Công ty khởi nghiệp chip AI DeepX của Hàn Quốc vừa hoàn tất thiết kế và chuyển sang khâu đúc thử (tape-out) bộ tăng tốc AI thế hệ hai mang tên DX-M2, theo tờ EE Times đưa tin ngày 9/11/2026. Đây là chip dành cho điện toán AI tại biên (Edge AI), chế tạo trên dây chuyền công nghệ đúc bán dẫn tiến trình 2 nanomet (2nm) tiên tiến nhất của Tập đoàn Samsung Electronics, nhằm đưa AI tạo sinh vào robot, máy bay không người lái (drone) và nhiều thiết bị đầu cuối khác.
Lâu nay, khi nhắc đến việc vận hành các mô hình ngôn ngữ lớn (LLM) hay trí tuệ nhân tạo tạo sinh, giới công nghệ thường nghĩ ngay đến những dàn máy chủ khổng lồ đặt trong trung tâm dữ liệu. Những con chip đồ họa máy chủ này có giá bán đắt đỏ lên tới hàng chục nghìn USD mỗi chiếc, đồng thời tiêu thụ từ vài trăm đến cả nghìn Watt điện (tương đương công suất của một chiếc bếp từ hoặc máy điều hòa nhiệt độ) và tỏa nhiệt nóng rực.
Sự xuất hiện của mẫu chip mới do DeepX thiết kế nhằm giải quyết triệt để bài toán "bình dân hóa và tiết kiệm điện" để đưa AI rời khỏi các phòng máy lạnh ra ngoài đời thực. Theo thông số được DeepX công bố, hãng đặt mục tiêu cung cấp thương mại con chip 2nm này với mức giá bán lẻ chưa tới 50 USD (khoảng 1,25 triệu đồng) cho mỗi đơn vị sản phẩm - tức rẻ hơn hàng trăm lần so với các dòng chip máy chủ AI truyền thống.
Theo thông số DeepX công bố, DX-M2 được thiết kế để chạy các mô hình ngôn ngữ lớn (LLM) từ 20 tỷ đến 100 tỷ tham số (khoảng 3 tỷ đến 20 tỷ tham số hoạt động) với tốc độ 10 đến 30 token mỗi giây, tùy mô hình. Mức tiêu thụ điện chỉ khoảng 5 Watt, ngang chip thế hệ đầu DX-M1, hiện đã sản xuất hàng loạt cho các ứng dụng thị giác máy tính.
Ấn tượng hơn cả là hiệu suất tiêu thụ năng lượng: dù đủ sức xử lý trực tiếp các mô hình ngôn ngữ lớn và tác vụ AI tạo sinh ngay trên thiết bị đầu cuối mà không cần gửi dữ liệu qua mạng Internet về máy chủ đám mây, con chip thế hệ hai của DeepX chỉ tiêu thụ mức điện năng vỏn vẹn khoảng 5 Watt. Mức công suất 5 Watt này chỉ tương đương với một chiếc bóng đèn ngủ cỡ nhỏ trong phòng hoặc bằng đúng củ sạc chậm của những chiếc điện thoại đời cũ.
Nhờ vừa có giá thành dưới 50 USD vừa chỉ ăn 5 Watt điện mà không cần quạt tản nhiệt cồng kềnh, siêu chip AI 2nm của Hàn Quốc mở ra cơ hội trang bị "bộ não AI độc lập" cho hàng loạt thiết bị di động bị giới hạn về pin. Các robot tự hành, máy bay không người lái (drone), camera giám sát thông minh hay thiết bị gia dụng giờ đây có thể tự suy luận và hiểu mệnh lệnh phức tạp của con người ngay tại chỗ ngay cả khi mất kết nối mạng.
Chip còn được ghép với bộ nhớ LPDDR5x-PIM của Samsung, công nghệ cho phép tính một phần phép toán ngay trong chip nhớ để giảm thời gian truy xuất dữ liệu. Mô phỏng của DeepX cho thấy chuyển các phép nhân ma trận với vector (GEMV) sang bộ nhớ này giúp tăng tốc độ sinh token lên 6,7 lần trên mô hình Llama3.1-8B so với dùng DX-M2 đơn lẻ, nhưng tổng điện năng tiêu thụ cũng tăng 2,7 lần. Trình biên dịch hỗ trợ chế độ này mới ở dạng nguyên mẫu dựa trên mô phỏng, và hãng đang làm các mô-đun phần cứng để thử trên thực tế.
CEO Lokwon Kim cho biết thay đổi quan trọng nhất giữa hai thế hệ là băng thông bộ nhớ, tăng gấp ba từ 50 lên 150 GB mỗi giây. Hãng cho biết hiệu suất điện của bộ xử lý thần kinh (NPU) tăng gấp đôi nhờ cải tiến thiết kế, chuyển sang tiến trình 2nm tăng thêm gấp đôi nữa, và chip đạt 80 TOPS (80 nghìn tỷ phép tính mỗi giây).
DX-M2 nhắm tới robot, máy tính AI (laptop, máy trạm), ô tô và thiết bị IoT. Ông Kim cho rằng với mức điện 5 Watt, chip có thể dùng cho drone hay các thiết bị chạy pin. DeepX cũng đang hợp tác với Intel để tích hợp bộ công cụ OpenVINO với bộ phát triển phần mềm của hãng.
DeepX dự kiến có mẫu chip DX-M2 vào tháng 3/2027 và sản xuất hàng loạt vào mùa thu 2027. Thế hệ ba DX-M3, dự kiến ra mắt năm 2028, sẽ dùng thiết kế chiplet và bộ nhớ LPDDR6-PIM.
Vân Anh
