Quân đội Mỹ tuyên bố đã thực hiện một chiến dịch tìm kiếm - cứu nạn quy mô lớn trong lãnh thổ Iran để giải cứu viên phi công còn mất tích của chiếc F-15E bị bắn rơi, trong bối cảnh chiến dịch này có lúc chuyển thành một cuộc đấu súng dữ dội trên thực địa.
Diễn biến mới nhất cho thấy người này đã được đưa ra khỏi Iran và hiện an toàn. Tổng thống Donald Trump sau đó trực tiếp xác nhận chiến dịch đã thành công.
Trước đó, ngày 3/4, Iran tuyên bố bắn rơi hai máy bay chiến đấu của Mỹ trong không phận nước này, gồm một tiêm kích F-15E và một cường kích A-10.
Phi công của chiếc A-10 đã thoát ra ngoài an toàn. Với chiếc F-15E, một thành viên tổ lái được giải cứu từ sớm, trong khi người còn lại mất tích, buộc Mỹ phải triển khai chiến dịch tìm kiếm - cứu nạn quy mô lớn nói trên.
Một tiêm kích F-15E của Mỹ bị bắn rơi ở Iran hôm 3/4 (Ảnh: X).
Đấu súng dữ dội, Mỹ đột kích giải cứu phi công F-15E
Những cập nhật đầu tiên từ phía Mỹ cho thấy chiến dịch giải cứu diễn ra trong điều kiện cực kỳ căng thẳng. Al Jazeera dẫn lời một quan chức chính phủ Mỹ ngày 5/4 cho biết viên sĩ quan mất tích của chiếc F-15E đã được giải cứu sau một “cuộc giao tranh dữ dội”.
Ở thời điểm đó, nguồn tin này nói chiến dịch vẫn đang tiếp diễn: lực lượng cứu hộ đã tiếp cận được người cần cứu, nhưng việc rút ra khỏi Iran vẫn chưa hoàn tất, nên chưa thể coi là đã an toàn tuyệt đối.
Tuy nhiên, các cập nhật sau đó cho thấy cục diện đã thay đổi. Theo phần thông tin mới được công bố, chiến dịch không dừng lại ở việc tìm thấy viên sĩ quan mất tích, mà đã đi tới bước cuối cùng: lực lượng Mỹ đưa được người này ra khỏi lãnh thổ Iran.
Theo thông tin mới, chiến dịch giải cứu "bắt đầu trong bóng tối" và kết thúc khi trời đã sáng. Khi lực lượng Mỹ áp sát vị trí của viên sĩ quan đang ẩn náu trên mặt đất, một cuộc đấu súng đã nổ ra. Chính trong lúc cuộc đấu súng diễn ra, lực lượng cứu hộ đã tiếp cận mục tiêu, đưa người này ra khỏi khu vực nguy hiểm và tổ chức rút lui.
Thông tin từ Al Jazeera nêu rõ: viên sĩ quan mất tích đã được đưa lên phương tiện và bay ra khỏi Iran, hiện đã an toàn.
Một mảnh vỡ được cho là của tiêm kích F-15E bị bắn rơi được tìm thấy ở Iran (Ảnh: Mirror).
Trong đêm diễn ra chiến dịch, truyền thông Iran cùng lúc đưa tin quân đội Mỹ đã tiến hành các cuộc không kích tại tỉnh Kohgiluyeh và Boyer-Ahmad, nơi viên sĩ quan điều khiển hệ thống vũ khí của chiếc F-15E được cho là đã nhảy dù thoát khỏi máy bay sau khi tiêm kích này bị bắn rơi.
Phóng viên RT, dẫn các nguồn tin trong chính phủ Mỹ xác nhận thông tin về những cuộc “giao tranh dữ dội” giữa quân đội Mỹ đang thực hiện nhiệm vụ giải cứu tổ lái F-15E và các lực lượng Iran.
Một đoạn video chưa được công bố cho thấy cảnh giao chiến gần thủ phủ của tỉnh Kohgiluyeh và Boyer-Ahmad. Truyền thông Iran cho biết một tháp viễn thông trong khu vực đã bị trúng đòn không kích.
Hàng trăm đặc nhiệm tham gia chiến dịch
Theo Al Jazeera, hàng trăm binh sĩ đặc nhiệm Mỹ đã tham gia cuộc giải cứu này. Một thành viên tổ lái của chiếc F-15E đã được đưa ra trước đó, còn viên sĩ quan còn lại phải ẩn náu trên mặt đất trong suốt hai ngày, trong khi quân đội Mỹ liên tục theo dõi vị trí của ông và chuẩn bị phương án tiếp cận.
Ghi nhận của Al Jazeera cho biết, quân đội Mỹ không triển khai một tổ cứu hộ nhỏ lẻ, mà tổ chức một lực lượng đủ lớn để vừa áp sát, vừa yểm trợ, vừa bảo đảm khả năng rút quân nếu tình hình xấu đi.
