Xuất huyết não thường “gõ cửa” bằng những tín hiệu nhỏ
Trong thực hành lâm sàng, không ít bệnh nhân xuất huyết não nhập viện trong tình trạng nguy kịch, dù chỉ một ngày trước đó vẫn sinh hoạt bình thường. Khi nhìn lại, họ thực ra đã có những dấu hiệu cảnh báo từ sớm, nhưng vì chủ quan hoặc hiểu sai, các tín hiệu này không được chú ý.
Xuất huyết não là tình trạng có tỷ lệ tử vong và tàn phế cao, diễn tiến nhanh và khó lường. Không giống cảm cúm hay nhiều bệnh mạn tính khác, bệnh có thể khởi phát rất kín đáo nhưng lại gây tổn thương nghiêm trọng trong thời gian ngắn. Vì vậy, nhận diện sớm các dấu hiệu bất thường chính là yếu tố quyết định cơ hội can thiệp.
5 triệu chứng dễ bị xem nhẹ nhưng cần đi khám ngay
Theo bác sĩ, nếu 5 biểu hiện dưới đây xuất hiện thường xuyên, đặc biệt ở người có tăng huyết áp, đái tháo đường, xơ vữa động mạch hoặc tiền sử bệnh mạch máu não, cần nhanh chóng đến bệnh viện để chụp CT hoặc MRI sọ não.
Thứ nhất, buồn nôn và nôn ói tái diễn, không kèm đau bụng, tiêu chảy hay sốt. Đây là kiểu nôn do trung tâm thần kinh, thường gặp khi có tổn thương ở tiểu não hoặc thân não, không giống rối loạn tiêu hóa thông thường.
Thứ hai, đột ngột đi đứng loạng choạng, mất thăng bằng. Người bệnh vẫn có sức ở chân tay nhưng không kiểm soát được tư thế, dễ bị nhầm với mệt mỏi hoặc hạ đường huyết.
Thứ ba, nói ngọng, nói khó, phát âm không rõ, lời nói trở nên lạ tai dù bản thân người bệnh đôi khi không nhận ra. Gia đình thường là người phát hiện sớm nhất dấu hiệu này.
Thứ tư, tê bì hoặc yếu một bên tay chân, đặc biệt là cảm giác “không làm theo ý mình”. Triệu chứng có thể chỉ kéo dài vài phút rồi tự hết, khiến nhiều người chủ quan, nhưng đây là tín hiệu cảnh báo rất quan trọng.
Thứ năm, buồn ngủ bất thường, lú lẫn, phản ứng chậm, trả lời không đúng câu hỏi hoặc không tỉnh táo như thường ngày. Đây không phải mệt mỏi thông thường mà là dấu hiệu thay đổi mức độ ý thức do não bị chèn ép.
Đau đầu có thể là biểu hiện muộn của xuất huyết não
Cơn đau đầu dữ dội thường được xem là “dấu hiệu kinh điển” của xuất huyết não, nhưng thực tế đó lại là biểu hiện tương đối muộn. Nhiều trường hợp xuất huyết nhỏ, xuất huyết sâu hoặc tiến triển chậm không gây đau đầu rõ rệt trong giai đoạn đầu, mà biểu hiện bằng nôn ói, yếu liệt hoặc rối loạn ý thức.
Nguyên nhân là trước khi mạch máu não vỡ hoàn toàn, tình trạng rò rỉ máu (vi xuất huyết) đã kích thích các vùng chức năng của não, gây ra những biểu hiện “kỳ lạ” nói trên. Đây được xem là lời cầu cứu sớm của não bộ, nhưng rất dễ bị bỏ qua.
Thế nhưng, một sai lầm phổ biến là chờ đến khi đau đầu dữ dội mới nghĩ đến xuất huyết não. Trên thực tế, nhiều bệnh nhân nhập viện khi đã rơi vào hôn mê hoặc liệt nặng chỉ vì trì hoãn vài giờ đến vài ngày.
Bác sĩ cũng cảnh báo việc tự ý dùng thuốc “hoạt huyết”, thuốc bổ hay các bài thuốc dân gian khi có dấu hiệu nghi ngờ là vô cùng nguy hiểm, bởi có thể làm tình trạng chảy máu nặng hơn.
Cách xử trí đúng nhất vẫn là phát hiện sớm, đi khám sớm, chẩn đoán hình ảnh kịp thời. Đôi khi, chỉ sớm hơn nửa giờ đến bệnh viện cũng có thể giúp người bệnh tránh được di chứng nặng nề hoặc tử vong.
Xuất huyết não không chờ đợi và cũng không “nương tay” với sự chủ quan. Hiểu được những tín hiệu sớm của cơ thể chính là cách mỗi người tự bảo vệ mình trước một trong những bệnh lý nguy hiểm nhất của hệ thần kinh.
Lam Chi
Nguồn: Toutiao
