Trong một buổi gặp mặt khách hàng tại Thượng Hải (Trung Quốc) vài năm trước, Trần Gia Hạo, nhân viên 27 tuổi của một công ty công nghệ chuyên cung cấp giải pháp dữ liệu cho doanh nghiệp, đã tạo ra bước ngoặt sự nghiệp chỉ bằng cách mở lời đúng lúc. Không có hợp đồng được ký ngay hôm đó, cũng không có bài thuyết trình bùng nổ, điều khiến tổng giám đốc để ý và quyết định thăng chức cho anh sau này lại nằm ở cách anh xuất hiện trong những phút đầu tiên của cuộc gặp.
Hôm ấy, công ty Gia Hạo làm việc với một đối tác lớn trong ngành logistics. Phía khách hàng cử phó tổng giám đốc họ Lý, người nổi tiếng cẩn trọng và rất để ý tác phong. Đội đi họp gồm tổng giám đốc Vương, một trưởng bộ phận và Gia Hạo, người trực tiếp phụ trách mảng dữ liệu vận hành của dự án. Khi bước vào phòng họp, một đồng nghiệp trẻ đi cùng lập tức cúi đầu chào rất nhanh, giọng lễ phép và quen thuộc: “Em chào anh Lý”. Không ai thấy có gì sai, thậm chí đó còn là phản xạ thường thấy của nhiều người trẻ.
Gia Hạo đứng ngay sau, nhưng anh không lặp lại cách chào đó. Anh tiến lên một bước, mỉm cười, đưa danh thiếp bằng hai tay và nói chậm rãi: “Chào anh Lý, tôi là Trần Gia Hạo, phụ trách giải pháp dữ liệu vận hành của dự án. Rất vui được gặp anh hôm nay”. Câu nói ngắn gọn, rõ ràng, không phô trương, cũng không rụt rè. Phó tổng giám đốc họ Lý nhìn anh thêm một giây, gật đầu đáp lại rồi mời cả đoàn ngồi xuống.
Chỉ một khoảnh khắc rất nhỏ, nhưng từ đó không khí cuộc họp đã khác đi. Trong suốt buổi trao đổi, mỗi khi câu chuyện xoay quanh dữ liệu, hệ thống hay bài toán tối ưu vận hành, vị khách gần như mặc định quay sang Gia Hạo để hỏi.
Điều đáng nói là Gia Hạo không hề cố giành sự chú ý. Anh trả lời ngắn gọn, đúng trọng tâm và luôn biết dừng đúng lúc. Sau mỗi phần giải thích chuyên môn, anh thường khéo léo nhắc đến vai trò của tổng giám đốc. “Phần định hướng tổng thể và quyết định triển khai, anh Vương sẽ chia sẻ thêm với anh”, Cách nói này vừa thể hiện năng lực cá nhân, vừa giữ trọn vị trí trung tâm cho sếp.
Ngược lại, đồng nghiệp đã chào theo phản xạ quen thuộc lúc đầu gần như không được khách hàng hỏi đến. Không phải vì người này kém chuyên môn, mà vì ngay từ giây phút đầu tiên, hình ảnh của anh đã được “định vị” là người hỗ trợ. Trong những cuộc gặp như vậy, vai trò thường được xác lập rất sớm, đôi khi chỉ bằng một câu chào.
Buổi họp kết thúc mà chưa có thỏa thuận cụ thể nào được ký. Trên đường về, tổng giám đốc Vương hỏi Gia Hạo một câu rất đơn giản: “Cậu từng đi gặp khách nhiều chưa?”. Gia Hạo trả lời thật thà rằng mình chưa có nhiều kinh nghiệm. Anh chỉ nghĩ rằng đã xuất hiện trước đối tác thì cần nói rõ mình là ai và mình chịu trách nhiệm phần nào. Tổng giám đốc nghe xong, không nhận xét thêm, nhưng trong lòng đã có đánh giá riêng.
Khoảng một tháng sau, công ty tiến hành sắp xếp lại nhân sự cho một dự án lớn hơn. Gia Hạo bất ngờ được bổ nhiệm vào vị trí phó quản lý dự án, vượt qua vài người có thâm niên lâu hơn. Khi nói chuyện riêng, tổng giám đốc Vương giải thích rất thẳng thắn. Ông cho rằng năng lực của Gia Hạo chưa chắc vượt trội nhất đội, nhưng cách anh giao tiếp khiến ông yên tâm. Ông có thể để Gia Hạo đại diện công ty đi làm việc với đối tác mà không lo hình ảnh doanh nghiệp bị ảnh hưởng.
Sau này, khi đã ở vị trí quản lý, Gia Hạo thường kể lại câu chuyện này cho nhân viên mới. Anh nói rằng nếu hôm đó anh cũng chào theo thói quen “Em chào anh”, có lẽ mọi thứ đã rất khác. Anh vẫn sẽ là một nhân viên tốt, nhưng khó được nhìn nhận là người có thể đại diện cho công ty. Trong môi trường làm việc tại Trung Quốc, nơi vai vế và khí chất giao tiếp được quan sát rất kỹ, cách xưng hô không chỉ là phép lịch sự mà còn là thông điệp về vị trí và sự tự tin.
Gia Hạo luôn nhấn mạnh rằng EQ cao không đồng nghĩa với nói năng khéo miệng hay lấy lòng người khác. EQ cao là hiểu bối cảnh, hiểu mình đang đứng ở đâu và mình cần xuất hiện như thế nào cho phù hợp. Khi đi gặp khách, bạn không chỉ là một cá nhân trẻ tuổi, mà là một phần của tổ chức phía sau. Cách giới thiệu rõ ràng, đúng vai trò, không tự hạ thấp bản thân cũng không tỏ ra hơn người, chính là dấu hiệu của một người có khả năng đi xa hơn.
Thăng chức đôi khi không đến từ những thành tích ồn ào, mà đến từ sự tin tưởng tích lũy qua từng chi tiết nhỏ. Chỉ một câu chào, nhưng đủ để người khác nhìn ra bạn có hiểu cuộc chơi nơi bàn làm việc hay không. Và trong mắt người làm sếp, đó chính là yếu tố quan trọng để quyết định ai là người xứng đáng được trao cơ hội lớn hơn.
Đông
