Hơn 130 khách mời, trong đó có hàng loạt tỷ phú và những tên tuổi quyền lực nhất giới công nghệ, tài chính Mỹ, cùng xuất hiện tại quốc yến Nhà Trắng tối 24/9 (giờ địa phương) để đón Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình. Nhưng ở bàn tiệc chính, bên cạnh Tổng thống Donald Trump và Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình lại nổi bật những cái tên như Elon Musk, Jensen Huang, Lisa Su và Tim Cook.
Việc những cái tên này cùng xuất hiện tại bàn tiệc chính dường như không đơn thuần liên quan đến quy mô tài sản. Trong danh sách hơn 130 khách mời còn có nhiều tỷ phú và lãnh đạo doanh nghiệp hàng đầu như Jeff Bezos, Mark Zuckerberg, Michael Dell hay các ông trùm tài chính Phố Wall.
Điểm chung nổi bật của bốn nhân vật ngồi cạnh Tổng thống Donald Trump và Chủ tịch Tập Cận Bình là họ đại diện cho những lĩnh vực nằm ngay trung tâm mối quan hệ Mỹ - Trung hiện nay: trí tuệ nhân tạo, bán dẫn, công nghệ tiêu dùng và hoạt động kinh doanh tại Trung Quốc. Jensen Huang đứng ở tâm điểm cuộc đua chip AI; Lisa Su lãnh đạo AMD; Tim Cook đại diện Apple với chuỗi cung ứng và thị trường lớn tại Trung Quốc; còn Elon Musk sở hữu Tesla, doanh nghiệp có hoạt động sản xuất và kinh doanh đáng kể tại thị trường này.
Nhà Trắng không công bố lời giải thích riêng cho sơ đồ chỗ ngồi. Tuy nhiên, việc đưa các lãnh đạo công nghệ vào bàn chính đặc biệt đáng chú ý trong bối cảnh AI, chip bán dẫn và thương mại là những vấn đề quan trọng trong chương trình nghị sự Mỹ - Trung.
Quốc yến diễn ra trong chuyến thăm được kỳ vọng sẽ bao gồm các cuộc thảo luận giữa Chủ tịch Tập Cận Bình và Tổng thống Trump về thương mại, đất hiếm và trí tuệ nhân tạo (AI). Tuy nhiên, với các lãnh đạo doanh nghiệp có mặt tại Nhà Trắng, mỗi người còn mang theo những mối quan tâm cụ thể liên quan đến hoạt động kinh doanh tại Trung Quốc.
“Trung Quốc đã trở thành một phần quan trọng trong DNA doanh nghiệp và hệ sinh thái kinh doanh của họ”, ông Sean Stein, Chủ tịch Hội đồng Kinh doanh Mỹ - Trung, nhận định gần đây.
Khảo sát mới nhất của tổ chức này cho thấy 95% doanh nghiệp Mỹ tham gia khảo sát đánh giá Trung Quốc ít nhất ở mức “khá quan trọng” đối với khả năng cạnh tranh toàn cầu của họ.
Tesla là một trong những ví dụ rõ nhất.
Hãng xe điện này đạt doanh thu 20,96 tỷ USD tại Trung Quốc trong năm 2025, tương đương khoảng 22% tổng doanh thu toàn cầu. Tuy nhiên, thị trường Trung Quốc ngày càng trở nên khó khăn đối với Tesla. Thị phần của Tesla trên thị trường xe điện chạy pin tại Trung Quốc giảm còn 6,6% trong quý II, từ mức hơn 15% vào năm 2020, trong bối cảnh các hãng xe nội địa ngày càng giành được nhiều thị phần.
Với Elon Musk, việc duy trì một môi trường kinh doanh được dự đoán có ý nghĩa quan trọng. Nhà máy Tesla tại Thượng Hải vẫn là một trung tâm sản xuất và xuất khẩu chủ chốt của tập đoàn. Trong khi đó, các cơ quan quản lý Trung Quốc có ảnh hưởng lớn đến mức độ tự do hoạt động của Tesla tại thị trường lớn nhất của hãng bên ngoài Mỹ.
Ảnh: AFP
Jensen Huang lại đối mặt với một vấn đề khác. Nvidia có những khách hàng tại Trung Quốc muốn mua chip của hãng, nhưng việc thực hiện các thương vụ này ngày càng phức tạp do những hạn chế xuất khẩu của Mỹ.
