Tờ Kyiv Independent ngày 17/3 đưa tin, theo báo cáo của Tổng thanh tra Bộ Chiến tranh Mỹ, một cựu tướng quân đội nước này - người được giao nhiệm vụ giám sát sự hỗ trợ quân sự dành cho Ukraine do Mỹ dẫn đầu - đã làm thất lạc bản đồ mật trên một chuyến tàu ở châu Âu và bị chấn động não sau khi "uống quá nhiều rượu" trong một bữa tối ở Ukraine.
Bản báo cáo dài 50 trang, đề ngày 12/3, kết luận rằng Trung tướng quân đội Mỹ đã nghỉ hưu Antonio Aguto - người từng đứng đầu Nhóm Hỗ trợ An ninh-Ukraine (SAG-U) có trụ sở tại Đức - đã vi phạm quy định trong việc xử lý bản đồ mật.
Theo Lầu Năm Góc, SAG-U được thành lập vào tháng 11/2022 với khoảng 300 quân nhân, hỗ trợ "điều phối việc huấn luyện và trang bị cho Lực lượng Vũ trang Ukraine" từ Wiesbaden, Đức.
Báo cáo được biên soạn sau khi nhận được ba đơn khiếu nại ẩn danh, tố cáo rằng ông Aguto đã giao quyền kiểm soát tài liệu mật không đúng quy định trong khi đang trên đường đến Kyiv vào tháng 3/2024, để các tài liệu mật cho nhân viên cất giữ.
Trên đường trở về Đức, những tấm bản đồ, vốn được xếp loại là bí mật, đã bị thất lạc và bỏ lại trên một chuyến tàu của Ukraine. Báo cáo cho biết rằng những tấm bản đồ đã được thu hồi một ngày sau đó.
"Đại sứ quán Mỹ tại Ukraine đã thu hồi các tài liệu mật bị bỏ quên trên tàu khi nó quay trở lại Ukraine một ngày sau đó. [Trung tướng] Aguto đã nhận trách nhiệm về vụ việc này," báo cáo cho biết.
“Tôi thường xuyên sử dụng những tấm bản đồ này, bất kể tôi đang ở đâu, để báo cáo cho các quan chức về tình hình đang diễn ra ở Ukraine, đó là công việc của tôi”, lời của ông Aguto được trích dẫn trong báo cáo.
Các nhà điều tra cũng phát hiện ra rằng những tấm bản đồ được cất giữ không đúng quy cách trong một ống hình trụ không được cố định chắc chắn vì "những tấm bản đồ quá lớn để gói lại và ống đựng bản đồ thì quá nhỏ".
Ông Aguto cũng vi phạm quy định được ban hành hồi tháng 7/2022 bởi Đại sứ Mỹ tại Ukraine lúc bấy giờ Bridget Brink, trong đó quy định chỉ có các nhân viên chuyển phát ngoại giao mới được phép mang tài liệu mật vào nước này.
Khi được phỏng vấn, bà Brink đã xác nhận với các nhà điều tra của Lầu Năm Góc rằng ông Aguto phải "tuân thủ các quy tắc an ninh của chúng tôi, bao gồm cả phương thức cụ thể để xử lý tài liệu mật".
Một quan chức quân đội Mỹ giấu tên khác cho biết rằng ông Aguto “lẽ ra nên sử dụng phương thức chuyển phát, hoặc là thông qua một trong những người chuyển phát của chúng ta [Mỹ]… theo đúng quy trình hoặc để đội ngũ của Đại sứ quán [Mỹ tại Ukraine] làm việc đó”.
Ông Aguto nhận trách nhiệm về việc bản đồ bị thất lạc, nhưng nói với các nhà điều tra rằng cấp dưới của ông "thường không cho tôi mang túi xách, chứ đừng nói đến hộp đựng bản đồ".
"Bị chấn động não"
Tờ New York Post ngày 17/3 đưa tin, vị tướng này cũng bị báo cáo là có biểu hiện say xỉn trong một cuộc họp với Đại sứ Mỹ tại Ukraine Brink và Ngoại trưởng Mỹ lúc bấy giờ Antony Blinken vào ngày 14/5/2024.
Đêm hôm trước, trong lúc dùng bữa tối với một quan chức quân đội Ukraine, ông Aguto đã uống chacha - một loại rượu mạnh của Gruzia có nồng độ cồn ít nhất 40%.
“Thông thường, người ta thường bắt đầu bữa tối bằng một loại đồ uống có cồn, rồi sau đó tiếp tục uống suốt đêm hoặc suốt bữa ăn”, ông Aguto nói với các nhà điều tra.
Ông Aguto thừa nhận rằng bản thân đã "hơi say", và một nhân chứng ước tính rằng ông ta đã uống "khoảng hai chai chacha trong suốt đêm đó".
Sau khi trở về phòng khách sạn, ông Aguto bị ngã và đập đầu ít nhất hai lần.
Khi ông xuất hiện để tham dự các cuộc họp vào sáng hôm sau, một nhân chứng cho biết vị tướng "trông rất uể oải" và "đi lại khó khăn". Trong chuyến đi đến Đại sứ quán Mỹ ngày hôm đó, ông Aguto lại bị ngã một lần nữa, "khuỷu tay phải và hàm của ông ấy đập mạnh xuống vỉa hè bê tông."
Trong cuộc gặp với Ngoại trưởng Blinken, ông Aguto được mô tả là "suy giảm nhận thức" và sau đó được chẩn đoán bị chấn động não.
Báo cáo cho biết thực đơn của nhà hàng nơi ông Aguto dùng bữa có ghi loại đồ uống này được phục vụ trong chai 500 ml, cho thấy vị tướng này có thể đã uống tới 1 lít rượu.
"Phần lớn bằng chứng cho thấy Trung tướng Aguto bị chấn động não từ mức độ trung bình đến nặng do chấn thương đầu từ ít nhất một, nếu không phải cả ba lần ngã vào tối muộn ngày 13/5 và sáng ngày 14/5", báo cáo ghi nhận.
Ông Aguto bị kết luận là đã vi phạm các quy định của Bộ Quốc phòng Mỹ về việc tiêu thụ rượu sau khi uống hết hai chai rượu tại bữa tối, được mô tả là một cuộc gặp gỡ quân sự, cùng với một cộng sự giấu tên.
Trước những hành vi sai phạm của ông Aguto, báo cáo của Tổng thanh tra Bộ Chiến tranh Mỹ khuyến nghị Bộ trưởng Lục quân Mỹ nên có những "biện pháp thích hợp", đồng thời chuyển hồ sơ vụ mất tài liệu mật cho Văn phòng An ninh Đặc biệt thuộc Bộ Tư lệnh Châu Âu của Mỹ.
Theo Kyiv Independent, Trung tướng Aguto đã bàn giao quyền chỉ huy SAG-U vào tháng 8/2024, ngay trước khi nghỉ hưu.
Duy Nguyễn
Theo Kyiv Independent, New York Post
