Cuộc gặp giữa hai nỗi sợ ấy không tạo ra phép màu tức thì, mà mở đầu cho hành trình kéo dài nhiều năm, khi Teresa và Boo cùng học cách cảm thấy an toàn bên nhau.
Khi người sợ chó gặp chú chó sợ người
Teresa Hwang từng nghĩ cách tốt nhất để đối phó với nỗi sợ chó là tránh xa chúng. Cô bị chó cắn lần đầu khi mới 10 tuổi và trải qua một lần tương tự nữa ở tuổi 20. Sau những trải nghiệm ấy, Teresa mắc chứng sợ chó. Một con chó lạ xuất hiện trên đường cũng đủ khiến cô căng thẳng. Nếu bắt gặp chó đang được dắt đi, cô có thể chủ động băng sang phía bên kia đường; những buổi chạy bộ ngoài trời cũng trở nên khó khăn vì Teresa luôn phải để ý xem xung quanh có chó hay không.
Khi đến nhà bạn bè, cô thường nhờ họ đưa những chú chó quá hiếu động hoặc hay sủa sang phòng khác. Teresa vẫn có thể làm quen với những con chó mình đã biết, nhưng một con chó lạ gầm gừ hay sủa bất ngờ vẫn đủ khiến cô cảnh giác. Vì thế, ý tưởng nuôi chó chưa bao giờ nằm trong kế hoạch của Teresa. Mọi chuyện chỉ bắt đầu thay đổi khi bạn trai cô muốn có một chú chó.
Sau thời gian cùng chăm sóc Cola, chú chó 16 tuổi của chị gái Teresa, cô dần nhận ra mình có thể sống cùng một con vật mà trước đây bản thân luôn tìm cách tránh né. Hai người bắt đầu tìm hiểu các tổ chức cứu hộ và cuối cùng gặp Patches tại Niagara Dog Rescue. Chú chó sau đó được đổi tên thành Boo.
Boo đã ở trong hệ thống cứu hộ khoảng 6 tháng, được đưa từ Texas đến và từng trải qua nhiều nơi chăm sóc khác nhau. Chú được mô tả là một con chó nhút nhát, dễ sợ hãi, không phù hợp với gia đình quá ồn ào hoặc có trẻ nhỏ, nhưng lại khá hòa đồng với những con chó khác. Ngay lần đầu gặp Boo, Teresa nhận ra chú đang rất căng thẳng. Cô ngồi ở một đầu ghế, trò chuyện với người chăm sóc tạm thời và cố tình không tương tác với Boo.
Khoảng 15 phút sau, Boo từ từ bước ra khỏi chỗ nấp phía sau người chăm sóc. Chú tiến về phía Teresa vài bước, liếm nhẹ lên mũi cô rồi lập tức quay trở lại. Người chăm sóc tỏ ra bất ngờ vì Boo vốn hiếm khi chủ động đến gần người khác. Với Teresa, khoảnh khắc ấy dường như là một dấu hiệu.
Cô quyết định đưa Boo về nhà.
Những bước tiến nhỏ của Boo
Những ngày đầu tiên không hề dễ dàng. Boo gần như không chủ động tương tác với Teresa và bạn trai. Chú đi theo họ quanh nhà nhưng không dám đến quá gần, không ăn khi có người ở cạnh và cũng chẳng hứng thú với đồ chơi. Boo thường cụp đuôi, đi đi lại lại hoặc tìm một góc để thu mình. Những âm thanh rất bình thường trong một căn nhà như tiếng máy giặt hay hệ thống sưởi cũng có thể khiến chú giật mình.
Teresa không biết chính xác Boo từng trải qua chuyện gì trước khi được đưa vào hệ thống cứu hộ, nhưng những biểu hiện ấy khiến cô và bạn trai quyết định không vội vàng huấn luyện chú theo cách thông thường. Điều Boo cần trước tiên không phải là học cách nghe lời, mà là cảm giác an toàn. Hai người duy trì lịch sinh hoạt ổn định, quan sát ngôn ngữ cơ thể của Boo và cố gắng không đẩy chú vào những tình huống khiến nỗi sợ trở nên quá sức.
Ngay cả việc dùng thức ăn làm phần thưởng cũng không hiệu quả. Boo không đặc biệt hứng thú với đồ ăn và đôi khi còn trở nên căng thẳng khi thức ăn xuất hiện. Vì thế, những thay đổi của chú diễn ra rất chậm và thường bắt đầu từ những điều người khác có thể dễ dàng bỏ qua.
Boo bắt đầu vẫy đuôi khi đi dạo. Sau đó, chú ăn trước mặt Teresa và bạn trai. Vài tuần sau, Boo lại chủ động liếm mũi Teresa. Hai tháng sau, chú bắt đầu chơi với một quả bóng. Rồi lần đầu tiên Teresa nghe thấy Boo sủa vì phấn khích khi ở sân sau.
