Bộ Xây dựng vừa có văn bản gửi Thủ tướng Chính phủ đề xuất giao UBND TP. Hà Nội làm cơ quan chủ quản đầu tư dự án đường sắt vành đai phía Đông đoạn Ngọc Hồi - Kim Sơn và dự án cải dịch tuyến đường sắt từ ga Phú Xuyên đến ga Ngọc Hồi kết hợp xây dựng ga Thường Tín cùng Trung tâm điều hành vận tải đường sắt quốc gia. Nguồn vốn thực hiện các dự án được bố trí từ ngân sách trung ương theo kế hoạch đầu tư công trung hạn.
Theo quy hoạch mạng lưới đường sắt quốc gia đến năm 2050, khu vực Hà Nội sẽ được đầu tư các tuyến mới để thay thế một số đoạn đường sắt hiện hữu, đồng thời tạo quỹ hạ tầng phục vụ phát triển đô thị và đường sắt đô thị.
Ảnh minh hoạ
Trong đó, tuyến vành đai phía Đông Ngọc Hồi - Kim Sơn sẽ kết nối tuyến Bắc - Nam với các tuyến đường sắt phía Bắc, thay thế tuyến Ngọc Hồi - Yên Viên hiện nay. Sau khi hoàn thành hạ tầng thay thế, đoạn Ngọc Hồi - Yên Viên sẽ được bàn giao cho Hà Nội để triển khai tuyến đường sắt đô thị số 1.
Bộ Xây dựng cho biết, việc đầu tư các công trình thay thế là yêu cầu cấp bách khi Hà Nội đang đẩy nhanh tiến độ nhiều dự án trọng điểm, trong đó có tuyến đường sắt đô thị số 1 Ngọc Hồi - Yên Viên, tuyến số 6 Ngọc Hồi - Nội Bài, dự án Khu đô thị thể thao quốc tế Hà Nội và trục không gian Quốc lộ 1A.
Tuyến đường sắt vành đai phía Đông đoạn Ngọc Hồi - Kim Sơn có điểm đầu tại Tổ hợp ga Ngọc Hồi và điểm cuối tại ga Kim Sơn, đi qua Hà Nội, Hưng Yên và Bắc Ninh. Tuyến chính dài khoảng 31,3 km cùng 10,3 km tuyến nhánh.
Giai đoạn đầu, dự án được đầu tư theo tiêu chuẩn đường đôi gồm một tuyến khổ 1.435 mm và một tuyến khổ 1.000 mm, tổng vốn sơ bộ khoảng 25.675 tỷ đồng. Báo cáo nghiên cứu tiền khả thi hiện được Ban Quản lý dự án đường sắt hoàn thiện, dự kiến trình cấp có thẩm quyền trong năm 2026.
Dự án cải dịch tuyến đường sắt từ ga Phú Xuyên đến ga Ngọc Hồi dài khoảng 26,5 km, đầu tư theo tiêu chuẩn đường đơn khổ 1.000 mm. Công trình gồm hai ga mới tại Thường Tín và Phú Xuyên, xí nghiệp đầu máy, xí nghiệp toa xe hàng và Trung tâm điều hành vận tải đường sắt quốc gia được di dời từ ga Hà Nội về ga Thường Tín. Tổng mức đầu tư sơ bộ khoảng 11.523 tỷ đồng.
Theo Bộ Xây dựng, việc triển khai hai dự án là điều kiện quan trọng để tổ chức lại mạng lưới đường sắt quốc gia khu vực phía Nam Hà Nội, đồng thời tạo tiền đề di dời chức năng ga đầu mối quốc gia từ ga Hà Nội về Tổ hợp ga Ngọc Hồi.
Để bảo đảm hoạt động vận tải không bị gián đoạn, Bộ Xây dựng đề xuất chỉ bàn giao đoạn tuyến đường sắt hiện hữu Ngọc Hồi - Yên Viên cho Hà Nội sau khi hoàn thành hai dự án trên. Thành phố sẽ phối hợp với Tổng công ty Đường sắt Việt Nam xây dựng phương án tổ chức vận tải trong quá trình triển khai.
Bộ Xây dựng cho rằng tiến độ các dự án này còn liên quan trực tiếp đến việc triển khai tuyến metro số 1 Ngọc Hồi - Yên Viên, metro số 6 Ngọc Hồi - Nội Bài và dự án mở rộng quốc lộ 1, do các công trình sử dụng chung hành lang hạ tầng với tuyến đường sắt hiện hữu.
Nếu hoàn thành trong giai đoạn 2027 - 2028, các dự án sẽ góp phần tháo gỡ nút thắt hạ tầng đường sắt khu vực phía Nam Hà Nội, tạo điều kiện phát triển đồng bộ mạng lưới đường sắt và tái thiết đô thị.
