Tại buổi gặp mặt với các cơ quan báo chí vào sáng 16/6, Thiếu tướng Đỗ Thanh Bình, Cục trưởng Cục Cảnh sát Giao thông (CSGT) - Bộ Công an đã đưa ra nhiều thông điệp mạnh mẽ. Xuyên suốt bài phát biểu, người đứng đầu lực lượng CSGT không chỉ thẳng thắn nhìn nhận những bất cập nội tại mà còn vạch ra lộ trình chuyển dịch tư duy cốt lõi: từ "quản lý hành chính đơn thuần" sang "quản lý an toàn thực chất".
Báo động ý thức cầm lái và định hướng luật hóa việc nhường đường
Trăn trở lớn nhất của Cục trưởng bắt nguồn từ những trải nghiệm thực tế khi trực tiếp lưu thông trên đường phố, đặc biệt tại thủ đô Hà Nội. Ông bày tỏ sự bất ngờ sâu sắc trước sự thờ ơ với sự an toàn của chính mình và cộng đồng từ một bộ phận lớn người tham gia giao thông.
"Có lúc tôi gặp 10 xe máy rẽ phải nhưng có tới hơn 5 chiếc không biết mở xi-nhan. Việc này cho thấy báo động rất lớn về ý thức", Thiếu tướng Bình nhấn mạnh.
Để giải quyết tận gốc vấn đề này, cơ quan quản lý không thể chỉ dừng ở việc tuyên truyền suông. Cục CSGT dự kiến siết chặt toàn diện quy trình sát hạch cấp giấy phép lái xe, trong đó lồng ghép bắt buộc tiêu chí "đạo đức văn hóa giao thông" – điều mà nhiều quốc gia phát triển đã làm rất tốt.
Cùng với đó, một bước tiến lớn về mặt pháp lý đang được thúc đẩy: cơ quan chức năng sẽ luật hóa quy định buộc phương tiện phải dừng lại hoàn toàn để nhường đường khi có người đi bộ bước qua vạch kẻ, thay vì chỉ "khuyến khích giảm tốc độ" một cách chung chung như hiện nay.
Thiết kế lại hạ tầng và dùng công nghệ xóa bỏ cơ chế "xin - cho"
Nhìn nhận một cách khách quan, Thiếu tướng Đỗ Thanh Bình thẳng thắn chỉ ra thiết kế hạ tầng giao thông hiện tại đang "nghiêng" quá nhiều về phía ưu tiên ô tô, vô tình bỏ quên sự an toàn của nhóm đối tượng yếu thế như người đi bộ, xe đạp và xe máy.
Cục đang lấy huyện đảo Phú Quốc làm địa bàn thí điểm để xây dựng mô hình tổ chức giao thông chuẩn quốc tế, từ hệ thống biển báo song ngữ, đèn thông minh đến phân làn khoa học, trước khi nhân rộng. Đối với các tuyến cao tốc, Cục kiên quyết kiến nghị bắt buộc phải có làn dừng khẩn cấp đúng tiêu chuẩn và hệ thống trạm dừng nghỉ để đảm bảo an toàn kỹ thuật.
Song song với hạ tầng vật lý, "hạ tầng số" đang được xem là chìa khóa để minh bạch hóa toàn bộ công tác xử lý vi phạm. Hệ thống camera "phạt nguội" hiện ghi nhận trung bình 60 - 100 trường hợp vi phạm mỗi ngày trên 7 tuyến cao tốc trọng điểm. Với 100% bằng chứng điện tử được lưu vết, mọi hành vi vi phạm đều bị xử lý nghiêm, loại bỏ hoàn toàn cơ chế can thiệp, "xin - cho".
Đồng thời, ứng dụng "VN Traffic" đang được đẩy mạnh với mục tiêu đạt 20 triệu người dùng, tích hợp sâu cùng VNeID. Ứng dụng này không chỉ giúp người dân bỏ túi giấy tờ vật lý mà còn tự động cảnh báo hạn đăng kiểm, đơn giản hóa tối đa các khâu lập biên bản và nộp phạt.
"Kỷ luật thép" nội bộ, kiên quyết xử lý không có vùng cấm
Để những cải cách trên đường phố phát huy hiệu quả, công tác siết chặt kỷ cương, làm sạch đội ngũ được Cục CSGT xác định là nhiệm vụ sống còn. Thiếu tướng Bình khẳng định việc duy trì trật tự an toàn giao thông phải đi đôi với chế tài nghiêm minh, bắt đầu từ chính lực lượng thực thi công vụ.
Mọi quyết định kỷ luật cán bộ vi phạm đều do đích thân Cục trưởng ký duyệt, có hiệu lực ngay lập tức và cam kết không có bất kỳ sự nể nang hay "vùng cấm" nào. Để làm gương cho toàn lực lượng, tính đến nay, Cục đã trực tiếp xử lý kỷ luật, điều chuyển công tác đối với 4 cán bộ cấp Trưởng tại các địa phương do buông lỏng quản lý.
Sự nghiêm minh này cũng được áp dụng triệt để đối với người tham gia giao thông. Lực lượng chức năng sẽ tiếp tục duy trì áp lực cao đối với các hành vi là nguyên nhân trực tiếp dẫn đến tai nạn như: vi phạm nồng độ cồn, lái xe bạo lực trên đường bộ và đặc biệt là các hành vi chống người thi hành công vụ.
Đối diện dư luận và trả lại giá trị thực chất cho ngành
Một trong những điểm nhấn ấn tượng nhất của cuộc đối thoại là tư duy cởi mở của lãnh đạo Cục CSGT trước dư luận xã hội. Thiếu tướng Đỗ Thanh Bình công khai không đồng tình với việc một số cơ quan, đơn vị chọn cách "khóa bình luận" trước các sự việc nóng. Chủ trương nhất quán của Cục là mở toàn bộ bình luận trên Fanpage chính thức, bởi việc đọc và đối diện với những ý kiến trái chiều là cách để cơ quan quản lý "tự soi lại mình", từ đó điều chỉnh chính sách cho sát với hơi thở cuộc sống.
Bên cạnh đó, ông cũng gửi gắm thông điệp tới giới truyền thông: không cần thiết phải giật gân hay ngợi ca thái quá những hình ảnh CSGT đẩy xe chết máy, quét dọn bùn đất hay giúp người dân trên đường. Đó là nghĩa vụ, là trách nhiệm hiển nhiên của người chiến sĩ công an nhân dân, và hãy để những hình ảnh đẹp đẽ ấy trở thành một phần bình thường trong dòng chảy của xã hội thay vì biến chúng thành "thành tích" đánh bóng tên tuổi.
Tất cả những nỗ lực chưa từng có tiền lệ này — từ việc siết chặt kỷ luật người đứng đầu, minh bạch hóa xử phạt qua công nghệ, cho đến việc dũng cảm đối diện với những lời khen chê — đều nhắm tới một đích đến duy nhất: xóa bỏ triệt để văn hóa "nhờ vả", đưa thượng tôn pháp luật trở thành lẽ tự nhiên.
Thái Hà
