VTC News dẫn lời bác sĩ CKII Huỳnh Tấn Vũ, Đơn vị điều trị ban ngày, Bệnh viện ĐH Y Dược TP.HCM cơ sở 3 cho biết, với hương thơm đặc trưng cùng mùi vị bùi béo, hạt vừng là một trong những loại hạt quen thuộc được sử dụng từ lâu trong ẩm thực Việt Nam.
"Vừng gồm hai loại hạt màu đen và trắng ngà, ngoài ăn trực tiếp, vừng còn được dùng để ép dầu. Dầu vừng có giá trị dinh dưỡng cao", bác sĩ Vũ nói.
Hạt vừng chứa khoảng 40 - 60% dầu, 22% chất đạm, ngoài ra còn có đồng, canxi oxalat, protid, lipid, glucid, xơ, vitamin B1, B2, PP, E, các chất khoáng như: Ca, P, K, Na, Mg, Fe, Zn, Se, Cu, Mn.
Dầu vừng chứa nhiều calo, chất béo no không bão hòa, axit béo omega-3 và omega-6, canxi, vitamin E, B… có lợi cho tim mạch, tăng tuổi thọ.
Trong Đông y, vừng vị ngọt tính bình đi vào can, phế, tỳ, thận. Vừng tác dụng tư bổ can thận, bổ huyết minh mục, khu phong nhuận tràng, thông nhũ, sinh tân dưỡng phát. Chúng được dùng cho các trường hợp suy nhược cơ thể, râu tóc bạc sớm, da xanh thiếu máu, đau đầu hoa mắt chóng mặt, ù tai, điếc tai, tăng huyết áp, ít sữa, táo bón, huyết niệu, trĩ, kiết lỵ.
Dưới đây là một số tác dụng của vừng đối với sức khoẻ con người.
Tốt cho người huyết áp cao
Các loại dầu tự nhiên của hạt vừng được chứng minh làm giảm bệnh cao huyết áp, giảm sự căng thẳng trên hệ thống tim mạch và giúp ngăn ngừa các bệnh về tim mạch khác nhau.
Ngoài ra hạt vừng cũng rất giàu magiê (với 36g hạt mè đã cung cấp tới 31,6% nhu cầu magie hằng ngày cho cơ thể) làm giảm và ổn định huyết áp, ngăn chặn những cơn đau tim, đột quỵ. Magnesium được biết đến như một loại thuốc giãn mạch hiệu quả.
Bảo vệ tim
Hạt vừng chứa sesamolin và sesamin, hai chất lignan giúp duy trì huyết áp và mức cholesterol. Chúng còn giúp cải thiện bảng điều chỉnh lipid, tức một loạt xét nghiệm để đánh giá nồng độ cholesterol toàn phần. Những người bị cholesterol cao (có nguy cơ bị xơ vữa mạch máu, tuổi thọ ngắn) nên dùng món cháo vừng nấu với khoai mỡ.
Khoai mỡ chứa nhiều chất nhầy có tác dụng “khóa” cholesterol không cho nó hoạt động, và buộc nó theo chất thải ra ngoài. Riêng vừng đen kích thích gan tiết mật, giảm cholesterol.
"Bạn có thể nấu cháo với khoai mỡ cho nhừ rồi trộn vừng rang chín, nghiền nhuyễn vào", bác sĩ Vũ chia sẻ.
Giúp xương chắc khỏe
Sử dụng hạt vừng thường xuyên sẽ cung cấp cho cơ thể các dưỡng chất quan trọng như phốt pho, canxi, kẽm… Các khoáng chất này là những bộ phận không thể tách rời trong việc tạo ra xương mới, tăng cường, tái tạo lại xương hoặc giúp phồng chống bệnh loãng xương.
Cải thiện tiêu hóa
Vừng có nhiều chất xơ, một yếu tố quan trọng trong việc tiêu hóa lành mạnh, sử dụng loại hạt này đúng cách sẽ giảm các tình trạng như táo bón, tiêu chảy, đồng thời bảo vệ sức khỏe của ruột già, giảm nguy cơ mắc bệnh đường tiêu hóa và ung thư.
Chống viêm nhiễm
Nhờ hàm lượng đồng cao, hạt vừng có thể làm giảm viêm ở khớp, xương và cơ. Đồng thời nó còn là khoáng chất cần thiết để tăng cường lưu thông máu, bảo vệ thành mạch máu.
Cải thiện sức khỏe răng miệng
Có lẽ những tác động đáng chú ý nhất của hạt vừng là việc tác động mạnh mẽ đến sức khỏe răng miệng. Dầu trong hạt vừng tác dụng kháng khuẩn mạnh mẽ, nó cũng làm giảm sự hiện diện của vi khuẩn Streptococcus, một loại vi khuẩn thông thường có thể tàn phá các khoang miệng và các bộ phận khác của cơ thể.
Chăm sóc da và tóc
Hạt vừng có hàm lượng kẽm cao, một thành phần quan trọng trong sự hình thành collagen, giúp tăng cường mô cơ, tóc và da. Ngoài ra, dầu mè được chứng minh là làm giảm sự xuất hiện của vết bỏng và dấu vết trên da cũng như các dấu hiệu lão hóa sớm.
3 nhóm người tuyệt đối không sử dụng
Mặc dù có nhiều công dụng nhưng theo TS Lương y Phùng Tuấn Giang, Chủ tịch Viện Nghiên cứu phát triển y dược cổ truyền Việt Nam cho biết, hạt vừng, từ năm 2023, Cơ quan Quản lý Thực phẩm và Dược phẩm Mỹ (FDA) đã chính thức xếp vừng vào nhóm 9 dị nguyên thực phẩm chính. Do đó những người có tiền sử dị ứng với vừng cần tuyệt đối tránh sử dụng dưới mọi hình thức, VietNamnet đưa tin.
Hạt vừng cũng chứa oxalat, vì vậy người mắc sỏi thận, gout hoặc đang áp dụng chế độ ăn hạn chế oxalat nên sử dụng với lượng vừa phải và không dùng thường xuyên.
