Tại thị trấn Lussac, gần Libourne (Pháp), câu chuyện về ông Jean-Marie Goizet đã trở thành minh chứng sống động cho tinh thần học tập không giới hạn. Tờ Le Figaro cho biết, hành trình của ông bắt đầu từ năm 1960. Khi đó, chàng sinh viên trẻ Goizet đã bắt tay vào thực hiện luận án tiến sĩ với đề tài: "Thủy tinh - vật liệu xây dựng hiện đại và các quyền hạn trong Bộ luật dân sự". Đây là chủ đề được một giảng viên giao cho ông vào cuối những năm đại học, bao Tuổi trẻ Online dẫn thông tin cho hay.
Tuy nhiên, áp lực mưu sinh đã khiến việc nghiên cứu bị bỏ ngỏ. Ông Goizet quyết định dừng việc học để trở thành công chứng viên, gắn bó với nghề này suốt nhiều thập kỷ. Đến thập niên 1990, ông nghỉ hưu và dành phần lớn thời gian an hưởng tuổi già bên vườn nho của gia đình.
Cụ ông Jean-Marie Goizet, 89 tuổi bảo vệ thành công luận án tiến sĩ luật. Ảnh: VietNamPlus
Mọi chuyện thay đổi vào năm 2020, khi ông Goizet tình cờ tìm lại được những kỷ vật của quá khứ.
"Tôi đã bỏ dở việc nghiên cứu vì công việc. Khi lục lại những thùng giấy cũ, tôi bất ngờ tìm thấy các bản thảo năm xưa. Tôi tự nhủ: mình không thể để những điều này trở nên vô nghĩa, phải làm tiếp thôi", ông hồi tưởng.
Bên cạnh mong muốn hoàn thành tâm nguyện, ông Goizet cũng hóm hỉnh thừa nhận một chút "ganh đua" lành mạnh: "Tôi luôn tiếc nuối vì chưa hoàn thành luận án. Thấy một số đồng nghiệp đã trở thành tiến sĩ, thú thật tôi cũng có chút ghen tị".
Mang theo quyết tâm đó, ông quay trở lại Trường Luật và Khoa học chính trị thuộc Đại học Bordeaux – nơi ông đã dừng chân hơn 60 năm trước.
Khi trình bày ý tưởng với một giáo sư tại trường, ông nhận được lời nhận xét thẳng thắn rằng đề tài cũ còn quá sơ lược và thiếu chiều sâu. Vị giáo sư gợi ý ông giữ lại cấu trúc cốt lõi nhưng buộc phải mở rộng phạm vi nghiên cứu để phù hợp với bối cảnh hiện đại.
Từ đó, đề tài được phát triển thành "Thủy tinh - vật liệu xây dựng và pháp luật". Đây là một phiên bản nâng cấp toàn diện, bổ sung những khía cạnh pháp lý chưa từng tồn tại vào thập niên 60.
Ông Goizet chia sẻ về những thách thức khi phải cập nhật kiến thức khổng lồ: "Tôi phải học lại rất nhiều, từ luật đô thị đến luật xây dựng. Đặc biệt là luật môi trường - thứ mà vào thời của tôi thậm chí còn chưa ra đời. Tôi thực sự đã trở lại làm một sinh viên đúng nghĩa".
Suốt 5 năm ròng rã, người đàn ông U90 này miệt mài đến thư viện, tra cứu tài liệu và viết lách. "Cũng có những lúc tôi nghi ngờ khả năng của chính mình", ông tâm sự.
Nhìn lại thành quả của mình, ông dí dỏm: "Giá mà tôi nhận bằng đúng năm 90 tuổi thì còn 'oách' hơn nữa!". Ảnh: LE FIGARO
Thông tin trên tờ VietNamPlus, tháng 6/2025, ông Jean-Marie Goizet bước vào buổi bảo vệ luận án. Dù đã trải qua bao thăng trầm của cuộc đời, ông vẫn không giấu được sự hồi hộp khi đứng trước hội đồng khoa học.
Kết quả, công trình nghiên cứu dày hơn 500 trang – được xây dựng từ hai giai đoạn cách nhau hơn 6 thập kỷ – đã nhận được đánh giá xuất sắc. Ông chính thức trở thành tiến sĩ luật ở tuổi 89.
Khoảnh khắc xúc động nhất buổi lễ là khi ông được mời lên sân khấu cùng tân tiến sĩ trẻ nhất khóa. Cả hội trường đã dành cho ông tràng pháo tay dài không ngớt để vinh danh tinh thần bền bỉ hiếm có.
Tháng 9 vừa qua, ông Goizet vừa đón sinh nhật lần thứ 90. Nhìn lại thành quả của mình, ông dí dỏm: "Giá mà tôi nhận bằng đúng năm 90 tuổi thì còn 'oách' hơn nữa!".
Tại trang bìa của luận án, tân tiến sĩ 89 tuổi đã trích dẫn câu nói nổi tiếng của nhà văn Claude Aveline, như một lời đúc kết cho hành trình phi thường của mình:
"Đừng nghĩ rằng bạn đi nhầm đường, chỉ vì bạn chưa đi đủ xa".
