Người ta mong mùa thu Hà Nội cả năm. Người sống giữa những hàng hoa sữa dày đặc thì cũng mong mùa thu, nhưng kèm theo một nguyện vọng nho nhỏ: giá mà đường về nhà có thêm một lối đi không bị bao vây bởi mùi hương.
Nếu có cuộc thi tìm ra mùi hương giúp nhận diện Hà Nội mà không cần bật định vị, hoa sữa chắc chắn thuộc nhóm ứng viên vô địch. Chưa cần nhìn Hồ Gươm, chưa cần check-in phố cổ, chỉ cần hít một hơi thật sâu là biết mình đang ở thủ đô. GPS có thể mất sóng chứ mũi thì khó mà mất phương hướng.
Clip: Hoa sữa Hà Nội đang trở thành chủ đề viral với đủ ý kiến
Duy Tân, Đào Tấn, Hoàng Đạo Thúy, Trung Hòa, Trần Duy Hưng, Lê Quang Đạo… là những cái tên đáng đưa vào bản đồ trải nghiệm hoa sữa Hà Nội. Có những đoạn đường, chỉ cần ngước mắt lên là thấy hàng cây nối tiếp nhau, khung cảnh rất thơ, rất tình, rất hợp để chụp một tấm ảnh rồi đăng Threads với dòng trạng thái: “Hà Nội vào thu rồi”.
Tất nhiên, điều kiện tiên quyết là bạn phải thuộc hệ yêu hoa sữa.
Còn nếu không, xin chúc mừng: Bạn vẫn được ngắm cảnh đẹp, chỉ là phần trải nghiệm khứu giác sẽ đi kèm một bài kiểm tra sức chịu đựng không có trong lịch trình ban đầu.
Vì sao ư? Xin mời nhìn vào phép tính sau.
Hà Nội có khoảng 14.400 cây hoa sữa phân bổ trên nhiều đường phố và khu đô thị. Có nhiều trục giao thông được ước tính lên tới 500 - 600 cây hoa sữa.
Hay trên phố Trung Hòa dài khoảng 600 m nhưng theo ghi nhận ước tính cũng có tới hơn 100 cây hoa sữa. Dù không phải số liệu chính xác nhưng nếu chia trung bình ra, cứ hơn 4-5 m lại có một cây.
Năm mét. Một cây.
Đi bộ chưa kịp nghĩ xong chuyện hôm qua người yêu nhắn tin cụt ngủn thế nào, đã đến lượt cây tiếp theo tham gia vào cuộc trò chuyện bằng mùi hương. Chưa kịp bình tâm sau một cuộc họp căng thẳng, thiên nhiên đã chủ động gửi thêm một thông điệp. Và lần này, bạn không có quyền bấm “để sau”.
Người ta trồng cây để lấy bóng mát, làm đẹp đường phố, cải thiện cảnh quan. Còn cư dân ở những khu vực hoa sữa dày đặc, đến mùa cây nở, được tặng thêm một gói trải nghiệm khứu giác cường độ cao, miễn phí, không cần đăng ký trước và đặc biệt là không có nút bỏ qua.
Một cây hoa sữa thì thơm. Vài cây thì nồng nàn. Còn hơn 100 cây cùng lúc tỏa hương trên một đoạn phố thì câu hát “Hoa sữa vẫn ngọt ngào đầu phố đêm đêm” bỗng cần thêm một dòng chú thích: Áp dụng tùy cơ địa và vị trí đứng.
Ngọt ngào với ai, ở đâu, vào lúc nào? Có lẽ phải hỏi cả người đứng đầu phố lẫn người đứng giữa phố mới có được câu trả lời đầy đủ.
Người ta thường nói Hà Nội có bốn mùa. Nhưng với những ai phải đi qua những con phố dày đặc hoa sữa vào lúc cây nở rộ, mùa thu đôi khi được chia thành hai giai đoạn rất rõ ràng: trước khi đi qua hàng cây và sau khi đi qua hàng cây.
Trước đó, bạn còn đang tận hưởng gió heo may, tự nhủ Hà Nội hôm nay đẹp thế. Sau đó, bạn vẫn công nhận Hà Nội đẹp, chỉ là bắt đầu cân nhắc xem Google Maps có tính năng né hoa sữa hay không.
Đường vòng thêm vài trăm mét cũng được. Tốn thêm mười phút cũng không sao. Miễn là hành trình từ công ty về nhà không biến thành một cuộc đua mà đích đến là vùng không khí dễ thở hơn.
Có người đi đường để ngắm phố. Có người đi đường để về nhà. Và cũng có những người vừa ngắm phố vừa âm thầm tính toán xem đoạn nào nên nín thở, đoạn nào có thể tăng tốc.
Tất nhiên, nói thế không có nghĩa hoa sữa có lỗi.
Hoa sữa đã ở Hà Nội từ lâu, gắn với ký ức của nhiều thế hệ. Có người cứ thấy hoa nở là biết mùa thu về. Có người nghe mùi hoa là nhớ những buổi tối lang thang trên phố, nhớ một người cũ, nhớ một thời thanh xuân nào đó.
Cũng có người ngửi thấy hoa sữa là nhớ ngay một việc rất thực tế: lần sau đi qua đây phải đóng kín cửa kính xe.
