Một kho báu gắn với lịch sử nước Nga vừa được phát hiện sau gần 110 năm bị chôn giấu dưới lòng đất. Trong quá trình khảo sát một ngôi nhà cổ tại thị trấn Torzhok, cách Moscow khoảng 135 dặm về phía tây bắc, các nhà khảo cổ đã tìm thấy một bình đất sét chứa 409 đồng tiền vàng được chôn dưới nền móng ngôi nhà cổ. Dựa trên niên đại của các đồng tiền và bối cảnh lịch sử, các nhà nghiên cứu cho rằng số tài sản này nhiều khả năng được cất giấu trong giai đoạn hỗn loạn của Cách mạng Nga.
Sự sụp đổ của chế độ quân chủ Nga dưới triều đại Nicholas II được xem là một trong những biến cố có ảnh hưởng sâu rộng nhất thế kỷ 20. Sau hàng trăm năm chế độ nông nô, các tầng lớp lao động đã nổi dậy chống lại chính quyền Sa hoàng vào năm 1917, trong bối cảnh Thế chiến thứ nhất đang diễn ra. Cuộc cách mạng kéo theo 5 năm nội chiến, kết thúc bằng sự chấm dứt của chế độ Sa hoàng và sự ra đời của Liên Xô.
Thời kỳ đó đầy biến động và bất ổn đối với hàng triệu người Nga, buộc nhiều gia đình phải tìm cách bảo vệ tài sản và sinh kế của mình. Phát hiện mới tại Torzhok được cho là một ví dụ điển hình. Các nhà nghiên cứu thuộc Viện Hàn lâm Khoa học Nga đã phát hiện kho báu khi tiến hành khai quật cứu hộ trước khi khu vực này được xây dựng. Sau khi tháo dỡ một phần nền đá của ngôi nhà cổ, nhóm khảo cổ tìm thấy một chiếc bình bị vỡ thành từng mảnh, lẫn bên trong đó là 409 đồng tiền vàng.
Quá trình kiểm kê cho thấy phần lớn số tiền là đồng 10 rúp được đúc trong giai đoạn 1848–1911. Những đồng sớm nhất xuất hiện từ thời Nicholas I, nhưng đa số được phát hành dưới thời Nicholas II. Do đồng tiền mới nhất được đúc vào năm 1911, các nhà khảo cổ cho rằng kho tiền có thể được chôn giấu vào thời điểm cuộc cách mạng bùng nổ. Chủ nhân của nó gần như chắc chắn có ý định quay lại lấy số tiền này, nhưng vì lý do nào đó đã không bao giờ thực hiện được.
Danh tính người sở hữu ban đầu vẫn là một bí ẩn, dù các tài liệu lịch sử có thể giúp thu hẹp phạm vi tìm kiếm. Tư liệu cho thấy vào đầu thế kỷ 20, con phố nơi phát hiện kho báu từng có 24 ngôi nhà. Trong giai đoạn 1914–1921, cư dân khu vực bao gồm linh mục, kế toán, chủ cửa hàng và nhiều lao động phổ thông. Tuy nhiên, hệ thống đánh số nhà hiện nay không trùng với cách đánh số trước đây, khiến việc xác định chính xác người đã chôn số vàng này vẫn chưa thể thực hiện.
Dù vậy, các nhà khảo cổ cho rằng những phát hiện trong tương lai tại Torzhok có thể giúp làm sáng tỏ câu chuyện phía sau kho báu. Trong khi đó, các nhà sử học và chuyên gia tiền cổ tiếp tục nghiên cứu bộ sưu tập này trước khi chúng được trưng bày tại bảo tàng ở Torzhok.
Y Vân (Tham khảo: Heritage Daily)
