LTS: Trong bối cảnh các kỳ thi quan trọng như Kỳ thi tốt nghiệp THPT và tuyển sinh vào lớp 10, tuyển sinh đại học đang đến gần, nhu cầu ôn luyện của học sinh tăng cao kéo theo sự "nở rộ" của các lớp học trực tuyến.
Với nhiều ưu điểm như linh hoạt về thời gian, tiết kiệm chi phí đi lại, các khóa ôn thi online nhanh chóng trở thành lựa chọn của không ít phụ huynh và học sinh. Tuy nhiên, cùng với sự phát triển “nóng” này là hàng loạt vấn đề đặt ra liên quan đến chất lượng giảng dạy, tính minh bạch về đội ngũ giáo viên cũng như trách nhiệm của các tổ chức, cá nhân cung cấp dịch vụ giáo dục trực tuyến.
Từ thực tế đó, phóng viên Đời sống và Pháp luật thực hiện tuyến bài “Cơn sốt ôn thi online: Quảng cáo rầm rộ, chất lượng đến đâu?” nhằm phản ánh bức tranh toàn cảnh của thị trường lớp học trực tuyến hiện nay, đồng thời làm rõ những mặt tích cực, hạn chế và kiến nghị giải pháp để đảm bảo quyền lợi học tập cho học sinh.
Bùng nổ dạy học online, nảy sinh nhiều hệ lụy
Thời gian qua, hoạt động giảng dạy trực tuyến phát triển nhanh chóng. Không chỉ các cơ sở giáo dục chính quy tổ chức dạy học online cho học sinh, sinh viên, mà các hình thức dạy học tự phát trên mạng xã hội, hội nhóm, nền tảng cá nhân cũng nở rộ.
Đáng chú ý, nhiều tài khoản, trang thông tin giảng dạy trực tuyến hoạt động thiếu kiểm soát, không đảm bảo chất lượng nội dung, thậm chí vi phạm sở hữu trí tuệ, cung cấp thông tin sai lệch. Điều này không chỉ ảnh hưởng trực tiếp đến người học mà còn gây nhiễu loạn thông tin, làm suy giảm uy tín của ngành giáo dục.
Trao đổi với PV Đời sống và Pháp luật, Tiến sĩ, luật sư Đặng Văn Cường, Giảng viên Khoa Luật và Lý luận chính trị, Trường Đại học Thủy lợi cho rằng dạy và học là nhu cầu chính đáng trong hoạt động giáo dục. Trong bối cảnh công nghệ thông tin phát triển mạnh mẽ, đặc biệt là sự xuất hiện của trí tuệ nhân tạo (AI), hoạt động dạy học ngày càng trở nên sôi động, mở ra nhiều cơ hội tiếp cận tri thức cho người học.
Cần siết quản lý dạy học trực tuyến, ngăn “loạn chuẩn” trên mạng xã hội
Tuy nhiên, giáo dục là lĩnh vực đặc thù, chịu sự quản lý chặt chẽ của Nhà nước về chương trình, nội dung và các hoạt động liên quan nhằm bảo đảm chất lượng, giữ gìn uy tín ngành giáo dục và bảo vệ quyền lợi người học.
“Tình trạng này đặt ra yêu cầu cấp thiết phải tăng cường quản lý đối với hoạt động giáo dục trực tuyến, đặc biệt trên các nền tảng mạng xã hội”, ông Cường nhấn mạnh.
Dưới góc độ pháp lý, ông Cường phân tích, dạy học trực tuyến là một hình thức giáo dục đã được quy định cụ thể. Theo Thông tư 09/2021/TT-BGDĐT của Bộ Giáo dục và Đào tạo, dạy học trực tuyến được tổ chức thông qua hệ thống công nghệ thông tin, bao gồm phần mềm dạy học, hệ thống quản lý học tập và nội dung.
Hoạt động này có thể được triển khai dưới hai hình thức: hỗ trợ dạy học trực tiếp hoặc thay thế hoàn toàn việc học trực tiếp trong những trường hợp cần thiết. Mục tiêu là nâng cao chất lượng giáo dục, thúc đẩy chuyển đổi số và mở rộng cơ hội học tập cho học sinh.
Thông tư cũng quy định rõ nguyên tắc: nội dung giảng dạy phải đáp ứng chương trình giáo dục phổ thông; đảm bảo hạ tầng kỹ thuật; tuân thủ các quy định về an toàn thông tin, dữ liệu cá nhân và sở hữu trí tuệ.
Ngoài ra, Thông tư 30/2023/TT-BGDĐT quy định về ứng dụng công nghệ thông tin trong đào tạo trực tuyến ở bậc đại học, và Thông tư 29/2024/TT-BGDĐT điều chỉnh hoạt động dạy thêm, học thêm.
Dạy thêm online vẫn phải tuân thủ quy định
Theo ông Đặng Văn Cường, Thông tư 29 không phân biệt hình thức dạy thêm trực tiếp hay trực tuyến. Vì vậy, mọi hoạt động dạy thêm có thu phí, kể cả trên môi trường mạng, đều phải tuân thủ đầy đủ quy định pháp luật.
Cụ thể, từ ngày 14/2/2025, các trường hợp không được tổ chức dạy thêm bao gồm dạy thêm cho học sinh tiểu học (trừ một số trường hợp đặc thù), giáo viên dạy chính khóa không được thu tiền dạy thêm chính học sinh của mình. Việc mở lớp dạy thêm có thu phí phải đăng ký kinh doanh, kê khai và nộp thuế theo quy định.
Tiến sĩ, luật sư Đặng Văn Cường, Giảng viên Khoa Luật và Lý luận chính trị, Trường Đại học Thủy lợi
Đối với các hội nhóm, tài khoản chia sẻ kiến thức miễn phí, dù không thu tiền, vẫn phải đảm bảo tính chính xác của nội dung và không vi phạm sở hữu trí tuệ. Trường hợp đưa tin sai sự thật hoặc cung cấp dịch vụ giáo dục trái phép, các cá nhân, tổ chức có thể bị xử phạt hành chính.
“Trước thực trạng nhiều hoạt động giáo dục trực tuyến mang tính tự phát, thiếu kiểm soát, có dấu hiệu trục lợi, chuyên gia cho rằng cơ quan chức năng cần tăng cường rà soát, kịp thời phát hiện và xử lý vi phạm.
Đồng thời, cần tiếp tục hoàn thiện hành lang pháp lý để quản lý hiệu quả các hoạt động dạy và học trên không gian mạng, nhất là những hình thức không thuộc các cơ sở giáo dục chính quy”, TS Cường cho hay.
Còn nữa
Xem thêm: "Cơn sốt" dạy ôn thi online: Bài 2: Phụ huynh kỳ vọng, học sinh nhiều trải nghiệm trái chiều