Mỗi người một ký ức. Không ai bắt người yêu hoa sữa phải ngừng yêu hoa sữa, cũng chẳng ai nên bắt người không thích phải cố hít sâu để chứng minh mình có tâm hồn lãng mạn. Sở thích là chuyện cá nhân, còn khứu giác thì không phải lúc nào cũng chịu nghe theo lý tưởng nghệ thuật.
Chuyện này cũng giống sầu riêng thôi. Có người sẵn sàng bỏ tiền mua cả quả, ngồi bóc ăn ngon lành. Có người chỉ cần biết nhà bên cạnh vừa bổ sầu riêng là lập tức đóng cửa, bật quạt, kiểm tra lại toàn bộ hệ thống thông gió.
Không ai cần mở một cuộc tranh luận để xác định ai có gu hơn. Nhưng nếu mùi sầu riêng theo bạn từ ngoài đường vào tận phòng ngủ, câu chuyện sẽ không còn đơn giản là bạn có thích ăn sầu riêng hay không nữa.
Hoa sữa cũng vậy. Khi mùi hương chỉ thoảng qua trên một con phố, đó có thể là một khoảnh khắc rất đẹp. Khi mùi hương len vào nhà dù cửa đã đóng kín, trải nghiệm lãng mạn bắt đầu có thêm một bên không được hỏi ý kiến: người đang sống ở đó.
Chia sẻ với chúng tôi, chị Hiếu, đang sống tại phố Nguyễn Chí Thanh (Hà Nội), cho biết:
“Mùi hoa sữa bắt đầu rõ rệt từ khoảng 4 giờ chiều, càng về đêm càng đậm. Mùi nồng nặc quá không chịu nổi, cảm thấy ám ảnh, đau đầu. Mình và con trai đều bị viêm xoang nên càng thấy khó chịu. Đóng cả hai lớp cửa nhưng vẫn ngửi thấy mùi hoa sữa trong nhà”.
Đọc đến đây, những người thuộc hệ mê hoa sữa có thể vẫn thấy thơ. Nhưng với người trong cuộc, mùa thu đôi khi không phải một chiếc filter màu vàng lãng mạn, mà là mùa phải đóng cửa sớm hơn, hạn chế mở cửa sổ và mong gió hôm nay đừng thổi theo hướng bất lợi.
Đóng một lớp cửa chưa đủ, đóng hai lớp vẫn chưa xong. Đến lúc này, thứ người ta mong đợi có lẽ không phải một bản nhạc Trịnh phát lên giữa đêm, mà đơn giản là được ngồi trong nhà và ngửi thấy đúng mùi… nhà mình.
Một số người còn nhận xét hoa sữa năm nay dày và nhiều hơn năm ngoái, khiến mùi hương đậm hơn. Đây mới là cảm nhận của người dân, chưa phải kết quả thống kê để khẳng định số lượng hoa sữa thực sự tăng lên. Nhưng dù số cây có tăng hay không, cảm giác của những người đang sống giữa vùng hương hoa sữa phủ sóng 24/7 vẫn là chuyện đáng được lắng nghe.
Và cũng phải công bằng: Không phải ai đi qua phố hoa sữa cũng thấy khó chịu. Có người còn chủ động tìm đến những con đường ấy để ngắm hoa, tận hưởng mùa thu. Với họ, hoa sữa là đặc sản Hà Nội, thiếu đi lại thấy mùa thu mất một nửa phong vị.
Nếu người này vừa đi ngang qua đã muốn chụp ảnh đăng Threads, người kia lại chỉ muốn vít ga cho nhanh để thoát khỏi vùng phủ sóng, thì cũng chẳng có gì lạ.
Một bên đang tận hưởng mùa thu. Một bên đang hoàn thành lộ trình về nhà. Một bên muốn đứng lại thêm năm phút, bên còn lại chỉ mong năm phút ấy trôi qua thật nhanh. Cả hai đều đang sử dụng con phố theo cách của mình, chẳng ai cần phải thi xem ai có gu hơn.
Bởi không phải cứ thích hoa sữa mới là người Hà Nội lãng mạn. Và cũng không phải cứ bịt mũi khi đi qua hàng cây là tâm hồn đã khô cằn như sa mạc. Có khi người ta chỉ đang vội về nhà, hoặc đơn giản là không hợp với mùi hương ấy. Thế thôi.
Có những mùi hương đẹp nhất khi đứng đúng chỗ, vào đúng lúc, với một liều lượng vừa đủ. Hoa sữa cũng vậy. Một vài cây có thể khiến người ta nhớ mãi một mùa thu. Nhưng hàng trăm cây nối tiếp nhau trên cùng một đoạn phố lại là câu chuyện khác. Sự lãng mạn đôi khi cũng cần một chút khoảng cách để người ta kịp thưởng thức.
Hoa sữa vẫn là hoa sữa. Người thích cứ thích, người không thích cứ không thích. Chỉ có Google Maps là nên cân nhắc bổ sung một tính năng mới: chỉ đường về nhà, ưu tiên tuyến ít hoa sữa. Biết đâu đây lại là tính năng được dân Hà Nội săn đón nhất mỗi độ thu về.
Hải My/ Ảnh, Clip: Như Hoàn