Trước áp lực giao thông khổng lồ khiến trục huyết mạch Vành đai 3 trên cao thường xuyên rơi vào cảnh tê liệt, Cục Cảnh sát giao thông (Bộ Công an) đã đưa ra phương án tái cấu trúc toàn diện mặt đường: tổ chức chạy 3 làn xe mỗi chiều, bỏ làn dừng khẩn cấp và điều chỉnh giảm tốc độ khai thác đồng bộ.
Tuyến huyết mạch quá tải gấp 8 lần công suất
Tuyến Vành đai 3 trên cao từ lâu giữ vai trò là xương sống giao thông kết nối các trục cao tốc hướng tâm, các quốc lộ trọng điểm và mạng lưới vận tải nội đô của Thủ đô Hà Nội. Hiện nay, mặt cắt ngang của tuyến đang được bố trí theo mô hình cao tốc đô thị tiêu chuẩn với 2 làn xe cơ giới lưu thông và 1 làn dành cho xe dừng khẩn cấp ở mỗi chiều.
Tuy nhiên, trước sự gia tăng cơ học chóng mặt của phương tiện cá nhân và xe tải nặng liên tỉnh, mặt đường hiện tại đã hoàn toàn bất lực trước nhu cầu di chuyển.
CSGT làm nhiệm vụ trên Vành đai 3 trên cao. Ảnh: Cục Cảnh sát giao thông
Theo số liệu thống kê từ lực lượng chức năng, vào các khung giờ cao điểm và những ngày lễ Tết, lưu lượng phương tiện đổ dồn qua cầu Thanh Trì và dọc tuyến Vành đai 3 trên cao chạm mốc kỷ lục khoảng 122.606 lượt xe/ngày đêm. Con số này đã vượt gấp gần 8,1 lần lưu lượng thiết kế ban đầu.
Áp lực vượt ngưỡng khiến trục đường thường xuyên đối mặt với các chuỗi ùn tắc kéo dài hàng kilomet, gia tăng nguy cơ va chạm và tạo gánh nặng cực lớn cho công tác điều tiết, bảo đảm trật tự an toàn giao thông.
Kịch bản tái tổ chức
Để nhanh chóng hạ nhiệt các điểm nóng xung đột và nâng cao hiệu suất lưu thông thực tế, Cục Cảnh sát giao thông đã có văn bản đề nghị Sở Xây dựng Hà Nội chủ trì, phối hợp với các cơ quan chuyên trách nghiên cứu, thí điểm phương án phân luồng mới.
Trọng tâm của đề xuất là tái định hình toàn bộ bề mặt tuyến đường theo hướng:
Ảnh được AI hỗ trợ thiết kế
Tổ chức 3 làn xe cơ giới chạy song song mỗi chiều: Thay vì duy trì làn dừng khẩn cấp như hiện nay, toàn bộ chiều rộng mặt cầu cạn sẽ được chia lại để bổ sung thêm một làn lưu thông liên tục, qua đó gia tăng trực tiếp diện tích thoát xe trong các khung giờ cao điểm.
Xóa bỏ làn dừng xe khẩn cấp cố định: Chuyển đổi công năng làn này thành làn xe chạy chính thức, hạn chế triệt để tình trạng các phương tiện tự ý lấn làn, điền vào chỗ trống gây lộn xộn và tranh chấp không gian di chuyển.
Kẻ lại hệ thống vạch sơn, bổ sung biển báo phân làn: Rà soát, cắm lại biển báo hiệu phù hợp với quy mô 3 làn chạy, đồng thời phân tách rõ ràng luồng tuyến theo từng nhóm phương tiện nhằm giảm thiểu rủi ro va quẹt.
Hạ tốc độ khai thác và duy trì đồng tốc: Điều chỉnh giảm vận tốc tối đa cho phép trên toàn tuyến để tạo sự đồng đều trong tốc độ di chuyển của dòng xe. Khi các phương tiện vận hành ở tốc độ vừa phải và đồng nhất, khoảng cách an toàn được rút ngắn hợp lý, triệt tiêu hiện tượng dồn toa và giảm mạnh hiệu ứng "sóng dừng" gây ùn tắc kéo dài.
Tối ưu hạ tầng hiện hữu trong khi chờ đợi các dự án mới
Vành đai 3 trên cao (Hà Nội) thường xuyên ùn tắc. Ảnh: Đại Đoàn Kết
Việc tổ chức lại giao thông theo hướng tận dụng làn khẩn cấp để tăng số làn xe chạy là giải pháp tổ chức linh hoạt từng được nhiều đô thị lớn trên thế giới và một số đoạn tuyến áp dụng nhằm "chữa cháy" khi nguồn lực mở rộng đường chưa thể đáp ứng ngay lập tức.
Đối với tuyến Vành đai 3 trên cao, giải pháp này giúp khai thác triệt để mặt cắt ngang vốn có mà không đòi hỏi chi phí đầu tư xây dựng hạ tầng tốn kém. Đồng thời, việc hạ tốc độ khai thác không chỉ giúp dòng xe di chuyển ổn định, trật tự hơn mà còn hạn chế tối đa các vụ tai nạn nghiêm trọng vốn là nguyên nhân hàng đầu biến Vành đai 3 thành "bãi đỗ xe trên cao".
Phương án hiện đang được các cơ quan chuyên môn cân nhắc, đánh giá kỹ lưỡng các yếu tố kỹ thuật và phương án cứu hộ cứu nạn khi xảy ra sự cố đột xuất, nhằm hướng tới mục tiêu cao nhất là giải tỏa điểm nghẽn, trả lại sự thông suốt cho cửa ngõ Thủ đô.
