Công ty nợ BHXH kéo dài, người lao động cần làm gì?

Theo tin tức trên cổng thông tin điện tử Chính Phủ, bạn đọc hỏi: "Tôi làm việc tại Công ty CP 479 Hòa Bình từ tháng 8/2024 đến tháng 02/2026. Trong thời gian làm việc, Công ty có khấu trừ tiền BHXH hằng tháng của người lao động nhưng đến nay chưa đóng BHXH theo quy định. Trên ứng dụng VssID hiển thị chậm đóng BHXH 1 năm 7 tháng. Tôi đã nghỉ việc nhưng chưa thể chốt sổ BHXH do Công ty còn nợ BHXH kéo dài. Tôi đề nghị cơ quan BHXH hướng dẫn và bảo vệ quyền lợi cho người lao động trong trường hợp này".

Về vấn đề này, BHXH tỉnh Nghệ An trả lời vấn đề này như sau:

Tính đến tháng 5/2026, Công ty CP 479 Hòa Bình còn phải đóng BHXH, BHYT, bảo hiểm thất nghiệp, bảo hiểm tai nạn lao động - bệnh nghề nghiệp với số tiền: 19.201.121.833 đồng (trong đó, tiền lãi do chậm đóng, trốn đóng: 2.151.794.570 đồng). Tính theo quy định, Công ty mới chỉ đóng BHXH cho người lao động đến hết tháng 10/2023.

Thời gian qua, BHXH tỉnh Nghệ An đã thực hiện nhiều biện pháp đôn đốc, yêu cầu Công ty CP 479 Hòa Bình thực hiện nghĩa vụ đóng BHXH, BHYT, bảo hiểm thất nghiệp cho người lao động theo quy định của pháp luật; thường xuyên gửi văn bản thông báo, đôn đốc, yêu cầu nộp số tiền chậm đóng (2 lần/tháng); phối hợp với Phòng Cảnh sát kinh tế Công an tỉnh Nghệ An mời, làm việc với đơn vị; cử cán bộ làm việc để đối chiếu số liệu, lập biên bản, yêu cầu khắc phục về nợ đóng BHXH, BHYT, bảo hiểm thất nghiệp (từ năm 2023 đến nay, BHXH tỉnh đã lập 09 biên bản với đơn vị: ngày 9/6/2023, ngày 26/9/2023, ngày 29/11/2023, ngày 21/3/2024, ngày 20/8/2024, ngày 26/11/2024, ngày 18/3/2025, ngày 1/11/2025, ngày 31/3/2026); thực hiện nghiêm việc tính, thu thêm tiền lãi theo mức lãi suất quy định đối với số tiền nợ, chậm đóng; thông báo công khai danh tính và hằng tháng cập nhật số tiền, thời gian nợ đóng trên Trang thông tin điện tử của ngành...

Mặc dù đã được Công ty CP 479 Hòa Bình nhiều lần đưa ra lộ trình, cam kết khắc phục việc nợ, chậm đóng BHXH, nhưng lại không chấp hành quy định, không thực hiện theo cam kết, chỉ đóng hơn 1/3 số tiền phải đóng (tính từ tháng 1/2023 cho đến hết tháng 5/2026, Công ty CP 479 Hòa Bình đã đóng BHXH, BHYT, bảo hiểm thất nghiệp: 12.283.383.399 đồng).

Trước thực trạng đó, BHXH tỉnh Nghệ An đã chủ động báo cáo, kiến nghị và đã được các cơ quan chức năng tiến hành xử lý:

Chánh Thanh tra BHXH Việt Nam đã ban hành Quyết định số 08/QĐ-TTr ngày 26/3/2025, thành lập Đoàn Thanh tra chuyên ngành, thực hiện thanh tra về đóng BHXH, BHYT, bảo hiểm thất nghiệp đối với Công ty CP 479 Hòa Bình.

