Trí tuệ cảm xúc của con người không phải món quà trời ban, mà là kết quả của một quá trình dài quan sát, học hỏi và tự điều chỉnh, được bồi đắp từng chút một trên nền tảng khí chất bẩm sinh. Những người có trí tuệ cảm xúc cao thường được chào đón ở bất cứ đâu họ xuất hiện. Họ nói năng vừa phải, cư xử đúng mực, biết che chắn cho người khác trước những cơn gió ngược của cuộc đời, và nhờ vậy, chính họ cũng đi qua cuộc sống nhẹ nhõm hơn.
Điều đáng mừng là trí tuệ cảm xúc không phải đặc quyền của một số ít người. Nó có thể được rèn luyện, bắt đầu từ những thói quen rất nhỏ, rất đời thường. Ba thói quen dưới đây, tưởng chừng đơn giản, nhưng lại là “dấu hiệu nhận diện” rõ ràng nhất của người có EQ cao.
1. Đừng bao giờ đến nhà ai tay không
Từ xa xưa, người Á Đông đã coi trọng sự tương hỗ, coi đó vừa là lễ nghi, vừa là nghệ thuật giao tiếp giữa người với người. “Ăn một bữa cơm, nhớ một ân tình”, đó không phải là phép tính hơn thua, mà là cách con người gìn giữ mối quan hệ. Một món quà nhỏ không mua được sự giúp đỡ, nhưng mua được thiện cảm; không ràng buộc nghĩa vụ, nhưng thể hiện sự tôn trọng.
Mang theo một túi trái cây, một hộp bánh, hay một chai rượu đến thăm nhà người khác không khiến ai giàu hay nghèo hơn, nhưng nó khiến cuộc gặp gỡ trở nên ấm áp, khiến người đối diện cảm thấy được coi trọng. Trí tuệ cảm xúc đôi khi bắt đầu từ việc hiểu rằng: con người không sống bằng lợi ích thuần túy, mà sống bằng cảm giác được trân trọng.
2. Biết khen ngợi và biết nói lời cảm ơn
Cai Kangyong từng nói: khi ai đó khen bạn, hãy đáp lại - đó là giao tiếp xã hội. Nhưng sâu hơn thế, khen ngợi người khác đúng lúc, đúng cách là một kỹ năng giao tiếp có chi phí thấp nhưng lợi ích rất cao. Trong các mối quan hệ, một lời khen chân thành giống như ánh nắng rơi đúng chỗ: nó làm dịu không khí, xóa bớt căng thẳng và khiến người đối diện muốn mở lòng hơn.
Có một câu chuyện ngụ ngôn kể rằng Prometheus treo lên cổ mỗi người hai chiếc túi: một túi đựng lỗi lầm của người khác đặt phía trước ngực, còn túi đựng lỗi lầm của chính mình đặt sau lưng. Vì thế, con người rất giỏi nhìn ra khuyết điểm của người khác, nhưng lại mù mờ với chính mình. Người có trí tuệ cảm xúc cao thì ngược lại: họ nhìn thấy ưu điểm trước khi nhìn thấy thiếu sót, biết dùng lời nói để nâng đỡ thay vì làm tổn thương.
Câu chuyện của nữ diễn viên hài Jia Ling là một ví dụ điển hình. Khi bị đặt vào tình huống nhạy cảm liên quan đến ngoại hình, cô không né tránh cũng không phản công, mà dùng một câu nói khéo léo để hóa giải sự khó xử, đồng thời giữ thể diện cho người đối diện. Một câu nói tử tế có thể sưởi ấm lòng người suốt cả mùa đông, trong khi một câu nói vô tình cũng đủ làm lạnh đi một mối quan hệ vốn đang tốt đẹp.
3. Luôn chừa lại một khoảng linh hoạt trong hành động và quyết định
Người xưa nói: đừng hưởng hết phúc, đừng chiếm hết lợi, đừng dùng hết quyền. Trong ứng xử, nếu dồn người khác vào chân tường, sớm muộn gì chính mình cũng không còn lối lui. Người có trí tuệ cảm xúc cao hiểu rằng: nhường người khác một bước, cũng là mở cho mình một con đường.
Trong công việc, có những người sợ người mới giỏi hơn mình, nên không muốn đào tạo, không muốn trao cơ hội. Nhưng họ quên rằng ai cũng từng là người mới. Không chừa không gian cho người khác phát triển, cuối cùng chỉ tự giới hạn chính mình. Trí tuệ cảm xúc không nằm ở việc lúc nào cũng thắng, mà ở chỗ biết dừng đúng lúc, biết giữ thể diện cho người khác để ngày sau còn có thể gặp lại nhau trong thế cân bằng.
Suy cho cùng, giao tiếp với con người là giao tiếp bằng cảm xúc. Trí tuệ cảm xúc không đến từ sách vở, mà đến từ việc quan sát, điều chỉnh và đặt mình vào vị trí của người khác. Những người thực sự có EQ cao đều hiểu một điều rất giản dị: khi bạn che ô cho người khác, chính bạn cũng đang tạo bóng mát cho tương lai của mình.
Mong rằng, trên chặng đường còn lại của cuộc đời, chúng ta đều học được cách ứng xử mềm mại hơn, để các mối quan hệ trở thành điểm tựa, chứ không phải gánh nặng.
Theo Toutiao
Ứng Hà Chi
