Tiết kiệm chỉ đơn giản là trích ra 1 khoản tiền ngay khi nhận lương, để nó vào một tài khoản khác, tách biệt với tài khoản chi tiêu, thế là xong. Trước đây, tiết kiệm với tôi chỉ đơn giản là như vậy. Bắt đầu từ 1 triệu đồng rồi đến 3 triệu, 5 triệu hay những con số lớn hơn mỗi tháng, sau hơn 10 năm đi làm, cuối cùng tôi cũng có chẵn 500 triệu để dành.
Số tiền này đương nhiên không nhỏ, nhưng càng nghĩ, tôi lại càng thấy mình sai! Điều khiến tôi hối hận không phải là đã cắt giảm chi tiêu để tiết kiệm, mà là đã không nhận ra những sai lầm rất lớn trên hành trình tích lũy. Nếu tránh được 3 điều này, có thể số tiền tôi có bây giờ đã khác, nhiều hơn nửa tỷ là cái chắc.
1. Chỉ chăm chăm tiết kiệm mà thờ ơ với việc đầu tư sinh lời
Sai lầm đầu tiên của tôi là nghĩ rằng chỉ cần tiết kiệm đều đặn mỗi tháng thì tài chính sẽ tự động tốt lên. Trong những năm đầu đi làm, mỗi khi nhận lương, tôi luôn cố gắng trích một phần để gửi tiết kiệm. Tôi khá tự hào vì mình có kỷ luật, không tiêu hết thu nhập và luôn giữ được một khoản dự phòng.
Nhưng vấn đề là tôi gần như chỉ dừng lại ở việc tích lũy tiền mặt.
Tôi từng nghĩ đơn giản rằng có tiền trong tài khoản là an toàn, còn chuyện tìm hiểu thêm về các kênh quản lý tài chính khác có thể để sau. Đầu tư là việc của người giàu, của người có tiền là suy nghĩ khiến tôi hối hận nhất.
Nếu quay lại thời điểm bắt đầu đi làm, tôi ước mình dành nhiều thời gian hơn để tìm hiểu về các hình thức tích lũy phù hợp với mục tiêu cá nhân, thay vì chỉ nghĩ đến việc “có bao nhiêu giữ bấy nhiêu”. Tất nhiên, không phải ai cũng cần vội vàng lựa chọn một kênh tài chính nào đó khi chưa hiểu rõ. Nhưng điều tôi rút ra là tiết kiệm chỉ là bước đầu tiên. Sau khi tạo được thói quen để dành tiền, việc tiếp theo nên là học cách quản lý khoản tiền đó và đặt cho nó mục tiêu sinh lời.
2. Tiết kiệm mà chẳng có mục đích gì rõ ràng
Có người mất 5 năm để tiết kiệm 500 triệu, cũng có người mất gấp đôi thời gian. Sự khác biệt đôi khi không nằm ở mức thu nhập, mà là mục tiêu.
Trong một thời gian dài, tôi chỉ nghĩ đơn giản rằng: “Cứ để dành được càng nhiều càng tốt”. Tôi có một tài khoản tiết kiệm, có số tiền tăng lên mỗi tháng, nhưng lại không thực sự biết mình đang để dành vì điều gì. Và bởi không có mục tiêu rõ ràng, đôi lúc tôi cũng khá tùy hứng trong việc phân bổ tiền bạc. Tháng nào chi tiêu nhiều hơn một chút, tôi lại giảm số tiền tiết kiệm xuống. Tháng nào dư dả hơn, tôi mới bù lại.
Sau này, khi bắt đầu chia nhỏ mục tiêu tài chính, tôi mới thấy việc tiết kiệm trở nên dễ dàng hơn rất nhiều. Thay vì chỉ nghĩ “mình cần có nhiều tiền hơn”, tôi đặt ra những cột mốc cụ thể như cần bao nhiêu tiền trong quỹ dự phòng, bao nhiêu tiền cho kế hoạch cá nhân trong 1 năm tới.
Khi có một đích đến rõ ràng, tôi biết mình cần tiết kiệm bao nhiêu mỗi tháng, khoản nào nên ưu tiên và khoản nào có thể điều chỉnh.
Điều tôi tiếc là nếu làm điều này sớm hơn, có lẽ tôi đã không mất nhiều thời gian để thử và sai trong cách quản lý tiền. Khoản 500 triệu hôm nay có thể đã đến nhanh hơn, không phải vì tôi kiếm được nhiều hơn, mà vì tôi biết cách sử dụng nguồn tiền mình có hiệu quả hơn.
3. Nghĩ rằng phải có nhiều tiền mới bắt đầu học về tài chính
Sai lầm cuối cùng cũng là điều tôi thấy nhiều người quanh mình cũng mắc phải: Luôn nghĩ rằng khi có nhiều tiền rồi mới cần quan tâm đến cách quản lý tiền.
Trước đây, tôi từng nghĩ những kiến thức về đầu tư, kế hoạch tài chính hay quản lý tài sản là chuyện dành cho những người có thu nhập cao hoặc đã có khoản tiền lớn. Vì vậy, khi số tiền trong tay còn nhỏ, tôi không dành nhiều thời gian để tìm hiểu. Tôi nghĩ vài triệu đồng mỗi tháng tiết kiệm được thì cũng chưa đủ để làm gì khác.
Nhưng sau này tôi nhận ra, giai đoạn có ít tiền lại chính là lúc phù hợp nhất để học. Bởi khi số tiền còn nhỏ, mình có nhiều cơ hội để thử nghiệm, điều chỉnh thói quen và hiểu bản thân phù hợp với cách quản lý nào. Đến khi có một khoản tiền lớn hơn, mình sẽ không còn bỡ ngỡ trong việc đưa ra quyết định.
Đương nhiên, 500 triệu tôi đang có vẫn là thành quả đáng quý sau nhiều năm cố gắng. Tiết kiệm là một thói quen tốt, nhưng để xây dựng tài chính vững vàng, chỉ giữ tiền thôi có lẽ chưa đủ. Điều quan trọng hơn là hiểu cách quản lý tiền, đặt mục tiêu và chủ động lên kế hoạch từ khi khoản tiền còn nhỏ.
Bởi đôi khi, khác biệt giữa 500 triệu đồng và một con số lớn hơn không nằm ở việc kiếm được bao nhiêu tiền, mà nằm ở việc mình bắt đầu thay đổi cách nhìn về tiền bạc từ khi nào.
Ngọc Linh
