Muốn nhanh phải "bôi trơn"
Trong vụ án Đưa, Nhận hối lộ xảy ra tại Cục An toàn vệ sinh thực phẩm (ATTP), Bộ Y tế và các công ty liên quan, Cơ quan Cảnh sát điều tra Bộ Công an xác định ông Nguyễn Thanh Phong, cựu Cục trưởng Cục ATTP, đã nhận hối lộ với tổng số tiền gần 44 tỷ đồng.
Theo kết luận điều tra, trong Nghị định 15/NĐ-CP ngày 2/2/2018 của Chính phủ quy định chi tiết thi hành một số điều của Luật An toàn thực phẩm có quy định tổ chức, cá nhân sản xuất, kinh doanh thực phẩm phải đăng ký bản công bố sản phẩm đối với thực phẩm bảo vệ sức khỏe. Bên cạnh đó, Nghị định 15 cũng quy định hồ sơ đăng ký công bố sản phẩm phải có các bằng chứng khoa học chứng minh công dụng của sản phẩm hoặc của thành phần tạo nên công dụng đã công bố.
Trường hợp sử dụng bằng chứng khoa học về công dụng của thành phần để làm căn cứ cho công dụng sản phẩm, liều sử dụng hằng ngày của sản phẩm tối thiểu phải lớn hơn hoặc bằng 15% lượng sử dụng thành phần đó đã nêu trong tài liệu. Do đó, trên thực tế, hồ sơ đăng ký công bố sản phẩm của nhiều doanh nghiệp thường không đạt yêu cầu, buộc phải sửa đổi, bổ sung nhiều lần.
Ông Nguyễn Thanh Phong.
Để tránh việc kéo dài thời gian công bố, ảnh hưởng đến hoạt động sản xuất, kinh doanh và lưu thông sản phẩm trên thị trường, nhiều tổ chức, cá nhân khi làm hồ sơ đã chủ động đề nghị chi từ 5 đến 10 triệu đồng/hồ sơ (trung bình khoảng 7 triệu đồng/hồ sơ), ngoài lệ phí theo quy định, cho các chuyên viên nhằm được hướng dẫn hoàn thiện hồ sơ cho phù hợp. Nhờ đó, quá trình thẩm định và cấp Giấy tiếp nhận đăng ký bản công bố sản phẩm được đẩy nhanh.
Các chuyên viên sau đó báo cáo nội dung này lên lãnh đạo Phòng, Trung tâm và Phòng Quản lý Tiêu chuẩn và Kiểm nghiệm. Sau đó, lãnh đạo các đơn vị tiếp tục báo cáo xin ý kiến và được ông Nguyễn Thanh Phong đồng ý chủ trương, cho phép chuyên viên, nhân viên Cục ATTP nhận tiền để hướng dẫn, hỗ trợ trong quá trình tiếp nhận, thẩm xét hồ sơ đăng ký công bố sản phẩm cho doanh nghiệp, cá nhân.
Đồng thời, ông Phong cũng thống nhất chủ trương phân chia số tiền nhận trái quy định từ các tổ chức, cá nhân làm thủ tục đăng ký bản công bố sản phẩm theo một cơ chế cụ thể.
Tiền đi theo hồ sơ, "chảy" từ chuyên viên lên lãnh đạo
Cụ thể, theo kết luận điều tra, ông Nguyễn Thanh Phong được hưởng từ 2,5 đến 3 triệu đồng/hồ sơ đối với các hồ sơ do Trung tâm thẩm xét; từ 1 đến 1,5 triệu đồng/hồ sơ đối với hồ sơ do Phòng Quản lý Tiêu chuẩn và Kiểm nghiệm thẩm xét; và từ 1,5 đến 2 triệu đồng/hồ sơ đối với hồ sơ do Phòng Quản lý sản phẩm thực phẩm thẩm xét.
Trường hợp Phó Cục trưởng trực tiếp ký Giấy tiếp nhận đăng ký bản công bố sản phẩm, Phó Cục trưởng sẽ nhận từ 1,5 đến 2 triệu đồng/hồ sơ, còn ông Phong chỉ nhận từ 1 đến 1,5 triệu đồng/hồ sơ. Phó Trưởng phòng, Phó Giám đốc Trung tâm được chia từ 500.000 đến 1 triệu đồng/hồ sơ; chuyên viên thẩm xét 1 nhận từ 700.000 đến 1 triệu đồng/hồ sơ; chuyên viên thẩm xét 2 nhận từ 300.000 đến 500.000 đồng/hồ sơ.
Sau khi được lãnh đạo Cục đồng ý chủ trương, lãnh đạo các Phòng và Trung tâm đã trao đổi, thống nhất để các chuyên viên thực hiện. Trong quá trình thẩm xét hồ sơ, các chuyên viên thỏa thuận, đề nghị các cá nhân làm dịch vụ công bố sản phẩm đưa từ 5 đến 10 triệu đồng/bộ hồ sơ, bằng tiền mặt hoặc chuyển khoản, để được cấp Giấy tiếp nhận đăng ký bản công bố sản phẩm.
Số tiền nhận được, chuyên viên giữ lại từ 1 đến 1,5 triệu đồng/bộ hồ sơ, phần còn lại chuyển cho lãnh đạo Phòng, Trung tâm để tổng hợp, đưa cho ông Nguyễn Thanh Phong và các lãnh đạo Cục được phân công ký giấy.
Theo kết luận điều tra, trong giai đoạn từ ngày 2/2/2018 đến 31/12/2024, 31 chuyên viên Cục An toàn thực phẩm đã trực tiếp nhận tổng số tiền hơn 93,7 tỷ đồng từ các cá nhân làm dịch vụ đăng ký bản công bố sản phẩm. Trong đó, ông Nguyễn Thanh Phong bị cáo buộc chiếm đoạt gần 44 tỷ đồng.
