Cơ quan quản lý bóng đá quyền lực nhất thế giới (FIFA) đang nghiêm túc xem xét một bước đi mang tính cách mạng tiếp theo cho ngày hội bóng đá lớn nhất hành tinh. Chủ tịch FIFA Gianni Infantino mới đây đã chính thức mở đường cho khả năng mở rộng vòng chung kết FIFA World Cup lên quy mô 64 đội tham dự. Sự thay đổi mang tính lịch sử này dự kiến có thể được áp dụng ngay từ kỳ World Cup 2030. Quyết định mở rộng này không chỉ tái cấu trúc lại bản đồ bóng đá toàn cầu mà còn mở ra cánh cửa chưa từng có cho các nền bóng đá tầm trung, trong đó có Việt Nam.
Theo các chuyên gia, việc nâng số đội từ 48 lên 64 thực chất là một giải pháp nhằm "dọn dẹp" cấu trúc vòng đấu loại trực tiếp vốn đang gây nhiều tranh cãi của thể thức 48 đội. Ở thể thức 48 đội hiện tại, việc có 12 bảng đấu buộc FIFA phải lấy thêm 8 đội xếp thứ ba có thành tích tốt nhất vào vòng knock-out. Hệ thống này bị chỉ trích là quá phức tạp, thiếu tính sòng phẳng và vô tình làm giảm bớt tính hấp dẫn vốn có của giải đấu. Trong khi đó, thể thức 64 đội mới sẽ giải quyết triệt để bài toán này nhờ cấu trúc đối xứng hoàn hảo. Giải đấu sẽ được chia đều thành 16 bảng, mỗi bảng 4 đội, và hai đội đứng đầu mỗi bảng sẽ giành vé tiến thẳng vào vòng knock-out 32 đội.
Mặt trái của sự thay đổi này là áp lực cực lớn lên lịch thi đấu khi tổng số trận tăng lên thành 128 trận, gấp đôi so với kỷ nguyên 32 đội trước đây. Đứng trước những hoài nghi về việc giải đấu bị "loãng", Chủ tịch Infantino vẫn khẳng định việc mở rộng là bước đi tất yếu để nâng tầm bóng đá toàn cầu, thay vì để World Cup mãi là sân chơi độc tôn của các cường quốc châu Âu và Nam Mỹ. Ông nhấn mạnh rằng mọi quốc gia đều có quyền mơ ước được góp mặt tại World Cup, và chất lượng của các đội tuyển đang ngày một đồng đều. Minh chứng rõ nét nhất chính là sự trỗi dậy mạnh mẽ của các đại diện châu Phi và châu Á tại vòng chung kết World Cup 2026 gần nhất, khi khoảng cách trình độ giữa các châu lục đang được thu hẹp một cách chóng mặt.
Đối với bóng đá Việt Nam, đề xuất mở rộng lên 64 đội của FIFA đang biến giấc mơ tưởng chừng viển vông trở thành một mục tiêu có cơ sở thực tế hơn bao giờ hết. Nếu thể thức này được thông qua, số suất tham dự của riêng khu vực châu Á (AFC) dự kiến sẽ được nâng từ 8,5 suất ở phiên bản hiện tại lên mức khoảng 10 đến 11 suất chính thức. Sự nới rộng này đồng nghĩa với việc cơ hội tham dự World Cup 2030 không còn là đặc quyền bất khả xâm phạm của nhóm "ông lớn" gồm Nhật Bản, Hàn Quốc, Iran, Ả Rập Xê Út và Úc, mà đã hạ thấp xuống nhóm các đội tuyển có trình độ tiếp cận top đầu châu lục.
Khi áp lực phải cạnh tranh trực tiếp vị trí nhất, nhì bảng với các đại diện siêu cường được giảm bớt, bản đồ cơ hội của "Chiến binh Sao Vàng" sẽ trở nên rõ ràng hơn. Mục tiêu khả dĩ nhất của Việt Nam là dồn toàn lực cạnh tranh sòng phẳng ở vòng loại thứ 4 hoặc các suất vòng Play-off với các đối thủ vừa tầm hơn trong khu vực và Tây Á.
Cơ hội cho tuyển Việt Nam?
Tuy nhiên, "thời thế" mở ra không có nghĩa là tấm vé sẽ tự tìm đến. Để nắm bắt thời cơ vàng vào năm 2030, bóng đá Việt Nam bắt buộc phải giải được các bài toán nội tại một cách quyết liệt. Trước mắt tuyển Việt Nam sẽ hướng đến VCK Asian Cup 2027 sau đó là các vòng loại World Cup 2030 để tìm kiếm cơ hội chạm vào giấc mơ World Cup.
Dù mang lại hy vọng lớn cho các nước đang phát triển, kế hoạch của FIFA hiện vẫn đang vấp phải làn sóng phản đối mạnh mẽ từ các CLB châu Âu do lo ngại các ngôi sao bị vắt kiệt sức lực, cũng như bài toán hậu cần nan giải khi World Cup 2030 dự kiến tổ chức xuyên lục địa từ Morocco, Bồ Đào Nha, Tây Ban Nha. Quyết định cuối cùng sẽ phụ thuộc vào kết quả các cuộc bỏ phiếu và đánh giá toàn diện của FIFA trong thời gian tới. Dẫu vậy, đối với người hâm mộ Việt Nam, chưa bao giờ con đường bước ra biển lớn của bóng đá nước nhà lại mở ra những tín hiệu thực tế và rõ ràng đến thế.
Tiên Tiên (Tổng hợp)
