Đảo núi lửa giữa Biển Đông
Nằm cách đất liền Quảng Ngãi khoảng 15 hải lý (gần 30km) về phía đông bắc, đảo Lý Sơn là huyện đảo tiền tiêu của tỉnh Quảng Ngãi. Đảo gồm đảo Lớn (Cù Lao Ré), đảo Bé (An Bình) và hòn Mù Cu. Dù tổng diện tích chỉ hơn 10km², nơi đây lại được giới chuyên môn ví như một "bảo tàng địa chất ngoài trời" nhờ những dấu tích núi lửa được bảo tồn rõ nét.
Theo các nghiên cứu địa chất và hồ sơ Công viên địa chất Lý Sơn - Sa Huỳnh, hòn đảo này được hình thành từ những đợt phun trào núi lửa diễn ra cách đây khoảng 25-30 triệu năm. Các dòng dung nham sau khi nguội đã tạo nên những tầng đá bazan, vách nham thạch và địa hình đặc trưng hiếm thấy ở Việt Nam.
Đảo Lý Sơn là huyện đảo tiền tiêu của tỉnh Quảng Ngãi, được ví như "Jeju của Việt Nam". (Ảnh: VietJetAir)
Đến nay, Lý Sơn vẫn còn lưu giữ hệ thống nhiều miệng núi lửa cổ, trong đó có những miệng nằm dưới đáy biển. Chính những biến đổi địa chất kéo dài hàng triệu năm đã tạo nên diện mạo độc đáo cho hòn đảo giữa biển khơi này.
Theo dữ liệu tìm kiếm cơ sở lưu trú do Agoda công bố, trong những tháng đầu năm 2026, Lý Sơn là một trong những điểm đến nội địa ghi nhận mức tăng trưởng tìm kiếm nổi bật, cho thấy sức hút ngày càng lớn của hòn đảo đối với du khách.
Những thắng cảnh làm nên thương hiệu của đảo
Điểm nổi bật nhất của Lý Sơn là núi Thới Lới - ngọn núi lửa lớn nhất trên đảo với độ cao khoảng 170m. Miệng núi lửa rộng gần 350m hiện trở thành hồ nước ngọt tự nhiên lớn nhất, đóng vai trò quan trọng đối với đời sống người dân địa phương.
Từ đỉnh Thới Lới, du khách có thể phóng tầm mắt bao quát toàn cảnh đảo, những cánh đồng tỏi xanh mướt, làng chài ven biển và đại dương rộng lớn.
Không chỉ nổi tiếng bởi cảnh quan núi lửa, Lý Sơn còn là vùng đất có bề dày lịch sử và văn hóa đặc biệt. (Ảnh: VinWonders)
Không xa đó là núi Giếng Tiền, một miệng núi lửa cổ gần như còn nguyên vẹn với lớp đất đỏ bazan phủ kín sườn núi. Cùng với núi Thới Lới, địa danh này đã được xếp hạng Di tích Quốc gia nhờ giá trị nổi bật về địa chất và cảnh quan.
Một trong những điểm đến nổi tiếng nhất của đảo là Hang Câu. Nơi đây gây ấn tượng bởi các vách đá bazan dựng đứng, bãi cát trắng và làn nước trong xanh. Sự kết hợp giữa hoạt động núi lửa và quá trình bào mòn của sóng biển qua hàng triệu năm đã tạo nên thắng cảnh đặc sắc này.
Lý Sơn là một trong những điểm đến nội địa ghi nhận mức tăng trưởng tìm kiếm nổi bật. (Ảnh: PYS Travel)
Khi hoàng hôn buông xuống, Cổng Tò Vò trở thành địa điểm được nhiều du khách tìm đến. Vòm đá tự nhiên hình thành từ nham thạch núi lửa tạo nên khung cảnh độc đáo hướng ra biển, là điểm check-in nổi tiếng của Lý Sơn.
Trong khi đó, đảo Bé (An Bình) lại mang vẻ đẹp yên bình với bãi cát trắng mịn, làn nước xanh ngọc và những rạn san hô gần bờ. Đây được xem là một trong những khu vực sở hữu màu nước biển đẹp nhất miền Trung.
Hòn đảo lưu giữ những lớp trầm tích lịch sử
Không chỉ nổi tiếng bởi cảnh quan núi lửa, Lý Sơn còn là vùng đất có bề dày lịch sử và văn hóa đặc biệt.
Theo các nghiên cứu khảo cổ học, khu vực này đã có cư dân sinh sống từ khoảng 2.500-3.000 năm trước với những dấu tích thuộc văn hóa Sa Huỳnh. Sau đó là những ảnh hưởng của văn hóa Chăm Pa trước khi người Việt đến khai phá từ khoảng thế kỷ XVI-XVII.
Qua nhiều thế hệ, cư dân trên đảo đã hình thành các làng chài ven biển, phát triển nghề đánh bắt hải sản và canh tác trên lớp đất bazan phủ cát san hô, tạo nên thương hiệu tỏi Lý Sơn nổi tiếng ngày nay.
Đặc biệt, theo tư liệu lịch sử của tỉnh Quảng Ngãi, Lý Sơn còn gắn liền với Hải đội Hoàng Sa kiêm quản Bắc Hải - lực lượng được giao thực hiện nhiều nhiệm vụ trên vùng biển Hoàng Sa và Trường Sa từ hàng trăm năm trước.
Từ thế kỷ XVII, những dân binh chủ yếu được tuyển chọn từ các làng trên đảo đã vượt sóng ra khơi để khai thác hải sản, khảo sát hải trình, đo đạc, cắm mốc và thực hiện nhiều nhiệm vụ liên quan đến chủ quyền biển đảo.
Ngày nay, những giá trị lịch sử ấy vẫn được gìn giữ thông qua các di tích, lễ hội và đời sống văn hóa của cộng đồng cư dân trên đảo.
Hướng tới trung tâm du lịch biển đảo của Việt Nam
Nhờ sở hữu cảnh quan thiên nhiên độc đáo cùng nền văn hóa giàu bản sắc, Lý Sơn đang được định hướng trở thành một trong những trung tâm du lịch biển đảo quan trọng của Việt Nam.
Theo Đề án phát triển đặc khu Lý Sơn thành trung tâm du lịch biển đảo đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045 do tỉnh Quảng Ngãi ban hành, địa phương được định hướng trở thành trung tâm du lịch biển đảo của khu vực Duyên hải Nam Trung Bộ và Tây Nguyên.
Địa phương sẽ tập trung phát triển các sản phẩm nghỉ dưỡng, vui chơi giải trí chất lượng cao kết hợp với du lịch cộng đồng và du lịch trải nghiệm văn hóa bản địa. Tầm nhìn đến năm 2045, Lý Sơn được kỳ vọng trở thành điểm đến biển đảo có sức cạnh tranh ở quy mô quốc gia, đồng thời là điểm dừng chân trên các tuyến du lịch đường biển quốc tế.
Với vẻ đẹp được kiến tạo từ núi lửa cổ, lịch sử hàng nghìn năm và những giá trị văn hóa đặc sắc, Lý Sơn đang từng bước khẳng định vị thế của một trong những điểm đến biển đảo hấp dẫn nhất Việt Nam.
Nguyệt Phạm (Theo Cổng Thông tin điện tử tỉnh Quảng Ngãi, Cổng Thông tin điện tử tỉnh Quảng Ngãi, Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch Quảng Ngãi)
