Những ngày qua, nhiều tỉnh miền Bắc đang oằn mình chống chọi với mưa lũ kéo dài. Nước dâng cao, nhiều khu dân cư bị chia cắt, hàng trăm hộ dân ở vùng ngập sâu phải kêu cứu trên mạng xã hội, mong được hỗ trợ nhu yếu phẩm, thuốc men và phương tiện di chuyển.
Trước tình hình đó, hàng loạt mạnh thường quân, cá nhân và nhóm thiện nguyện trên khắp cả nước đã nhanh chóng chung tay, tự bỏ tiền túi để mua hàng cứu trợ, thuê thuyền bè vận chuyển hàng hóa về vùng lũ. Từ những thùng mì, bao gạo cho đến áo phao, thuốc cảm, men vi sinh… tất cả đều là tấm lòng hướng về đồng bào đang gặp hoạn nạn.
Tuy nhiên, song song với những tấm lòng cao đẹp ấy, nhiều chiêu trò lừa đảo đã bắt đầu xuất hiện, lợi dụng chính lòng tốt của cộng đồng để trục lợi.
Trên mạng xã hội, không ít cá nhân mạo danh “đầu mối thiện nguyện” hoặc “nhà cung cấp hàng cứu trợ”, đăng bài rao bán hàng với lời cam kết giao nhanh giá rẻ ưu tiên vùng lũ, yêu cầu các nhà hảo tâm chuyển cọc trước để giữ hàng. Nhưng sau khi nhận được tiền, những đối tượng này lập tức chặn liên lạc, xóa tài khoản hoặc biến mất không dấu vết.
Một số nhóm còn giả mạo danh nghĩa của các tổ chức uy tín, đăng tải hình ảnh hàng hóa cứu trợ cũ hoặc lấy cắp từ mạng để tạo niềm tin, khiến nhiều người dễ dàng rơi vào bẫy.
Theo chia sẻ của một người phụ nữ cho biết em trai chị đã bị lừa mất 21 triệu đồng tiền đặt mua đèn pin để đem đi cứu trợ và con vùng lũ. "Mình đang đứng ở điểm cứu trợ tự phát của em mình. Nói như vậy là vì bạn ấy không kêu gọi từ thiện, cũng không thuộc một tổ chức nào cả.
Chuyện xảy ra là bạn ấy vừa bị lừa gần 21 triệu. Đó là tiền em ấy đã bỏ ra để mua đèn pin và áo pháo. Thế nhưng vì nghĩ rằng là người ta sẽ không đi lừa tiền dùng để mua đồ cứu trợ nên đã chuyển khoản hết tiền trước nhưng rất tiếc đợi đến giờ này (14h) khi chuẩn bị chuyển hàng lên xe để đưa đến vùng cứu trợ rồi nhưng vẫn chưa thấy đồ được đưa đến.
Vậy nên bạn nào làm công tác cứu trợ mọi người lưu ý đừng chuyển tiền trước cho người ta. Mùa bão mùa lũ mà người ta vẫn đi lừa", người phụ nữ bức xúc chia sẻ.
Hay mới đây, tại Thái Nguyên, một người dân tên M.M. phản ánh rằng sau khi đăng tin cầu cứu do mưa lũ, cô đã bị một đối tượng lạ mặt liên hệ, đề nghị gửi “tiền cọc” để điều thuyền cứu hộ đến giải cứu. Tài khoản lạ này yêu cầu phải đặt cọc trước tiền để thuê thuyền với lý do, "Phải cọc trước 2-3 triệu đồng để ứng mượn thuyền, khi nào xong người ta sẽ trả lại tiền cọc". Còn nhấn nhá thêm một câu là, "Vùng ngập sâu chỉ có thuyền mới vào được còn ca nô yếu mà nước lớn là không vào được", để người thuê tin tưởng và quyết bỏ tiền cọc.
Nhiều người cho rằng đây có thể là một hình thức lừa đảo, lợi dụng sự hoang mang và tuyệt vọng của người dân trong lúc khẩn cấp. Theo các lực lượng cứu hộ, không có bất kỳ đơn vị cứu hộ chính thống nào yêu cầu người dân nộp tiền cọc hoặc chi phí trước khi cứu giúp.
Theo cơ quan chức năng, đây là hành vi lừa đảo chiếm đoạt tài sản, lợi dụng thiên tai và lòng tin của cộng đồng, cần được xử lý nghiêm. Người dân khi tham gia quyên góp, mua hàng cứu trợ nên chỉ giao dịch với đơn vị uy tín, có xác minh rõ ràng, tuyệt đối không chuyển tiền đặt cọc qua tài khoản cá nhân không rõ danh tính.
Ngoài ra, các nhóm thiện nguyện được khuyến cáo nên mua hàng trực tiếp tại cửa hàng hoặc chợ đầu mối, yêu cầu xuất hóa đơn hoặc chứng từ giao nhận để đảm bảo minh bạch.
Giữa lúc cả nước đang hướng về vùng lũ, mỗi hành động giúp đỡ dù nhỏ đều đáng quý. Nhưng cũng chính khi ấy, lòng tốt cần đi cùng sự tỉnh táo - để những tấm lòng sẻ chia thật sự đến được với những người đang cần, và không bị kẻ xấu lợi dụng vì mục đích trục lợi cá nhân.
Nam An