Trưởng Đoàn Thanh tra theo Quyết định số 08/QĐ-TTr đã lập Biên bản vi phạm hành chính, đồng thời báo cáo, đề xuất và được Chủ tịch UBND tỉnh Nghệ An ban hành Quyết định số 45/QĐ-XPHC ngày 29/5/2025 Xử phạt vi phạm hành chính đối với Công ty CP 479 Hòa Bình về hành vi chậm đóng BHXH, bảo hiểm thất nghiệp với hình thức, mức phạt tiền tối đa 180 triệu đồng, đồng thời thực hiện biện pháp khắc phục hậu quả: Buộc Công ty đóng đủ số tiền BHXH bắt buộc, bảo hiểm thất nghiệp phải đóng và nộp khoản tiền lãi theo mức lãi suất quy định tính trên số tiền, thời gian chậm đóng vào tài khoản thu của BHXH tỉnh Nghệ An.

Kết thúc Cuộc thanh tra, Chánh Thanh tra BHXH Việt Nam ban hành Kết luận thanh tra số 40/KL-TTr ngày 31/5/2025, yêu cầu Công ty CP 479 Hòa Bình chấp hành nghiêm chỉnh Luật BHXH, Luật BHYT, Luật Việc làm và Quyết định xử phạt vi phạm hành chính số 45/QĐ-XPHC của UBND tỉnh Nghệ An.

Sau khi có Kết luận thanh tra số 40/KL-TTr, BHXH tỉnh Nghệ An tiếp tục áp dụng các biện pháp đôn đốc, thường xuyên gửi văn bản, cử Tổ đôn đốc trực tiếp làm việc, yêu cầu Công ty thực hiện các nội dung Kết luận thanh tra, nhưng đơn vị cũng chỉ đóng, nộp số tiền 180 triệu đồng theo Quyết định xử phạt vi phạm hành chính và đóng đủ số tiền phải đóng BHXH, bảo hiểm thất nghiệp theo quy định tại khoản 2, khoản 3 Điều 6 Quyết định số 60/2015/QĐ-TTg ngày 27/11/2015 của Thủ tướng Chính phủ, khoản 4 Điều 7 Nghị định số 233/2025/NĐ-CP ngày 26/8/2025 của Chính phủ và khoản 3 Điều 8 Nghị định số 158/2025/NĐ-CP ngày 25/6/2025 của Chính phủ quy định chi tiết và hướng dẫn thi hành một số điều của Luật BHXH về BHXH bắt buộc để kịp thời giải quyết các chế độ cho một số người lao động đủ điều kiện hưởng hoặc nghỉ việc, chấm dứt hợp đồng lao động (tính từ tháng 1/2023 đến tháng 5/2026, Công ty CP 479 Hòa Bình đã đóng đủ số tiền phải đóng trong trường hợp này là 698.803.572 đồng để giải quyết cho 29 người lao động (trong đó 22 người giải quyết hưởng các chế độ BHXH, 7 người chấm dứt hợp đồng lao động)).

Việc đôn đốc, yêu cầu, buộc Công ty CP 479 Hòa Bình khắc phục việc nợ, chậm đóng BHXH là rất khó khăn; ngoài sự nỗ lực triển khai đầy đủ các biện pháp của cơ quan BHXH, BHXH tỉnh Nghệ An rất cần có sự quan tâm, phối hợp chặt chẽ từ phía người lao động.

Để việc xác nhận sổ BHXH, giải quyết chế độ BHXH đối với trường hợp của ông Trần Đức Thắng được thực hiện theo đúng quy định, BHXH tỉnh Nghệ An hướng dẫn và đề nghị người lao động kiến nghị, yêu cầu Công ty CP 479 Hòa Bình thực hiện đóng trước đủ số tiền phải đóng BHXH bắt buộc đối với cá nhân người lao động đến thời điểm nghỉ việc theo quy định tại khoản 3 Điều 8 Nghị định số 158/2025/NĐ-CP.

Trường hợp Công ty không thực hiện đóng đủ số tiền phải đóng BHXH bắt buộc đối với cá nhân người lao động đến thời điểm nghỉ việc, người lao động đề nghị Công ty lập hồ sơ, gửi đến cơ quan BHXH đề nghị xác nhận sổ BHXH hoặc giải quyết chế độ BHXH đến thời điểm Công ty CP 479 Hòa Bình đã đóng BHXH; sau khi thu hồi số tiền đóng BHXH bắt buộc, thì xác nhận bổ sung thời gian đóng BHXH và thực hiện điều chỉnh lại chế độ BHXH theo quy định.