Theo The Guardian, các nhà khí hậu học ước tính hiện tượng El Nino cực mạnh có thể khiến khoảng 451.000 người tử vong do nắng nóng trong giai đoạn từ tháng 6 đến tháng 2/2027.
Con số chưa bao gồm các trường hợp tử vong sớm do nền nhiệt vốn đã tăng bởi biến đổi khí hậu, cũng như thiệt hại về người liên quan đến hạn hán, cháy rừng và lũ lụt do El Nino.
Tác động của El Nino được dự báo diễn ra trên phạm vi toàn cầu, từ Indonesia, Ấn Độ đến Nigeria và Mỹ. Hạn hán, cháy rừng và lũ lụt thường đi kèm El Nino cũng có thể khiến thêm nhiều người thiệt mạng.
Các nhà nghiên cứu ước tính số ca tử vong liên quan đến nắng nóng theo từng khu vực. Theo họ, cách tính này giúp xác định những nơi có thể triển khai các biện pháp bảo vệ người dân và qua đó cứu sống nhiều người. Các biện pháp có thể bao gồm cải thiện dự báo nắng nóng, mở các trung tâm tránh nóng để người dân tìm nơi trú ẩn, tăng nhân lực cho các cơ sở y tế trong những thời điểm nhiệt độ cao nhất và tăng cường biện pháp bảo vệ người lao động ngoài trời.
El Nino hiện đang khiến nhiệt độ toàn cầu tăng mạnh đã vượt mức nhiệt cao nhất từng được ghi nhận đối với hiện tượng này vào ngày 21/9, sớm hơn vài tháng so với thời điểm dự kiến đạt đỉnh. Nhiệt độ cao hơn đáng kể so với những đợt El Nino trước đây, khiến các nhà khoa học mô tả hiện tượng này là “khó tin” và ở “cấp độ Godzilla”. El Nino là một hiện tượng khí hậu tự nhiên, nhưng tình trạng Trái Đất nóng lên có thể khiến tác động của hiện tượng này nghiêm trọng hơn.
“Ước tính 451.000 người là một con số lớn đến mức có thể khiến người ta cảm thấy tê liệt trước quy mô của nó. Nhưng đằng sau con số ấy là những người cha, người mẹ, trẻ em, ông bà và hàng xóm; là những người đi làm, chăm sóc gia đình và sống cuộc đời của mình”, giáo sư Michael Greenstone, đồng sáng lập Climate Impact Lab và hiện công tác tại Đại học Chicago, đồng tác giả báo cáo, nói.
Ước tính số ca tử vong được tính cho giai đoạn từ tháng 6/2026, khi một số ca tử vong liên quan đến nắng nóng đã xảy ra, đến tháng 2/2027, thời điểm các dự báo nhiệt độ hiện tại kết thúc. Tuy nhiên, số ca tử vong liên quan đến nắng nóng ở mức cao được dự báo còn tiếp diễn đến tháng 6 hoặc tháng 7/2027.
Trong 6 tháng tới, Nigeria, Indonesia, Sudan, Ấn Độ và Brazil - những quốc gia nằm trong vùng nhiệt đới - được dự báo chịu ảnh hưởng nặng nề nhất. Mỹ nằm trong nhóm 20 quốc gia chịu tác động lớn nhất, với khoảng 3.500 ca tử vong thêm liên quan đến nắng nóng được dự báo. Xét trên phạm vi rộng hơn, khu vực Sahel ở châu Phi và Đông Nam Á cũng chịu ảnh hưởng đáng kể.
Các nhà nghiên cứu cho rằng El Nino hiện nay cũng giống như một “tấm bưu thiếp gửi từ tương lai”, bởi hiện tượng này đang đẩy nhiệt độ lên mức mà khủng hoảng khí hậu được dự báo có thể tạo ra trong khoảng 20 năm nữa.
“Việc tăng cường ứng phó khẩn cấp và tập trung nguồn lực đúng nơi, đúng lúc có thể cứu sống nhiều người trong năm nay”, tiến sĩ Tamma Carleton, đồng tác giả báo cáo tại Đại học California, Berkeley, nói.
“Nhưng 20 năm nữa, khi mức nhiệt cực đoan hiện nay trở thành trạng thái bình thường mới, chúng ta không muốn phải sống trong tình trạng khẩn cấp thường trực. Chúng ta cần hành động ngay từ bây giờ để thiết kế, triển khai và đánh giá những công cụ có thể cứu sống con người trong những năm tới”, bà nói.
Được biết, các dự báo được thực hiện bằng những phương pháp đã được thẩm định qua công trình khoa học, theo dõi mối liên hệ giữa nhiệt độ và số ca tử vong thêm do nắng nóng theo từng tháng tại 24.378 khu vực trên toàn thế giới. Sau đó, các nhà nghiên cứu kết hợp dữ liệu này với dự báo về mức nhiệt tăng do El Nino trong những tháng tới. Mốc tham chiếu được sử dụng là số ca tử vong do nắng nóng trong một tháng trung bình của giai đoạn 1996-2025.
“Con người đã có thể dự báo thời điểm xảy ra những cú sốc đối với mùa màng và đưa ra cảnh báo sớm về những nguy cơ đó”, ông Greenstone nói. “Báo cáo mới này mở ra khả năng làm điều tương tự đối với một kết quả còn quan trọng hơn - tôi cho rằng đây là kết quả quan trọng nhất - đó là tử vong”.
Báo cáo sẽ được gửi tới một tạp chí khoa học để thẩm định, nhưng Greenstone cho rằng trong bối cảnh tình hình cấp bách hiện nay, “sẽ là vô trách nhiệm nếu chúng tôi giữ báo cáo này lại mà không công bố”.
Nguồn cung lương thực cũng sẽ chịu tác động của El Nino. Chương trình Lương thực Thế giới (WFP) cảnh báo hồi tháng 8 rằng những tác động của hiện tượng này có thể đẩy khoảng 50 triệu người vào tình trạng thiếu lương thực nghiêm trọng và khiến giá cả tăng cao. Một đợt El Nino mạnh trong giai đoạn 1877-1878 từng khiến hơn 50 triệu người tử vong do hạn hán và nạn đói, trong đó Ấn Độ, Brazil và Trung Quốc chịu ảnh hưởng nghiêm trọng.
Giáo sư Friederike Otto thuộc Đại học Imperial College London nói với The Guardian hôm 21/9: “Đợt El Nino hiện nay là sự phân bổ lại một lượng năng lượng khổng lồ trong hệ thống khí hậu và nguy hiểm bởi nó đang diễn ra trên nền một hệ thống khí hậu vốn đã nóng hơn rất nhiều và chịu ảnh hưởng của con người.
“Vì vậy, tại nhiều nơi trên thế giới, chúng ta sẽ chứng kiến những mức nhiệt cực đoan chưa từng có, kéo theo hàng loạt hệ lụy đối với sức khỏe, an ninh lương thực và tình trạng căng thẳng về nguồn nước. El Nino đến rồi đi, nhưng chừng nào chúng ta vẫn tiếp tục đốt nhiên liệu hóa thạch, hiện tượng này sẽ diễn ra trên một nền nhiệt ngày càng cao, khiến các cộng đồng khó ứng phó hơn nhiều với những hậu quả mà nó gây ra”.
Giả Hủ
Theo People, The Guardian
