Thông tư 116/2026 của Bộ Công an ban hành quy định chi tiết một số điều và biện pháp thi hành Luật Cư trú, có hiệu lực từ ngày 1/7.
Trong đó, tại điều 26 thông tư quy định về việc kiểm tra cư trú.
Theo đó, hình thức kiểm tra cư trú được tiến hành định kỳ, đột xuất hoặc do yêu cầu phòng, chống tội phạm, bảo đảm an ninh, trật tự.
Chủ thể, địa bàn kiểm tra cư trú là công dân; hộ gia đình; ký túc xá, khu nhà ở của học sinh, sinh viên, học viên; khu nhà ở của người lao động, khu lán trại công trường xây dựng, nông trường, nông trại, đồn điền.
Ngoài ra còn có các địa điểm khác như nhà cho thuê, nhà cho mượn, cho ở nhờ của tổ chức, cá nhân; cơ sở tín ngưỡng, cơ sở tôn giáo; cơ sở trợ giúp xã hội; cơ sở chữa bệnh; cơ sở lưu trú du lịch và các cơ sở khác có chức năng lưu trú; phương tiện dùng để cư trú; cơ quan đăng ký cư trú các cấp; cơ quan, tổ chức có liên quan đến quản lý cư trú.
Công an kiểm tra lưu trú trên địa bàn. (Ảnh: Công an phường Ô Chợ Dừa)
Theo thông tư, nội dung kiểm tra cư trú bao gồm kiểm tra việc triển khai và tổ chức thực hiện các nội dung đăng ký, quản lý cư trú, thu thập, cập nhật, khai thác thông tin cư trú trong Cơ sở dữ liệu về cư trú; quyền và trách nhiệm của công dân, hộ gia đình, cơ quan, tổ chức; các nội dung khác theo pháp luật cư trú.
Cơ quan đăng ký, quản lý cư trú thực hiện kiểm tra việc chấp hành pháp luật về cư trú của công dân, hộ gia đình, cơ quan, tổ chức có liên quan.
Khi kiểm tra, lực lượng công an được quyền huy động lực lượng quần chúng làm công tác bảo vệ an ninh, trật tự ở cơ sở, bảo vệ cơ quan, doanh nghiệp, tổ chức cùng tham gia. Trường hợp cơ quan cấp trên kiểm tra phải phối hợp với cơ quan đăng ký cư trú cấp dưới.
Việc thực hiện kiểm tra định kỳ, đột xuất về cư trú sẽ thuộc trách nhiệm của công an cấp xã, theo khoản 6 điều 25.
Ngoài ra, từ 1/7, công dân nếu qua đêm ở nơi không đăng ký thường trú hay tạm trú phải thông báo lưu trú qua website hoặc VNeID. Công dân phải thông báo lưu trú trước 23h của ngày bắt đầu; nếu đến sau 23h phải thông báo trước 8h hôm sau.
Ngoài việc tiếp nhận thông tin phản ảnh về cư trú trực tiếp tại cơ quan đăng ký cư trú như trước thì từ 1/7 cơ quan cư trú còn tiếp nhận thông tin qua nhiều hình thức. Cụ thể như tiếp nhận qua điện thoại, đường dây nóng do cơ quan đăng ký cư trú thông báo hoặc niêm yết; hòm thư góp ý, hộp thư điện tử do cơ quan đăng ký cư trú thông báo hoặc niêm yết.
Nhà chức trách cũng tiếp nhận phản ánh qua VNeID, các phương tiện thông tin đại chúng; Cổng thông tin điện tử Chính phủ, Bộ Công an và trang thông tin điện tử của Công an các đơn vị, địa phương.