Máy bay Mỹ đã tiến vào lãnh thổ Iran, tiếp cận khu vực viên sĩ quan mất tích đang ẩn náu, sau đó đưa ông lên phương tiện và bay ra ngoài.
Hình ảnh được cho là ghế phóng của tiêm kích F-15E bị bắn rơi được tìm thấy ở Iran (Ảnh: Mirror).
Ông Trump xác nhận giải cứu thành công F-15E
Sau các cập nhật từ giới chức và truyền thông, Tổng thống Donald Trump đã trực tiếp xác nhận chiến dịch giải cứu đã hoàn tất. Trên mạng xã hội, ông viết:
“CHÚNG TA ĐÃ ĐƯA ĐƯỢC ANH ẤY VỀ! Thưa đồng bào Mỹ, trong vài giờ qua, quân đội Mỹ đã thực hiện một trong những chiến dịch tìm kiếm - cứu nạn táo bạo nhất trong lịch sử nước Mỹ để giải cứu một sĩ quan thành viên tổ lái tuyệt vời của chúng ta, người đồng thời cũng là một đại tá rất được kính trọng, và tôi rất vui được thông báo với các bạn rằng, anh ấy hiện AN TOÀN, BÌNH AN!”
Ở một cập nhật khác, ông Trump cho biết quân đội Mỹ đã theo dõi vị trí của viên sĩ quan này “24 giờ mỗi ngày” và “kiên trì lên kế hoạch giải cứu ”. Theo ông, quân đội Mỹ đã điều “hàng chục máy bay, được trang bị những loại vũ khí sát thương nhất thế giới, để đưa viên sĩ quan về”.
Tổng thống Mỹ cũng nói rõ tình trạng của viên sĩ quan vừa được giải cứu: “Anh ấy bị thương, nhưng sẽ ổn.” Đây là lần xác nhận trực tiếp nhất từ phía Nhà Trắng về việc người mất tích đã được đưa ra ngoài an toàn, đồng thời làm rõ rằng chiến dịch không chỉ dừng ở việc tìm thấy mục tiêu, mà đã kết thúc với việc rút người thành công khỏi Iran.
Trong phát biểu sau đó, ông Trump còn nhấn mạnh: “Việc chúng ta có thể thực hiện cả hai chiến dịch đó mà không một người Mỹ nào thiệt mạng, thậm chí bị thương, một lần nữa chứng minh rằng chúng ta đã giành được ưu thế áp đảo và quyền làm chủ bầu trời Iran.”
Iran lộ "lá bài tẩy" bắn rơi máy bay Mỹ
Hiện Iran vẫn chưa lên tiếng về thông tin chiến dịch giải cứu do Mỹ tuyên bố. Giới chuyên gia cho rằng việc Iran bắn rơi hai máy bay chiến đấu của Mỹ cho thấy, dù phải hứng chịu những tổn thất quân sự đáng kể, Tehran vẫn đủ khả năng khiến chi phí mà Mỹ và Israel phải gánh chịu gia tăng rõ rệt nếu xung đột tiếp tục kéo dài.
Theo Wall Street Journal, đây được xem là một phần trong chiến lược then chốt của Iran: gây tổn thất cho đối phương nhằm tạo sức ép ngày càng lớn, từ đó ảnh hưởng đến quyết tâm theo đuổi cuộc chiến.
Trong hơn một tháng qua, Iran đã triển khai cách tiếp cận mang tính bất đối xứng, bao gồm việc nhắm vào các quốc gia vùng Vịnh, phá hủy hệ thống radar cùng các cơ sở trọng yếu trong mạng lưới phòng không của đối thủ, đồng thời làm gián đoạn đáng kể hoạt động vận chuyển dầu qua eo biển Hormuz.
Ông William Wechsler, cựu quan chức Bộ Quốc phòng Mỹ và hiện phụ trách chương trình Trung Đông tại Hội đồng Đại Tây Dương, nhận định vụ việc máy bay Mỹ bị bắn hạ cho thấy "Mỹ có thể đã chiếm ưu thế trên không, nhưng vẫn chưa kiểm soát hoàn toàn không phận".
Ông cho rằng IRGC là một lực lượng quân sự có tính tổ chức cao, đã nhiều lần chứng minh khả năng thích nghi và học hỏi, và rõ ràng vẫn đủ năng lực gây rủi ro cho phi công cũng như các quân nhân Mỹ.
Các chuyên gia nhận định thêm rằng nếu Iran tiếp tục duy trì năng lực tấn công và khiến chi phí chiến tranh đối với Mỹ ngày càng tăng, điều này có thể buộc Washington phải điều chỉnh lại các tính toán chiến lược. Nói cách khác, Tehran đang tìm cách chứng minh rằng dù chịu thiệt hại, họ vẫn có thể gây ra những tổn thất lâu dài và đáng kể cho đối phương.
Minh Minh (Theo Al Jazeera)
