Đặt 120 bẫy ảnh, sau hơn 2 tháng chuyên gia bất ngờ phát hiện loài vật hiếm từng vắng bóng nhiều năm

Loài vật quý hiếm bất ngờ lộ diện qua bẫy ảnh ở Nghệ An

Theo Dân trí, ngày 17/12, ông Nguyễn Văn Sinh, Giám đốc Khu bảo tồn thiên nhiên Pù Hoạt (Nghệ An), cho biết thiết bị bẫy ảnh đã ghi nhận được hình ảnh cá thể beo lửa trong rừng tự nhiên. Đây là kết quả của chương trình nghiên cứu kéo dài hơn hai tháng, sử dụng hệ thống bẫy ảnh kết hợp các mô hình thống kê hiện đại nhằm điều tra, giám sát và đánh giá hiện trạng động vật hoang dã tại khu bảo tồn.

Với 120 bẫy ảnh đặt tại 60 điểm trên các sinh cảnh đặc trưng, nhiều loài động vật quý hiếm đã được ghi nhận. Tuy nhiên, theo lãnh đạo khu bảo tồn, phát hiện đáng chú ý nhất là lần đầu tiên hình ảnh beo lửa được xác nhận bằng chứng trực quan ngoài tự nhiên tại Pù Hoạt là điều mà giới khoa học Việt Nam đã chờ đợi suốt nhiều năm.

Nhiều thập kỷ gần như không có ghi nhận trực tiếp

Trong nhiều năm trước đây, việc ghi nhận loài này ngoài tự nhiên tại Việt Nam gần như vắng bóng. Phần lớn các thông tin chỉ dừng lại ở dấu vết gián tiếp, ghi chép cũ hoặc lời kể của người dân địa phương, trong khi không có bằng chứng trực quan như hình ảnh hay video từ các khảo sát thực địa.

Nhiều khu rừng từng được xem là sinh cảnh của loài cũng không tái ghi nhận trong thời gian dài, khiến giới bảo tồn từng lo ngại loài vật này có thể đã biến mất khỏi một số khu vực hoặc chỉ còn tồn tại với mật độ cực thấp, rất khó phát hiện.

Trong bối cảnh đó, việc bẫy ảnh ghi nhận được hình ảnh cá thể này tại Khu bảo tồn thiên nhiên Pù Hoạt (Nghệ An) được đánh giá là bằng chứng khoa học trực quan quan trọng, khẳng định loài vẫn còn tồn tại trong tự nhiên Việt Nam. Phát hiện này không chỉ góp phần bổ sung dữ liệu về phân bố, mà còn giúp củng cố các nghiên cứu trước đây về giá trị đa dạng sinh học của khu bảo tồn.

Beo lửa – loài vật quý hiếm bậc nhất rừng Đông Nam Á

Beo lửa, tên khoa học Catopuma temminckii, còn được gọi là mèo vàng châu Á, thuộc họ Mèo (Felidae). Đây là loài thú ăn thịt cỡ trung, kích thước lớn hơn mèo rừng nhưng nhỏ hơn báo hoa mai. Cá thể trưởng thành có chiều dài thân khoảng 90–110 cm, nặng từ 9–16 kg, với bộ lông đặc trưng màu vàng nâu đến đỏ sậm; một số cá thể có màu xám sẫm hoặc đen tuyền.

Loài này sống đơn độc, hoạt động chủ yếu về đêm, di chuyển lặng lẽ trong rừng rậm và có khả năng leo trèo tốt. Thức ăn của beo lửa gồm các loài vật nhỏ và trung bình như chuột, sóc, khỉ nhỏ và chim rừng.

Theo Sách đỏ Việt Nam, beo lửa được xếp vào nhóm CR – Cực kỳ nguy cấp, với nguy cơ tuyệt chủng trong tự nhiên rất cao. Các nghiên cứu cho thấy quần thể loài đã suy giảm hơn 80% trong khoảng 30 năm, chủ yếu do mất sinh cảnh rừng và nạn săn bắt trái phép. Trên phạm vi phân bố rộng khắp Đông Nam Á, beo lửa được ghi nhận là loài hiếm gặp và khó quan sát bậc nhất.

Giá trị bảo tồn từ phát hiện ở Pù Hoạt

Theo ông Nguyễn Văn Sinh, việc ghi nhận hình ảnh beo lửa ngoài tự nhiên tại Pù Hoạt không chỉ bổ sung dữ liệu khoa học, mà còn củng cố các nghiên cứu trước đây về sự phân bố của loài tại Nghệ An. Đây cũng là tín hiệu tích cực cho thấy giá trị đa dạng sinh học cao của khu bảo tồn, đồng thời đặt ra yêu cầu cấp thiết trong việc tăng cường bảo vệ sinh cảnh, ngăn chặn săn bắt và giám sát các loài thú ăn thịt quý hiếm.

Sau hơn 20 năm gần như "im lặng" trong rừng sâu, sự lộ diện của loài vật này qua bẫy ảnh được xem là lời nhắc nhở mạnh mẽ rằng: những cánh rừng còn được bảo vệ tốt vẫn đang âm thầm lưu giữ các loài hoang dã quý giá và chỉ cần chậm trễ, con người có thể đánh mất chúng vĩnh viễn.

Nguyệt Phạm (Theo Dân trí, IUCN, iNaturalist)