Dù sở hữu mối quan hệ đối tác chiến lược với OpenAI cùng nhiều mô hình AI hàng đầu hiện nay – Microsoft vẫn đang bị một số nhà phân tích đặt dấu hỏi về vị thế thực sự của mình trong cuộc đua trí tuệ nhân tạo. Nhận định này được nêu ra một cách thẳng thắn bởi Doug O’Laughlin, Chủ tịch SemiAnalysis, trong một chương trình podcast gần đây về AI.
Theo ông O’Laughlin, vấn đề của Microsoft không nằm ở việc thiếu công nghệ hay thiếu quyền tiếp cận các mô hình tiên tiến. Ngược lại, công ty này đang nắm trong tay một lợi thế mà nhiều đối thủ phải ghen tị: quan hệ hợp tác sâu rộng với OpenAI. Tuy nhiên, điều khiến ông thất vọng là cách Microsoft triển khai lợi thế đó ra thị trường.
Một ví dụ dễ thấy là tốc độ triển khai: Trong khi OpenAI liên tục công bố các mô hình mới với nhịp độ nhanh, Microsoft lại không theo kịp trong việc tích hợp đồng thời các mô hình đó vào hệ sinh thái của mình.
Ông O’Laughlin đặt ra một câu hỏi mang tính biểu tượng cho sự chậm trễ này: vì sao mỗi khi OpenAI ra mắt một mô hình mới, Microsoft không thể công bố ngay trong ngày rằng mô hình đó đã được tích hợp đầy đủ vào Copilot hay các sản phẩm chủ lực khác?
Theo ông, khoảng trễ giữa thời điểm mô hình xuất hiện và lúc người dùng Microsoft thực sự có thể sử dụng cho thấy vấn đề không nằm ở quyền truy cập công nghệ, mà ở năng lực tổ chức và triển khai nội bộ.
Nhà phân tích của SemiAnalysis cho rằng Microsoft đang vận hành AI như một lớp tính năng bổ sung, thay vì một năng lực cốt lõi xuyên suốt toàn bộ sản phẩm. Copilot được quảng bá mạnh mẽ, nhưng quá trình đưa các cải tiến AI mới vào thực tế sử dụng lại diễn ra chậm và thiếu tính đồng bộ giữa các nền tảng. Điều này khiến Microsoft, dù sở hữu công nghệ tiên tiến, vẫn bị nhìn nhận là phản ứng chậm hơn so với tốc độ đổi mới của chính đối tác OpenAI và các đối thủ khác.
Cách triển khai đó cũng phản ánh một lựa chọn quản trị mang tính phòng thủ. O’Laughlin mô tả CEO Satya Nadella như đang đặt mình vào vai trò “product manager của Copilot”, cho thấy mức độ tập trung cao độ vào một sản phẩm cụ thể. Có thể nói, AI đã trở thành vấn đề mang tính sống còn đối với Microsoft, và việc đặt cược gần như toàn bộ uy tín lãnh đạo vào một sản phẩm phản ánh áp lực mà công ty đang đối mặt.
Áp lực này khiến cho Microsoft dường như ưu tiên kiểm soát rủi ro và sự ổn định của sản phẩm, hơn là đẩy nhanh tốc độ tích hợp để giành lợi thế truyền thông và thị trường.
Trái ngược với Microsoft, Amazon lại nổi lên như một hình mẫu trái ngược với việc Amazon Web Services vừa công bố kế hoạch chi tiêu lên tới 200 tỷ USD cho AI và hạ tầng liên quan. Theo CEO SemiAnalysis, con số này không chỉ mang tính biểu tượng mà phản ánh năng lực thực tế của Amazon trong việc mở rộng quy mô trung tâm dữ liệu.
Theo dữ liệu theo dõi của SemiAnalysis, nhiều dự án trung tâm dữ liệu quy mô gigawatt của các đối thủ đang bị trì hoãn, trong khi các dự án tương tự của Amazon vẫn bám sát kế hoạch. Lợi thế này đến từ chuỗi cung ứng, khả năng tiếp cận nguồn điện và kinh nghiệm vận hành hạ tầng ở quy mô toàn cầu – những yếu tố được xem là nền tảng cốt lõi của cuộc đua AI, không kém gì bản thân các mô hình trí tuệ nhân tạo.
Tuy nhiên, bức tranh về Microsoft trong bài viết không hoàn toàn mang màu sắc bi quan. Một số tổ chức tài chính vẫn nhìn nhận công ty này từ một góc độ khác. Chuyên gia của BNP Paribas cho rằng Microsoft đang duy trì kỷ luật tài chính vượt trội so với nhiều đối thủ trong nhóm xây dựng hạ tầng AI, với biên lợi nhuận dòng tiền tự do ở mức cao hơn đáng kể. Điều này cho thấy, dù bị nghi ngờ về tốc độ AI, Microsoft vẫn sở hữu nền tảng tài chính vững chắc và khả năng chống chịu tốt trước các chu kỳ đầu tư tốn kém.
Giờ đây, cuộc đua AI không chỉ là câu chuyện về mô hình nào thông minh hơn, mà còn là phép thử đối với năng lực tổ chức, tầm nhìn lãnh đạo và khả năng biến công nghệ thành lợi thế cạnh tranh thực sự của từng tập đoàn công nghệ lớn.
Nguyễn Hải
