thấp hơn nhiều so với yêu cầu của động cơ hiện đại, dễ gây kích nổ, giật cục và ảnh hưởng tuổi thọ máy.
Một quan điểm khác cũng được chuyên gia phản bác là lời khuyên “bơm đầy bình xăng khi lưu kho xe lâu ngày”. Theo ông, giải pháp này không thực sự hiệu quả với xe hiện đại.
Ôtô ngày nay được thiết kế để luôn tồn tại khoảng trống không khí trong bình nhiên liệu nhằm tạo không gian giãn nở cho xăng khi nhiệt độ thay đổi. Dù đổ đầy tới đâu, bình xăng vẫn còn khoảng 5-10% thể tích chứa không khí. Nếu cố tình bơm tràn, xăng lỏng có thể tràn vào hệ thống thu hồi hơi xăng và làm hỏng bộ lọc than hoạt tính, khiến chi phí sửa chữa tăng cao.
Ngoài ra, khi xảy ra hiện tượng tách lớp do ethanol hút ẩm, lượng dung dịch cồn ngậm nước trong bình đầy sẽ lớn hơn rất nhiều so với bình chỉ chứa ít nhiên liệu. Ví dụ, một bình 80 lít có thể sinh ra gần 8 lít dung dịch nước cồn lắng dưới đáy nếu bị phân tách hoàn toàn.
Theo chuyên gia Hải Kar, hiện tượng phân lớp thường xảy ra khi xe không vận hành trong thời gian dài, khoảng trên một tháng. Khi đó, lớp nước cồn nặng hơn sẽ chìm xuống đáy bình. Trong lần khởi động đầu tiên, bơm nhiên liệu sẽ hút lớp dung dịch này vào buồng đốt, có thể gây hỏng hóc ngay lập tức.
Để hạn chế rủi ro, ông đưa ra 3 giải pháp theo mức độ ưu tiên. Đầu tiên là rút cạn toàn bộ nhiên liệu trước khi lưu kho, đặc biệt với xe máy hoặc xe ít sử dụng. Thứ hai là chỉ giữ lượng xăng ở mức tối thiểu để giảm khả năng phân tách nước. Cuối cùng, với ôtô hoặc xe khó xả bình nhiên liệu, người dùng có thể sử dụng các loại phụ gia chống tách lớp chuyên dụng.
Chuyên gia cho biết trên thị trường hiện có nhiều sản phẩm hỗ trợ ổn định nhiên liệu từ các thương hiệu như CRC, Liqui Moly, Motul hay Castrol. Những phụ gia này giúp hạn chế hiện tượng ethanol liên kết với nước trong quá trình lưu trữ dài ngày. Dù vậy, Hải Kar cũng nhấn mạnh rằng với các phương tiện sử dụng thường xuyên, đổ xăng liên tục mỗi tuần. Vì thế, người dùng gần như không cần tới phụ gia do nhiên liệu luôn được luân chuyển và làm mới.
Khép lại chương trình, chuyên gia Hải Kar nhận định xăng E10 không phải “thủ phạm” trực tiếp gây hỏng xe nếu được sử dụng đúng cách. Với xe đời mới vận hành hàng ngày, nhiên liệu sinh học nhìn chung không phải vấn đề đáng lo ngại. Tuy nhiên, người dùng xe cũ hoặc thường xuyên lưu kho phương tiện cần thay đổi thói quen sử dụng để thích nghi với xu hướng nhiên liệu mới.
Gia Bảo