Các biện pháp kiểm soát xuất khẩu của Washington buộc Nvidia phải ghi nhận khoản chi phí 4,5 tỷ USD vào năm ngoái liên quan đến chip H20 dành cho thị trường Trung Quốc.
Sau đó, Mỹ cho phép Nvidia xuất khẩu có giới hạn dòng chip H200 mới hơn cho một số khách hàng Trung Quốc. Tuy nhiên, Nvidia cho biết các quy định của phía Trung Quốc đã khiến hãng không thể bán toàn bộ số chip nằm trong phạm vi các giấy phép này.
Doanh số H200 theo chương trình trên chỉ chiếm chưa đến 1% doanh thu trung tâm dữ liệu của Nvidia trong quý gần nhất.
Điều đó đặt Jensen Huang vào tình thế phải nhận được sự chấp thuận từ cả hai phía: Washington phải cho phép Nvidia xuất khẩu chip, trong khi Bắc Kinh phải cho phép các doanh nghiệp Trung Quốc mua những sản phẩm này.
Ảnh: AFP
Mức độ phụ thuộc của Apple vào Trung Quốc rộng hơn. Apple báo cáo doanh thu 64,4 tỷ USD tại khu vực Trung Quốc trong năm tài chính 2025, tương đương khoảng 15% tổng doanh thu toàn cầu.
Trung Quốc cũng tiếp tục giữ vai trò quan trọng trong mạng lưới sản xuất của Apple, dù tập đoàn đang chuyển một phần hoạt động sản xuất sang các quốc gia khác, trong đó có Ấn Độ và Việt Nam.
Bắc Kinh có thể tác động đến cả những sản phẩm Apple bán tại Trung Quốc lẫn nơi hãng sản xuất các sản phẩm đó.
Apple Intelligence, hệ thống AI của Apple, chỉ được đăng ký để sử dụng tại Trung Quốc vào tháng 7. Trong quá trình đáp ứng các quy định của Trung Quốc đối với AI tạo sinh, Apple hợp tác với Alibaba và Baidu.
Một cái tên khác trên bàn tiệc chính là Lisa Su, CEO AMD, tập đoàn bán dẫn đang cạnh tranh trực tiếp với Nvidia trong lĩnh vực chip và năng lực tính toán cho AI.
Sự xuất hiện của bà đặc biệt đáng chú ý trong bối cảnh chip bán dẫn và AI đang trở thành một trong những vấn đề quan trọng trong quan hệ Mỹ - Trung. Trung Quốc cũng là một thị trường lớn của AMD. Lisa Su từng cho biết Trung Quốc chiếm khoảng 20% doanh thu của AMD, đồng thời gọi đây là “một thị trường rất quan trọng” đối với tập đoàn. Phát biểu này được bà đưa ra trong chuyến thăm Trung Quốc hồi tháng 5/2026.
Trong khi đó, một số dòng chip AI tiên tiến của AMD đang chịu các hạn chế xuất khẩu của Mỹ sang Trung Quốc. AMD từng phải ghi nhận khoản chi phí khoảng 800 triệu USD liên quan đến các hạn chế đối với chip MI308, sau đó được Mỹ cấp một số giấy phép cho phép bán sản phẩm này cho khách hàng Trung Quốc.
Trong cuộc gặp giữa Tổng thống Donald Trump và Chủ tịch Tập Cận Bình, khi AI và công nghệ được xác định là những chủ đề quan trọng, Lisa Su vì thế là một trong những lãnh đạo doanh nghiệp có lợi ích trực tiếp với các vấn đề được đưa lên bàn đàm phán.
Sự phụ thuộc cũng không hoàn toàn chỉ diễn ra theo một chiều. Chính phủ Trung Quốc được cho là sẽ mang theo những lợi ích kinh doanh của riêng mình khi tới Washington, trong khi các doanh nghiệp Trung Quốc vẫn chịu tác động từ thuế quan của Mỹ, các hạn chế đầu tư và những biện pháp kiểm soát công nghệ.
Tuy nhiên, danh sách các doanh nghiệp Mỹ được mời dự quốc yến một lần nữa cho thấy việc tách rời hai nền kinh tế lớn nhất thế giới khó khăn đến mức nào. Với những lãnh đạo doanh nghiệp cùng ngồi xuống bàn tiệc với ông Tập, Trung Quốc có thể đồng thời là khách hàng, nhà máy sản xuất, cơ quan quản lý và đối thủ cạnh tranh.
Nguồn: Reuters, Morning Star
Phạm Trang
