Những năm cuối cấp là giai đoạn vô cùng căng thẳng đối với học sinh. Áp lực thi cử, định hướng tương lai, kỳ vọng của gia đình và xã hội dễ khiến các em cảm thấy lạc lõng và mất phương hướng. Chính vì vậy, trong thời điểm này, sự quan tâm, chia sẻ và hỗ trợ kịp thời từ phía giáo viên và cha mẹ là vô cùng cần thiết.
Đã từng có trường hợp các em học sinh vì áp lực học tập quá lớn mà hoàn toàn đánh mất đi sự tự tin, quyết tâm của bản thân. Tiểu Trương (Trung Quốc) là một học sinh giỏi, điểm số của cậu bé luôn nằm trong top đầu của mọi kỳ thi. Nhưng bất ngờ vào học kì II lớp 12, Tiểu Trương bỗng trở nên ít nói và điểm số dần tụt dốc không phanh. Đi học về, cậu bé sẽ nhốt mình trong phòng không chịu giao tiếp với ai.
Ban đầu, giáo viên và phụ huynh của nam sinh nghĩ rằng thành tích học tập giảm sút là do áp lực thi cử quá nhiều. Tuy nhiên, khi tìm hiểu sâu hơn, họ phát hiện ra cậu bé thường xuyên mất ngủ, mệt mỏi và thiếu tập trung. Hóa ra, sau một lần trượt bài kiểm tra, Tiểu Trương đã trở nên tự ti và thất vọng về năng lực của bản thân. Áp lực phải luôn đạt điểm cao, phải đáp ứng sự mong đợi của gia đình và thầy cô đã khiến cậu bé rơi vào trạng thái lo âu, bất an. Nỗi sợ thất bại cứ ám ảnh, khiến Tiểu Trương dần mất đi sự quyết tâm và niềm vui trong học tập.
Đây chính là một minh chứng cho thấy sức khỏe tinh thần đóng vai trò rất quan trọng trong quá trình học tập và phát triển của học sinh.
Áp lực học tập, áp lực vào đại học, sự kỳ vọng của phụ huynh, sự quan tâm của thầy cô,... tất cả đều là những nỗi sợ "vô hình" đối với học sinh cuối cấp. Nhiều em đang phải vật lộn với căng thẳng, lo âu, mất ngủ triền miên. Nếu không được giải tỏa, những áp lực này có thể dẫn đến trầm cảm, các hành vi tiêu cực, thậm chí là những ý định tự gây hại. Đây không chỉ là những con số thống kê mà là thực tế đang diễn ra ngay trong cuộc sống.
Vậy, với tư cách là những người dẫn dắt, cha mẹ và giáo viên nên làm gì?
Điều đầu tiên, hãy chú ý đến những thay đổi trong tâm lý của trẻ. Đừng coi điểm số là yếu tố duy nhất mà còn cần phải quan tâm đến cảm xúc của con. Nếu thấy trẻ đột nhiên im lặng, cáu kỉnh hoặc điểm số sa sút, cha mẹ và giáo viên nên trao đổi với con kịp thời. Hãy dành thời gian để lắng nghe những tâm sự của con. Đừng vội vàng kết luận hay đưa ra lời khuyên, hãy để trẻ tự do bày tỏ cảm xúc của mình.
Thứ hai, hãy tạo ra một không gian học tập thật sự thoải mái cho con. Đừng biến việc học thành một cuộc chiến căng thẳng. Hãy để con được tự do khám phá những điều mình yêu thích. Thay vì chỉ tập trung vào điểm số, hãy cùng con tìm ra những niềm đam mê và tài năng riêng. Ví dụ, nếu một trẻ có năng khiếu thể thao, thầy cô và cha mẹ có thể khuyến khích trẻ tham gia các cuộc thi vận động để trẻ có thể thư giãn và giải toả được đầu óc khi học tập.
Và cũng đừng quên dạy con cách kiểm soát tâm lý. Hãy cho con biết rằng những mệt mỏi, căng thẳng là một phần tất yếu của cuộc sống và chúng ta hoàn toàn có thể điều chỉnh được nó. Phụ huynh có thể cùng con tìm ra những cách thư giãn hiệu quả như nghe nhạc, tập yoga, hoặc đơn giản chỉ là đi dạo. Hãy khuyến khích con chủ động tìm kiếm sự giúp đỡ khi cần thiết, chẳng hạn như chia sẻ với bạn bè, thầy cô hoặc người thân.
Tâm lý của trẻ vẫn còn chưa thực sự vững vàng trước những áp lực của cuộc sống. Giáo viên và phụ huynh với kinh nghiệm của những người đi trước cần phải có sự quan tâm phù hợp, cùng nhau tạo nên một mạng lưới an toàn, nơi các em có thể chia sẻ và được lắng nghe.
Trang Vũ