Với một chú chó khác, đó có thể chỉ là những hành động rất bình thường.
Teresa từng có cảm giác mình đang chứng kiến một chú chó học lại những điều vốn rất tự nhiên: chơi đùa, khám phá, giao tiếp và đến gần con người. Nhưng quá trình ấy không phải lúc nào cũng tiến về phía trước. Có những ngày Boo thoải mái hơn, rồi một âm thanh hoặc tình huống bất ngờ lại khiến chú quay về trạng thái sợ hãi. Teresa phải học cách kiên nhẫn với cả những bước lùi ấy.
Cô không thể biết chính xác Boo cần bao lâu để thay đổi, cũng không thể ép chú trở thành một chú chó thân thiện chỉ vì đó là điều mọi người mong đợi ở một con vật được nhận nuôi. Với Boo, việc tiến bộ không phải lúc nào cũng có nghĩa là làm được một điều mới. Đôi khi, chỉ cần chú không bỏ chạy trước một điều từng khiến mình sợ hãi, đó cũng đã là một thay đổi.
Không ai hoàn toàn hết sợ
Sau khoảng 2,5 năm, Boo đã thay đổi rất nhiều nhưng vẫn không trở thành một chú chó “bình thường” theo cách Teresa từng hình dung. Chú vẫn đi đi lại lại khi có người di chuyển trong nhà, vẫn giật mình trước những chiếc lá xào xạc vào ngày nhiều gió và không thích người lạ vuốt ve. Boo không chạy ra cửa để chào khách, cũng không phải kiểu chó lập tức nhảy lên lòng chủ để tìm kiếm sự chú ý.
Nhưng chú đã biết nhìn vào mắt con người, chủ động tiến lại gần khi muốn được vuốt ve và có những âm thanh riêng để báo hiệu rằng mình muốn tương tác. Boo cho phép Teresa bế và có thể thả lỏng trong vòng tay cô. Chú cũng học được cách ngồi, bắt đồ vật, đến đúng chỗ để ăn và tự nguyện vào chuồng ngủ mỗi tối. Ở công viên dành cho chó, Boo thậm chí trở thành một “cao thủ” trong những trò đuổi bắt.
Teresa rất tự hào về chú. Nhưng điều đáng nói là sau từng ấy thời gian, bản thân cô cũng chưa hoàn toàn hết sợ chó. Teresa không còn sợ Boo, kể cả khi chú sủa hoặc gầm gừ, nhưng vẫn cảm thấy lo lắng khi ở cạnh những con chó lạ.
Chỉ là bây giờ, cô nhìn nỗi sợ theo một cách khác.
Teresa nhận ra những hành vi khiến người khác khó hiểu đôi khi chỉ là cách một người hoặc một con vật phản ứng khi họ không cảm thấy an toàn. Cô thậm chí liên hệ điều đó với những học sinh của mình, những người có thể trở nên chống đối, hung hăng, né tránh hoặc thu mình. Đằng sau một hành vi khó chịu đôi khi không phải là sự “hư hỏng”, mà là một nỗi sợ chưa được nhìn thấy.
Câu chuyện của Teresa và Boo vì thế không phải câu chuyện về một người phụ nữ cuối cùng đã hết sợ chó, cũng không phải về một chú chó được yêu thương rồi lập tức trở nên thân thiện. Sau nhiều năm, cả hai vẫn có những giới hạn riêng. Chỉ là những giới hạn ấy không còn ngăn họ bước về phía nhau.
Người ta thường nói Teresa đã cứu Boo khi đưa chú ra khỏi hệ thống cứu hộ. Nhưng với cô, câu chuyện không đơn giản như vậy. Trong quá trình giúp Boo cảm thấy an toàn, Teresa cũng học được cách đối diện với nỗi sợ của chính mình. Mối quan hệ giữa họ không xóa bỏ những gì từng xảy ra, nhưng cho cả hai một nơi mà họ không cần phải liên tục phòng vệ.
Nó có thể bắt đầu bằng một cái vẫy đuôi, một lần chủ động bước lại gần, một buổi đi dạo không còn quá căng thẳng. Với Boo, đó là quá trình học cách tin một con người. Với Teresa, đó là quá trình hiểu rằng không phải con chó nào cũng là mối đe dọa.
Và sau nhiều năm, người phụ nữ từng tránh xa mọi con chó giờ có ít nhất một chú chó mà cô hoàn toàn tin tưởng.
Boo không khiến Teresa hết sợ, cũng như Teresa không thể khiến Boo lập tức quên đi những gì từng khiến chú sợ hãi. Họ chỉ mất nhiều năm để hiểu rằng đôi khi, điều cần thiết không phải là buộc nỗi sợ biến mất, mà là cho nhau đủ cảm giác an toàn để bước thêm một bước về phía nhau.
Tổng hợp
Minh Ngọc
