Phát hiện HIV từ một lần khám “tình cờ”
Theo TS.BSCK2 Trà Anh Duy, Trung tâm Sức khỏe Nam giới Men’s Health, hiện nay việc phát hiện HIV trong những lần khám “không chủ đích” không còn hiếm gặp. Nhiều bệnh nhân tìm đến cơ sở y tế chỉ vì các triệu chứng tưởng chừng đơn giản như tiểu buốt, đau họng, viêm hậu môn, nổi sùi… hoặc đơn giản là “thấy cơ thể hơi lạ”.
Trường hợp điển hình là hai nam nhân viên văn phòng đi khám sau một đêm đi hát karaoke kết hợp massage. Lo lắng về nguy cơ mắc bệnh lây truyền qua đường tình dục, cả hai rủ nhau đi khám cho yên tâm.
Trong đó, một người xuất hiện triệu chứng viêm niệu đạo nên khá lo lắng. Người còn lại gần như không có biểu hiện gì bất thường. Tuy nhiên, sau khi được tư vấn thực hiện bộ xét nghiệm đầy đủ, kết quả lại khiến tất cả bất ngờ: một trong hai người dương tính với HIV.
“Điều đáng nói là kết quả này nhiều khả năng không liên quan trực tiếp đến lần tiếp xúc gần nhất, mà có thể bệnh nhân đã nhiễm từ vài tháng trước đó”, bác sĩ Duy cho biết.
Khi nhận kết quả, bệnh nhân sững sờ, hoang mang và gần như không thể tin chuyện đó xảy ra với mình.
HIV tiến triển âm thầm, triệu chứng dễ bị bỏ qua
Theo các chuyên gia, HIV nguy hiểm không chỉ vì khả năng lây truyền mà còn bởi diễn tiến âm thầm, kéo dài qua nhiều giai đoạn:
- Giai đoạn sơ nhiễm (cửa sổ): kéo dài từ 2–6 tháng, cơ thể hầu như không có biểu hiện, xét nghiệm có thể âm tính nhưng vẫn có khả năng lây nhiễm.
- Giai đoạn không triệu chứng: kéo dài 5–7 năm, người bệnh sinh hoạt bình thường nhưng xét nghiệm đã dương tính.
- Giai đoạn cận AIDS: chưa có dấu hiệu đặc trưng rõ ràng.
- Giai đoạn AIDS: xuất hiện các biểu hiện nặng như sụt cân nhanh, sốt kéo dài, tiêu chảy, ho dai dẳng, kèm theo các bệnh cơ hội như lao, viêm phổi, ung thư…
“Có những người nhiễm HIV vẫn sống, làm việc, hẹn hò bình thường trong thời gian dài mà không hề biết. Chỉ đến khi đi khám vì một bệnh khác mới phát hiện HIV”, bác sĩ Duy nói.
Nguy cơ gia tăng ở người trẻ, đặc biệt nhóm MSM
Ở góc độ dịch tễ, Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) cảnh báo nhóm MSM (nam quan hệ tình dục với nam) có nguy cơ nhiễm HIV cao hơn nhiều so với dân số chung.
Tại TP.HCM, các số liệu giám sát gần đây cho thấy số ca nhiễm mới vẫn tập trung nhiều ở nhóm này và có xu hướng trẻ hóa. Theo bác sĩ Duy, một trong những nguyên nhân là sự phát triển của các ứng dụng hẹn hò, giúp việc kết nối trở nên dễ dàng hơn, nhưng kiến thức và thói quen tự bảo vệ lại chưa theo kịp.
“Nhiều bạn rất rành app hẹn hò, nhưng lại không rành lịch xét nghiệm”, bác sĩ Duy nhận định.
Bác sĩ Duy nhấn mạnh, HIV hoàn toàn có thể phòng tránh nếu mỗi người chủ động bảo vệ bản thân bằng cách:
- Quan hệ tình dục an toàn, sử dụng bao cao su đúng cách.
- Không dùng chung kim tiêm, đảm bảo các thủ thuật y tế được vô trùng.
- Xét nghiệm HIV định kỳ, đặc biệt với người có nguy cơ.
- Phát hiện và điều trị sớm các bệnh lây truyền qua đường tình dục.
“Điều đáng lo không chỉ là số ca nhiễm, mà là kiểu lây nhiễm âm thầm, dễ bị bỏ qua. Nhiều người nghĩ mình khỏe là an toàn, nhưng HIV không phải lúc nào cũng có biểu hiện rõ ràng”, bác sĩ Duy cảnh báo.
Ngọc Minh
