Theo dữ liệu từ Cục Thống kê (Bộ Tài chính), chỉ số giá tiêu dùng (CPI) quý I/2026 đã tăng 3,51% so với cùng kỳ, trong đó riêng nhóm hàng ăn và dịch vụ ăn uống ghi nhận mức tăng đáng kể 4,55%.
Bước sang đầu tháng 4/2026, khi một số yếu tố đầu vào đã bắt đầu có dấu hiệu hạ nhiệt, thị trường lại ghi nhận diễn biến ngược chiều khi giá bán lẻ không được điều chỉnh tương ứng. Nhiều mặt hàng vẫn duy trì mức giá cao đi ngược lại với kỳ vọng của người tiêu dùng.
Độ vênh giữa thị trường và cách vận hành truyền thống
Ở góc độ thị trường, việc giá hàng hóa “tăng nhanh, giảm chậm” không phải hiện tượng mới nhưng lại phản ánh những thách thức phức tạp trong việc vận hành chuỗi cung ứng, từ nguyên liệu, logistics đến dịch vụ ăn uống cuối.
Trên thực tế, nhiều nhà cung cấp/doanh nghiệp trong chuỗi cung ứng nguyên liệu thực phẩm hiện nay vẫn đang duy trì cơ chế báo giá theo kỳ. Cơ chế này khiến cho việc điều chỉnh không thể diễn ra tức thời, kéo dài độ trễ giữa biến động chi phí và giá bán trên thị trường.
Anh Lưu Văn Tuấn, Phó giám đốc Công ty TNHH Thái Eco - đối tác cung ứng nguyên liệu nông sản cho nhiều doanh nghiệp F&B, chia sẻ: “Hiện tại, doanh nghiệp chúng tôi thường chốt giá theo kỳ, thường là theo tháng. Trong khi đó, giá thị trường có thể biến động liên tục theo ngày. Điều này dẫn đến việc khi giá đầu vào tăng đột ngột, chúng tôi vẫn phải giữ mức giá cũ cho đến hết kỳ đã cam kết. Ngược lại, nếu giá giảm thì khách hàng cũng chưa thể được điều chỉnh ngay”.
Anh Tuấn cũng cho biết phía các đối tác của Thái Eco hiện nay cũng theo dõi khá sát biến động đầu vào. Nên khi điều chỉnh báo giá, các doanh nghiệp F&B nhập hàng đều chấp thuận. Tuy nhiên, ngay cả khi hai bên nắm rõ tình hình, cơ chế báo giá hiện tại vẫn chưa đủ linh hoạt.
Biên lợi nhuận co hẹp, doanh nghiệp F&B “co kéo” vì khách hàng
Ở phía các đơn vị tiêu thụ, câu chuyện cũng không đơn thuần là tăng giá hay giảm giá. Nhiều nhà hàng hiện chọn cách tối ưu lại vận hành thay vì cắt giảm chất lượng phục vụ. Điều đó đồng nghĩa với việc siết chặt chi phí ở từng khâu nhỏ, từ điện, nước, nhân sự đến hao hụt nguyên liệu. Các đơn vị đánh giá đây là giai đoạn phải chấp nhận thích nghi để duy trì hoạt động, giữ đội ngũ và đi cùng thị trường.
Anh Đặng Đình Mạnh - chủ nhà hàng Cá Lăng Đình Mạnh, cho biết trong giai đoạn này, doanh nghiệp của anh tập trung kiểm soát chi phí theo hướng hạn chế lãng phí chứ không giảm chất lượng: “Chúng tôi kiểm soát chi phí ở tất cả các khâu, nhưng theo hướng tối ưu, không làm ảnh hưởng đến chất lượng dịch vụ”. Tuy vậy, anh Mạnh cũng thừa nhận lợi nhuận bị ảnh hưởng rõ rệt; có thời điểm mức lãi chỉ còn khoảng 1/3 so với trước, thậm chí gần như không còn.
Trong bối cảnh thị trường biến động và các phương thức giao dịch phụ thuộc vào trao đổi thủ công đang dần bộc lộ nhiều hạn chế; nhu cầu về những kênh kết nối linh hoạt, cập nhật theo thời gian thực đang trở nên rõ ràng hơn đối với cả nhà cung cấp và các doanh nghiệp F&B. Từ đây, các nền tảng số chuyên biệt cho giao dịch nông sản - thực phẩm bắt đầu được nhìn nhận như một hướng đi thực tế hơn, đặc biệt với những doanh nghiệp đang muốn tối ưu lại vận hành.
Một trong những ví dụ mới trên thị trường là Freso, sàn thương mại điện tử nông sản giá sỉ B2B do Tổng công ty Dịch vụ Viettel phát triển. Ở góc độ nhà cung cấp, việc tham gia Freso giúp quá trình xử lý đơn hàng, xác nhận giao dịch và quản lý thông tin trở nên rõ ràng hơn.
Với bên mua (nhà hàng, doanh nghiệp F&B), giá trị lớn nhất nằm ở khả năng chủ động trong lựa chọn và quản trị nguồn cung. Không còn phải ghép nối nhiều đầu mối nhỏ lẻ, Freso giúp doanh nghiệp có thể tiếp cận nhiều nhà cung cấp cùng lúc, so sánh và cập nhật giá theo thời gian thực, từ đó giảm áp lực tìm kiếm và đưa ra quyết định nhập hàng chủ động hơn thay vì phụ thuộc vào báo giá theo kỳ.
Dù vẫn song song duy trì các kênh truyền thống, việc bổ sung các nền tảng số đang dần trở thành một xu thế tất yếu giúp các nhà cung cấp và nhà hàng/doanh nghiệp F&B giảm bớt áp lực từ những “độ trễ” trong cơ chế báo giá theo kỳ, đồng thời tăng khả năng thích ứng trong bối cảnh thị trường còn nhiều biến động.
PV
